opinieblog

Opinieblog – ‘Wat een blunder, maar de koning en koningin leefden nog lang en gelukkig’

Een selectie van interessante debatten op internet en in andere media of lezersbrieven, bij elkaar geblogd door opinieredacteuren van de Volkskrant.

Het Koninklijk Paleis op de Dam. Beeld ANP

Tussen 1982 en 2009 nam de staat alle inventarissen, inclusief onderhoudskosten, van vier koninklijke paleizen over van de Oranjes. De Tweede Kamer wist van niks. Saillant: koning Willem-Alexander werd in al die jaren tegemoet gekomen in de ‘onderhoudskosten’ met een jaarlijkse vergoeding van zo’n 320 duizend euro.  Lezers reageren ontsteld over die ‘dubbele tonnen’ voor het onderhoud van de paleismeubels.

‘Een ware blunder van het rijk’, stelt Wyncko Tonckens uit Den Haag: ‘Het gaat hier in een periode van 37 jaar om miljoenen! De vraag die hieruit voortkomt: Als dit waar is, hoe kan het rijk dit al die jaren over het hoofd hebben gezien? En de volgende vraag is: hoe wordt dit opgelost? Ik lees dat Mark Rutte niet van mening is dat hier onderzoek naar gedaan moet worden, omdat hij vindt dat die vergoedingen wel kloppen. Waar baseert hij dit op?

‘Mijn inziens, moet er wel degelijk naar gekeken worden en als het klopt moet de jaarlijkse vergoeding die de Oranjes onterecht hebben ontvangen per direct worden gestopt en moeten zij de komende 35 á 37 jaar de reparaties en renovaties in de paleizen maar uit eigen zak financieren.

‘Na 37 jaar tonnen te hebben ontvangen, zullen zij daar echt niet van op een houtje bijten gezien de koning en koningin een royale staatstoelage ontvangen. Het zou de Oranjes sieren als zij het rijk tenminste 50 procent van de schade van de afgelopen 37 jaar tegemoet willen komen en deze fout mee willen nemen in de troonrede komende Prinsjesdag. Het rijk moet het schaamrood op de kaken hebben staan om deze blunder 37 jaar lang niet te hebben opgemerkt, waar zijn die ambtenaren van het ministerie van Financiën, de Belastingdienst en de Algemene Rekenkamer al die jaren mee bezig geweest?’

Poppenhuis

Lezer Ton Weesepoel uit Amsterdam maakt er weinig woorden vuil aan: ‘Rutte zegt, er is één grote pot voor de restauratie van kleine meubeltjes en spulletjes. Gaat dit over een poppenhuis? Ja, dan begrijp ik het wel, daar hoort natuurlijk ook een bedragje bij.’

‘Negen bewakers van de gouden koets werden in het verleden ontslagen omdat ze snoepjes gebruikten zonder te betalen’, memoreert Will Willems uit Grubbenvorst. ‘Welke smoes zal de Rijksvoorlichtingsdienst verzinnen om deze kromme miljoenenzaak, de dubbele betaling voor de inrichting van de paleizen, recht te praten? Of wordt er weer geoordeeld, niet naar de daden, maar naar wie je bent?’

Lang en gelukkig

Het valt Jan Smids uit Groningen vooral op hoe de belastingdienst er ‘altijd als de kippen bij is om te veel ontvangen vergoedingen bij burgers terug te vorderen’. En dat, ‘meestal zonder regeling, je ziet maar hoe je het betaalt: niks ingewikkeld’.

Hij vervolgt: ‘Minister president weet u wat ingewikkeld is: kinderen in de jeugdzorg die niet kunnen worden geplaatst, burgers in Groningen die al jaren wachten op een uitkering voor de aardbevingsschade, mensen die ziek geworden zijn door de Q-koorts, defensiepersoneel dat sterft door ondeugdelijk materiaal. Ik kan nog langer doorgaan, daar waar de overheid tekort schiet ten koste van de belasting betalende burgers. U heeft nog een paar dagen om een list te bedenken, waarom de koning niets hoeft terug te betalen, hier onderuit komt, want dit is toch de nieuwe stijl. Denk aan het stikstofprobleem.’

‘O ja, en de koning en koningin leefden nog lang en gelukkig.’

‘Fashion Week voldoet niet meer aan duurzaamheidseisen en is toe aan vernieuwd concept’ - 9 september

Bezoekers van de show van ontwerper Jason Wu tijdens de New York Fashion Week. Beeld Getty Images

Het zijn weer Fashionweek-weken. Het rondreizende circus van modeweek-evenementen waarbij modeontwerpers hun nieuwe ontwerpen presenteren en fashionista’s op zoek gaan naar inspiratie voor hun nieuwe look en de trends die het aankomende seizoen zullen beïnvloeden. Dezer dagen is New York aan de beurt, vanaf volgende week volgen de modehoofdsteden Londen, Milaan en Parijs.

Tijdens de Fashion Weeks zijn de waanzinnigste shows te zien, op de hipste plekken, waarvoor alles uit de kast wordt getrokken. Maar niet iedereen is er even blij mee. Al langer is bekend dat de mode-industrie een van de meest vervuilende van de wereld is. En hoewel duurzaamheid tegenwoordig het toverwoord in de mode is geworden en veel modebedrijven hun werkwijzen soms echt milieuvriendelijker maken, is het de vraag of al deze inspanningen teniet worden gedaan door de Fashion Weeks.

De modeweken van de Grote Vier (New York, Londen, Milaan en Parijs), maar ook tientallen andere minder aansprekende modeweken in de wereld zijn ten slotte de aanjagers van consumptie. En nog meer kleding is nog meer druk op het nu al wankele klimaat. Tijd voor radicale maatregelen dus. Zo besloot het Swedish Fashion Council eind vorige maand dat de Stockholm Fashion Week, waar de nieuwe collecties van Scandinavische merken zouden worden gepresenteerd, te annuleren. De organisatie kwam, bij monde van ceo Jennie Rosén, tot de conclusie dat de modeweek ‘niet aan de gewenste duurzaamheidseisen voldoet en toe is aan een vernieuwd concept’.

De Britse actiegroep Extinction Rebellion gaat nog een stap verder en pleit voor de totale afschaffing van de Fashion Week. Leden van de actiegroep hebben al diverse acties aangekondigd tijdens de modeweek van Londen, zoals het opwerpen van wegblokkades waardoor ontwerpers, modellen, pers en publiek niet zomaar van catwalkshow naar catwalkshow zullen kunnen reizen. 

‘De politie moet gezag afdwingen met rechtvaardig gedrag, niet met meer geweld’

Demonstratie van het stroomstootwapen in Soesterberg in 2009. Beeld ANP

Minister Grapperhaus van Justitie wil tasers invoeren bij de politie. Goed idee? Jair Schalkwijk van Controle Alt Delete denkt van niet: ‘Strenger straffen en meer wapens zijn niet de oplossing voor de problemen tussen politie en burgers.’

De minister reageerde op uitspraken van korpschef Erik Akerboom, die eist dat agenten een stroomstootwapen krijgen. ‘Wij vinden net als de meeste Nederlanders dat geweld tegen agenten niet acceptabel is,’ zegt Jair Schalkwijk van Controle Alt Delete, een organisatie die zich inzet tegen etnisch profileren en politiegeweld. ‘Maar de ophef rondom geweld tegen agenten wordt nu aangegrepen door de politie om te lobbyen voor de invoering van de taser en dit is niet juist.’

Schalkwijk is sowieso kritisch op de manier waarop de discussie over de taser en geweldsincidenten wordt gevoerd: ‘Het lijkt nu alsof geweld tegen agenten is toegenomen. Dat is niet het geval: het aantal geweldsincidenten in de eerste helft van 2019 is iets minder dan de helft van het totale aantal geweldsincidenten in 2018.’ Ook wordt de discussie vanuit een eenzijdig perspectief gevoerd: ‘De politie is ontevreden over hoe burgers met agenten omgaan. Tegelijkertijd zijn veel burgers ontevreden over hoe de politie met hen omgaat, denk aan politiegeweld en etnisch profileren. Strenger straffen en meer wapens zijn niet de oplossing voor dit probleem.’

Wat is dan wél de oplossing? Schalkwijk: ‘Burgers en politiemensen zouden elkaar met meer respect tegemoet moet treden. Goed luisteren en de ander serieus nemen. De politie moet gezag afdwingen door rechtvaardig te handelen en transparant verantwoording af te leggen, niet door meer geweld toe te passen.’

Meer nieuws en een reactie vanuit de politie volgt later vandaag op Volkskrant.nl.

Europese commentatoren schudden het hoofd over het theater in het Britse Lagerhuis - 5 september

De Britse premier Boris Johnson verlaat woensdagavond de Houses of Parliament in Londen. Beeld EPA

De fascinerende beelden van de debatten en stemmingen in het Britse Lagerhuis, waar de kersverse premier Boris Johnson nederlaag na nederlaag lijdt en zijn eigen partijcoryfeeën royeert, worden in de rest van Europa met verbazing bekeken. Johnson gaat over tot ‘partijzuiveringen die we alleen kennen van autoritaire regimes’, constateert de ene commentator. Een ander meent: ‘Schrijf Johnson niet te snel af.’ 

Frankfurter Allgemeine

Onder de kop ‘Order, order!’ verbaast hoofdcommentator Klaus-Dieter Frankenberger zich in de Frankfurter Allgemeine hoe diep de Conservatieve Partij onder Boris Johnson aan het zinken is en vraagt zich af wat voormalig partijleider David Cameron nu denkt over zijn besluit het Brexit-referendum in 2016 uit te schrijven. ‘Vermoedelijk had Cameron zich niet kunnen voorstellen dat het onder Boris Johnson tot ‘partijzuiveringen’ zou komen, die we alleen van autoritaire regimes kennen. Maar wie weet, vermoedelijk sluiten diegenen die de gokker Johnson beter kennen niets uit, als die zijn doel, de EU verlaten, in gevaar ziet komen. Ja, Johnson gaat tot het uiterste en dat maakt hem zo gevaarlijk. (..)

‘De 21 dissidenten in de rijen van de Conservatieven die zich tegen de premier hebben gekeerd, onder wie partijprominenten en voormalige ministers, hebben het landsbelang boven de machtspolitiek van de regeringsleider gesteld. Diens reactie om hen uit de partij te zetten en uit te sluiten van komende verkiezingen als Conservatieve kandidaten zegt veel over zijn regeerstijl: die openbaart een feodale eis van loyaliteit.’

Le Figaro

‘Schrijf Boris Johnson niet te snel af!’, schrijft Jean-Louis Thiérot (die een biografie over Thatcher schreef) in de Franse krant Le Figaro. ‘Voor het merendeel van de commentatoren in Frankrijk is de zaak duidelijk: Boris Johnson zou een populist zijn, een demagoog uit hetzelfde hout gesneden als Trump, Salvini, Orbán en consorten. De stemming in het parlement zou bewijzen dat hij zijn hand heeft overspeeld. De voorgenomen verkiezingen zouden zijn schipbreuk betekenen.

‘Maar laten we hem toch niet te snel afschrijven! Hij heeft nog heel wat kaarten in zijn mouw.

‘Niemand kan vandaag de toekomst van Boris Johnson voorspellen. Misschien struikelt hij. Misschien krijgt hij een hernieuwd mandaat voor 10 Downing Street. Misschien duurt de parlementaire instabiliteit voort . Maar in al die gevallen moet rekening worden gehouden met ‘Bojo’.’

Die Presse

Johnson heeft iets ondenkbaars tot stand gebracht: hij heeft de versplinterde Britse oppositie tot eenheid gedwongen. Dat schrijft commentator Gabriel Rath in de Oostenrijkse krant Die Presse. ‘Wat geen partijdagen en geen vertrouwelijke gesprekken in donkere hoekjes van het Britse parlementsgebouw in drie voor elkaar hebben gekregen, is Boris Johnson in een paar weken gelukt: voor het eerst heeft de oppositie de gelederen gesloten om een ramkoers van een Brexit zonder akkoord in de laatste seconden tegen te houden.

‘En voor het eerst betonen de krachten van bezonnenheid en redelijkheid zich niet niet naïef en onnozel. Johnsons bulldozertactiek heeft zelfs bij de naïefste politici de ogen geopend. De man die in 2016 de Brexit propageerde met de woorden dat het parlement weer de hoogste instantie van het land moest zijn, heeft de afgevaardigden nu op een gedwongen vakantie gestuurd. De man die niet moe werd Groot-Brittannië te prijzen als het moederland van de democratie bedreigt nu tegenstanders met zuiveringen.

‘Tegelijkertijd is het hem gelukt de tweespalt onder zijn eigen Conservatieven nog verder te verdiepen.’

Boris Johnson raakt meteen al de regie kwijt - 4 september

Video-beeld van het Lagerhuis, waar parlementariërs dinsdagavond wachten op de uitslag van de stemming. Beeld AFP

Bij de eerste confrontatie in het Lagerhuis ging het al helemaal mis voor de nieuwe Britse premier Boris Johnson: 21 rebellen in zijn Conservatieve Partij stemden mee met de oppositie. Daardoor kan vandaag een motie worden ingediend en aangenomen die een No-Deal-Brexit verbiedt. Een lid liep zelfs over, waardoor de regering zijn meerderheid kwijt is. Zo wordt het land onregeerbaar gemaakt, dat is ‘gewetenloos’, vindt de ene columnist. ‘Clown Prince Boris’ kan alleen nog maar tegensputteren, schrijft een andere. 

IJzige minachting

De dagen van ‘Clown Prince Boris’ lijken alweer geteld na gisteravond, schrijft columnist John Crace van The Guardian.

‘Boris Johnson sputterde tegen. Het is nu zijn standaardinstelling. Na drie uur van spoeddebat dat even voor 22.00 uur eindigde, met als opmerkelijkste scène Jacob Rees-Mogg die languit op een Kamerbankje lag en om zijn nanny riep, terwijl parlementariërs zijn sneren beantwoordden met ijzige minachting, was de stemming een formaliteit. (..)

‘Pifflepafflewifflewaffle’, riep Johnson nadat zijn nederlaag was vastgesteld door Obi Wan Bercow, de Jedi-ridder van de Alliantie van Rebellen. Zijn mond ging open en weer dicht maar er kwamen alleen holle woorden uit. Alleen een vleugje opschepperij over een deal die niet bestond. Kruimels voor zijn beteuterde voetsoldaten, van wie velen eruitzagen als getraumatiseerden na een bombardement. Geschiedenis eerst als tragedie, daarna als hoogmoed.’

Onregeerbaar land

Columniste Janet Daley in The Daily Telegraph staat vierkant achter premier Johnson:

‘Een handjevol Tory-rebellen is gelukt wat zelfs de mijnwerkers van Arthur Scargill niet konden in de jaren tachtig: ze hebben het land onregeerbaar gemaakt. We hebben de Europese Commissie niet meer nodig om onze nationale regering machteloos te maken, daarin is het parlement zelf al geslaagd.

‘We staan nu voor, in theorie, een onzekere toekomst van verlamming waarin ons een functionerende regering wordt onthouden en we ook geen verkiezingen kunnen houden om de regering te vervangen. Dat is gewetenloos. (..)

‘Er kan hieraan maar op één duidelijke, moreel aanvaardbare manier een einde worden gemaakt: er moeten verkiezingen komen, zo snel als menselijk gesproken mogelijk is.

‘Wat Boris Johnson ook moet doen om dit voor elkaar te krijgen, hoe onreglementair of constitutioneel omstreden ook, het moet worden gedaan. De toekomst van ons politieke bestel hangt ervan af.’

‘Er is nu een hele grote stap gezet, weg met dat leenstelsel’, aldus Tim Hofman - 3 september

Studenten demonstreren op het Malieveld in Den Haag tegen het nieuwe leenstelsel, 14 november 2014. Beeld ANP

Jongeren worden zwaar getroffen door falend overheidsbeleid, constateerde het jongeren­platform van de Sociaal-Economische Raad vorige week. Met name het sociaal leenstelsel dupeert hen. Gaat dat stelsel op de schop, nu ook de PvdA daar openlijk aan twijfelt? Wel als het aan Tim Hofman ligt. Met Coalitie-Y pleit hij voor de afschaffing van dat ‘dwaze leenstelsel’. Ook hypotheekadviseur Tom van der Lubbe is voor toegankelijk hoger onderwijs: ‘Mijn generatie helpt de boel naar de filistijnen.’

Basisbeurs terug

Programmamaker Tim Hofman is een van de grondleggers van jongereninitiatief Coalitie-Y, een jongereninitiatief dat zich inzet voor de toekomst van de millennial: ‘Onze generatie, maar ook die na ons, is er een die moet gaan fungeren als het fundament van onze maatschappij. Ik geloof heilig in de weerbaarheid van de huidige jongeren, maar we hebben daar wel tools bij nodig. Bijvoorbeeld een goed werkende woon- en banenmarkt, maar ook de kans om zonder enorme studieschuld aan de rest van je leven te beginnen. Ik maak me daar als programmamaker geregeld hard voor − denk aan #Boos, waarin ik de platformeconomie aan de kaak stel, onder meer bij Deliveroo − en nu samen met Coalitie-Y.

‘Neem dat dwaze leenstelsel, dat klopt gewoon niet. Je kan er de woningmarkt niet mee op doordat je een schuld opbouwt en het zorgt voor veel stress: studiekeuzestress − jongeren hebben meer moeite met switchen −of geldstress, het is niet naast elke studie mogelijk om te werken. Ook gaan jongeren later uit huis, zoals blijkt uit het recente SER-rapport: jongeren bouwen langzamer een zelfstandig bestaan op, én er is een steeds duidelijkere maatschappelijke scheidslijn tussen jongeren met meer en minder kansen.

‘Ik ben geen beleidsmaker, ik ben iemand met een grote mond. Maar dat het radicaal anders moet, staat vast. Er is dinsdag een hele grote stap gezet in de richting van afschaffing van het leenstelsel nu de ChristenUnie, PvdA en GroenLinks politieke steun geven aan onze voorstellen voor onder meer herinvoering van de basisbeurs. Misschien moet er eerst een wisseling van de macht plaatsvinden, het lijkt me sterk dat het huidige kabinet het leenstelsel openbreekt, maar het draagvlak voor het stelsel wordt zo wel nihil. De volgende kabinetsformatie kan er niet meer om heen.

‘De jongere generatie verheft zelf gelukkig ook steeds meer zijn stem. Lange tijd hebben we gedacht ‘het is wel goed zo’, maar die tijd is voorbij.’

Klassenonderscheid

Ook oud-voorzitter van de Landelijke Studentenvakbond (LSVb) Geertje Hulzebos en FNV Jong-secretaris Alina Bijl vinden het hoog tijd voor de afschaffing van het leenstelsel. Het leenstelsel heeft allesbehalve gewerkt als hefboom voor minder kansrijke studenten en is mislukt, betogen zij in dit opiniestuk

Er ontstaat een nieuw klassenonderscheid tussen kansrijke jongeren die de mogelijkheid hebben om hun kapitaal verder te accumuleren door middel van een bestuursjaar of onbetaalde onderzoeksbaantjes en kansarme jongeren die zich diep in de schulden moeten steken om rond te kunnen komen. Deze reproductie van sociale ongelijkheid vormt een reële bedreiging voor de verheffingsfunctie die het onderwijs van oudsher heeft gehad.

‘Jongeren verplichten om zich in de schulden te steken voor een studie is een politieke keuze. Het schuldenstelsel moet van tafel en de basisbeurs moet terug.’

Symptoombestrijding

Een veelgebruikt argument tegen het sociaal leenstelsel, is het obstakel dat een hoge studieschuld vormt bij het afsluiten van een hypotheek. Aan de ene kant is dat een logische gedachte: als je schulden toenemen, is het moeilijker om een hypotheek te krijgen. Maar volgens Tom van der Lubbe, mede-oprichter van hypotheekadviesbedrijf Viisi, moet er veel breder naar het probleem gekeken worden: ‘Je moet de thema’s studiefinanciering en problemen op de woningmarkt van elkaar scheiden. Je moet je eerst afvragen wat het doel is van studeren en van studiefinanciering. Als dat is om om zoveel mogelijk talent een kans te geven, om de sociale mobiliteit en integratie te bevorderen en daarmee als kenniseconomie concurrerend te blijven, dan moet je juist terug naar het oude systeem met zo min mogelijk barrières.’

En als het over de toegang van starters op de woningmarkt gaat, dan lost de focus op bijvoorbeeld alleen studenten, starters of nu weer de middeninkomens, weinig op, vindt Van der Lubbe. ‘Stel je voor dat de overheid bepaalt: alle woningen die het komende jaar worden verkocht, moeten aan studenten verhuurd worden. Het is een extreem voorbeeld, maar het is duidelijk dat het inzoomen op één groep niets oplost.’

Als de overheid de problemen op de woningmarkt wil oplossen, moet je eerst met een systematische aanpak komen, dus een heel pakket aan oplossingen, aldus Van der Lubbe: ‘Bepaal hoeveel woningen je tekort komt, hoeveel je maximaal wilt bouwen, hoeveel jaar je daarvoor wilt uittrekken, et cetera.’

Is het pleidooi voor de terugkeer van de basisbeurs symptoombestrijding of een stap in de goede richting? ‘Sociale mobiliteit en integratie zouden helemaal niets moeten kosten. Kijk eens in welke landen ze niets betalen voor onderwijs en waar de sociale mobiliteit het hoogste is – dan kom je uit bij landen in Scandinavië. Nederland komt pas daarna. In de jaren zestig is gevochten voor toegankelijker hoger onderwijs, nu helpt mijn generatie de boel weer naar de filistijnen.’

Valt er nog wat te doen tegen Amsterdam als narcostaat? – 29 augustus 

Amsterdam, 21 april 2019: rechercheurs doen onderzoek nadat voor de tweede maal binnen 24 uur een handgranaat is aangetroffen in de Spuistraat nabij coffeeshop New Times. Beeld ANP

Achter de façade van het prachtige en vrijgevochten Amsterdam gaat een narcostaat schuil, waarop de bovenwereld geen greep meer heeft. Die conclusie van een rapport, opgesteld door hoogleraar Pieter Tops en journalist Jan Tromp, beroert de gemoederen in Nederland. De Volkskrant vindt het tijd voor een repressief handhavingsbeleid tegen de ‘drugsjungle’. Wat vinden de lezers?

Drugscriminaliteit

In het artikel ‘Hoe Amsterdam de strijd tegen drugscriminaliteit verloor én de regie terug probeert te pakken’ (29 augustus) wordt een ontluisterend beeld geschetst van de drugscriminaliteit in Amsterdam. De voorgaande avond stelde minister van Justitie en Veiligheid Grapperhaus in het Journaal dat het probleem moet worden aangepakt door het aanspreken van de gebruikers van drugs. Hoe naïef kun je zijn in een land waar het sigaretje, jointje, pilletje, ballonnetje en snuifje door velen inmiddels als normale consumptieartikelen worden gezien? Ik suggereer dat de minister nog eens naar Thailand vliegt om daar te leren hoe men drugscriminaliteit en witwaspraktijken aanpakt.

Frans Derks, Brielle

Alcohol

In de lange jaren van drooglegging, het verbod op alcoholhoudende dranken In de Verenigde Staten, tierde de misdaad welig. Het leek soms wel oorlog op straat tussen de bendes. Het verbod werd opgeheven en als bij toverslag verdween het geweld. Als hasj wordt vrijgegeven, zal dat niet anders zijn. Alleen de Staat der Nederlanden heeft dan een probleem: hoe hef je belasting op hasj, zoals op alcohol en nicotine? Daarom zal vrije verkoop er niet komen.

Andreas Schelfhout, Oudwoude

Geld

In de strijd tegen de drugsgerelateerde misdaad blijft de rol van twee partijen – de belangrijkste – veelal onderbelicht, zo ook in het artikel in de Volkskrant. Want het gaat de criminelen niet om drugs, het gaat om het geld dat ermee verdiend én daarna uitgegeven kan worden. Alle aandacht van de overheid moet daarom naar de verkopers van (luxe) goederen die contante betalingen accepteren en vooral naar de financiële adviseurs, advocaten, notarissen en banken die het hele witwasgebeuren faciliteren. Follow the money.

Eric Jansen, Wageningen

Narcostad

Drugsgebruik onder Amsterdammers neemt al jaren toe en wordt door velen van hen als compleet normaal beschouwd. Als Amsterdam de regie weer terug wil krijgen en het tij wil keren wat de drugscriminaliteit betreft, zullen we ons niet zozeer moeten richten op de aanbieders van drugs, maar op de mensen die hierom vragen. Zolang Amsterdammers het normaal vinden om drugs te gebruiken en we onszelf niet de vraag stellen waarom we drugs nodig hebben en wat we hiermee proberen te verdoven, zal Amsterdam tot in den treure een narcostad blijven.

Mariette Reineke, Amsterdam

Heeft Bolsonaro gelijk dat G7-hulp kolonialistische bemoeienis is? - 28 augustus

De Braziliaanse president Bolsonaro dinsdag tijdens een overleg in de hoofdstad Brasilia met gouverneurs van deelstaten in de Amazone-regio. Beeld AFP

De Braziliaanse president Bolsonaro reageerde furieus op de vermaningen op de G7-top dat hij te weinig doet tegen de gigantische branden in het Amazone-woud. Kolonialistische bemoeienis, noemde hij het. Hij wees de hulp van 20 miljoen euro eerst af, maar wil die nu wel als hij het geld zelf kan besteden. Heeft hij een punt (zie de analyse van Arie Elshout) , of moet nationale soevereiniteit wijken voor wereldwijde belangen? Een keuze uit internationale commentaren.

Deutsche Welle

Bolsonaro’s verwijt dat Macron zich als een koloniale heerser opsteldt, is hypocriet, schrijft Astrid Prange de Oliveira, de Latijns-Amerikadeskundige van DW. Hij voert zelf een koloniaal beleid tegen de inheemse volken in het Amazone-gebied. ‘Je moet het Jair Bolsonaro nageven. Hij zet een enorme schijnwerper op het Amazone-regenwoud. Al heel lang kunnen natuurbeschermers er alleen maar van dromen zoveel aandacht te trekken.

‘Het verwerpen van internationale hulp voor de Amazone met het argument dat de Europeanen eerst maar eens moeten beginnen met herbossing in hun eigen landen, beroerde een snaar. Er is immer wel een goede reden waarom de Duitse regering in september een nationale top over de bossen houdt.

‘Voeg daar het kolonialisme-argument aan toe. Zodra de president van Brazilië, een voormalige Portugese kolonie, verwijst naar de koloniale tijd kan hij rekenen op instemming van zijn mede-Brazilianen. Of de Franse president echt last heeft van een kolonialistische mentaliteit waarvan Bolsonaro hem beschuldigt of niet, kolonialisme is ontegenzeggelijk onderdeel van de Franse geschiedenis.

‘Maar pas op: Bolsonaro’s scherpe tong zal het Amazone-gebied niet beschermen. Integendeel, hij rechtvaardigt voortgaande vernietiging. Het is pure hypocrisie.

‘Als zelfverklaard criticus van het kolonialisme heeft Bolsonaro zelf ‘een kolonialistische mentaliteit’ tentoongespreid.’(..) ‘Hij wil de inheemse volken ‘helpen’ hun gebieden open te zetten voor investeerders, land dat wettelijk van de Braziliaanse Federatie is en niet mag worden verkocht. Net als in de koloniale tijd, zou dit betekenen dat de inheemse volken zelf het minst profiteren van de rijkdommen van hun land.’

The New York Times

‘Van wie is de Amazone?’, is de kop boven een opiniestuk van Quinta Jurecic in The New York Times. De houding op de G7-top weerspiegelt een argument dat steeds luider klinkt: bij het tegengaan van de klimaatverandering moeten oude waarden als nationale soevereiniteit wijken.

‘De Amazone-branden zijn een toetssteen voor de kwestie hoe de klimaatcrisis de houdbaarheid van op het oog eenvoudige beginselen als nationale soevereiniteit onder druk zal zetten. Voordat hij het leger inzette beschuldigde Bolsonaro landen die geld doneren voor het behoud van het regenwoud van ‘inmenging in onze soevereiniteit’. (..) Zijn opmerkingen passen bij de nationalistische politie van Bolsonaro – hij kwam deels aan de macht door zich tegen de mondialisering te keren – en ze zijn al te simpel. Maar het zou een vergissing zijn ze plompverloren te verwerpen.

‘Het probleem is dat, vanuit het gezichtspunt van Brazilië, en andere landen die zich doelwit van deze logica kunnen voelen, dit nieuwe paradigma een bekend verhaal zal lijken: de machtiger naties gaan hun gang over de ruggen van de landen met minder macht.

‘Een van de grote vraagstukken van deze tijd is hoe een groep nationalistische leiders tegelijkertijd worstelt met grensoverschrijdende crises en hun best doen het idee van nationale grenzen een stimulans te geven.’

Expresso

‘De Amazone is niet van Brazilië, die is van de wereld. En de wereld moet Bolsonaro afremmen’, betoogt Daniel Oliveira in het Portugese weekblad Expresso.

‘De wereld heeft de verplichting Brazilië te helpen bij het behoud van het Amazone-gebied. En de wereld moet met voorstellen komen voor maatregelen die Bolsonaro voor het blok zetten: of hij onderneemt actie om te beschermen wat van de gehele planeet is of de hele planeet zal hem isoleren en hem op de knieën dwingen. Als lucht koopwaar zou zijn, zouden militairen van een internationale coalitie al lang zijn gearriveerd in Brazilië. (..) Bolsonaro valt niet langer ‘alleen maar’ de Braziliaanse democratie aan, de inheemse volken, de rechtsstaat of homoseksuelen. Hij valt ons allemaal aan.’

Los Angeles Times

In een hoofdcommentaar stelt de Amerikaanse krant Los Angeles Times: ‘De reden dat het Amazone-gebied in brand staat, is dat het de keuze is van de Braziliaanse president Jair Bolsonaro, die het populistische, anti-establishment-draaiboek van Donald Trump volgde en de verkiezingen vorig jaar won. Hij vindt dat de Amazone niet moet worden beschermd, en dat de reservaten voor de inheemse bevolking geen erkenning verdienen, alles ten behoeve van de economische groei. (..)

‘Wat heeft de ontbossing van het Amazone-gebied met ons te maken? Als het gaat om CO2 dan zijn we een onlosmakelijk verbonden wereld. De Amerikaanse invoer van Braziliaans rundvlees loopt op tot 78 miljoen kilo per jaar, en dat betekent dat onze consumptie direct verband houdt met de ontbossing (Brazilië is de grootste rundvleesexporteur van de wereld). Zelf Trumps handelsoorlog met China heeft een effect: China vervangt soja, die het kocht van Amerikaanse boeren door sojabonen van Braziliaanse, wat weer een stimulans is om nog meer van het tropisch regenwoud te kappen.’

Kabinetsplannen met legale cannabis: ‘ondoordacht’ of kwestie van ‘trots’? - 27 augustus

Medewerkers in een hennepkwekerij bij Canopy Growth Corp. in Ontario, Canada waar medische marihuana wordt geproduceerd. Beeld Getty Images

Terwijl de Nederlandse politie in Canada zag dat legale cannabis de criminaliteit niet vermindert, buigen bewindslieden zich over de proef met ‘legale coffeeshops’. Hoogleraar criminologie Cyrille Fijnaut ziet het nut er niet van in: ‘Legalisering schakelt de zwarte markt niet uit. We moeten van dat regionale denken af om drugscriminaliteit in te dammen.’ Tweede Kamerlid voor D66 en wietwetvoorvechter Vera Bergkamp is juist ‘trots’ op de kabinetsplannen om de wietteelt te reguleren.

‘Laat ik voorop stellen dat het goed is dat de Nederlandse politie in Canada is gaan kijken hoe de legalisering van cannabis daar uitpakt. Maar tegelijkertijd denk ik: laat het even gebeuren, het is nog maar net ingevoerd en men wil al resultaat zien’, aldus Cyrille Fijnaut, emeritus hoogleraar criminologie en strafrecht. ‘De heersende gedachte is dat als je cannabis legaliseert, je veel op politiemensen kunt besparen: onzin. Er is nog altijd veel politiecapaciteit nodig: om de zwarte industrie in te dammen en het legale systeem te beschermen.

‘Het zwarte systeem wordt totaal onderschat. Met die kreet van ‘minder misdaad door legalisering’ kan ik weinig. In 2014 bracht ik al een onderzoeksrapport uit met dezelfde bevindingen: legalisering schakelt de zwarte markt en de daarmee samenhangende drugscriminaliteit niet uit. Daarvoor zijn de belangen te groot. Kijk naar Californië, waar cannabis is gelegaliseerd, daar is nog altijd een gigantische zwarte markt. Cannabisproducenten gaan echt niet in de rij staan bij het stadhuis als je de productie legaliseert, ze zijn veel vrijer in het zwarte circuit. Daar hebben ze handelsruimte, geen kwaliteitscontroles en betalen ze geen belasting.

Kruisvaarders

‘Daarnaast: de drugsmarkt is grensoverschrijdend. Wordt Nederland minder interessant voor drugsproducenten, dan wijken ze uit naar België, Duitsland of Frankrijk. Maar dat betekent niet dat ze de markt in Nederland niet meer besturen. Het grote politievraagstuk blijft.

‘In Nederland zitten de kruisvaarders die de drugs willen ­legaliseren vooral bij D66. De proef met legale cannabis in enkele Nederlandse gemeenten dat nu op tafel ligt, is een ondoordacht experiment, ik zie het nut ervan niet in. Het goede is dat het de maatschappelijke discussie over legalisering van drugs bevordert, maar het plan is moeizaam, de situatie te fragiel, nee, zeg maar ‘dynamisch’. Het experiment is veel te kleinschalig om conclusies aan te kunnen verbinden voor zo’n grote internationale industrie.

‘Wat nodig is Europees-breed beleid. Het kabinet kan beter pleiten in Brussel en op EU-niveau onderzoeken welke vorm van grensoverschrijdende legalisering zinvol is, dan aan de haal te gaan met de huidige dwaze plannen. Dat beleid haalt niets uit.’

Kwaliteitscontroles

‘Dit is juist een belangrijke stap om een einde te maken aan een impasse die al veel te lang duurt’, vindt Vera Bergkamp, Tweede Kamerlid voor D66. De Tweede Kamer heeft onlangs ingestemd met het wetsvoorstel van het kabinet, dat op aandringen van D66 is gekomen, om via experimenten ervaring op te doen met het reguleren van de wietteelt. Vele burgemeesters, gemeenten en een groot deel van de Nederlanders, inclusief coffeeshophouders, willen graag een nieuw systeem. Het huidige systeem is namelijk scheef. Je mag wiet wel verkopen, maar niet telen. Daarmee maken we criminelen rijk en ontstaan er risico’s voor de gezondheid. De huidige situatie is niet houdbaar: de ene wietteeltplantage wordt gesloten en de volgende wordt alweer geopend.

‘Met name de gezondheidsrisico’s zijn voor mij heel belangrijk. Mensen worden steeds bewuster, weten wat ze eten. Maar we weten niet of er pesticiden in cannabis zit, of hoe sterk het is. Daarom ben ik blij en trots dat we ervaring gaan opdoen met het reguleren van de wietteelt door een gesloten coffeeshopketen te realiseren, waarbij geld niet weglekt, we weten wat er in de cannabis zit en er kwaliteitscontroles zijn. Net als bij tabak en alcohol. Het legaliseren van wiet − het loslaten van alle eisen zodat vercommercialisering kan optreden − zie ik in Nederland niet zo snel gebeuren.

Zeker, leren van het buitenland is goed, maar vergeet niet dat Nederland afwijkt qua vorm: coffeeshops bestaan hier al heel lang. Al is het complex: een beheersbaar experiment met (middel-) grote gemeenten is een mooie eerste stap in de richting van landelijk beleid. Natuurlijk, criminelen zijn heel vindingrijk. We moeten realistisch zijn, dit gaat geen harde klap geven op de criminaliteit, maar we halen in een aantal gemeenten wel de wiet uit de illegaliteit. Na veertig jaar praten, doen we eindelijk ervaring op. Niks doen is voor ons geen optie.’

‘Een gezin managen is het mooiste wat er is, die taak willen vrouwen niet afstaan’ - 26 augustus

Beeld Deborah van der Schaaf

Nog altijd zijn vrouwen vaak de manager van het gezin, schrijft redacteur Anna van den Breemer in dit essay. Waarom eigenlijk, en kan dat niet anders? Lezers reageren: ‘Mannen worden weggezet als nietsnutten die zich pas met het gezin bemoeien als zij worden aangesproken.’

Volgens Pierre Diederen uit Roermond vinden vrouwen het helemaal geen probleem om de manager des huizes te zijn:

‘De volgende zinsnede zette mij aan het denken: ‘De voorsprong die jonge vrouwen hebben op mannen - ze zijn vaak hoger opgeleid en ontvangen een hoger salaris van hun eerste werkgever - verandert in een achterstand op het moment dat ze moeder worden.’ Achterstand? Is het managen van je gezin een achterstand? Volgens mij is het managen van je gezin het mooiste wat er is! Vrouwen willen die taak helemaal niet afstaan. En daar hebben ze gelijk in.

‘Dat vervolgens de zaak verwordt tot een genderkwestie, dat is gewoon handig van die vrouwen. Met allerlei trucs worden mannen gediskwalificeerd alsof zij die managementtaak niet aan zouden kunnen. Truitjes die gekrompen uit de wasmachine komen, planningen die niet verder gaan dan een week en het inrichten van het huis, dat kunnen mannen niet. Mannen worden weggezet als nietsnutten die gelukkig achter in de tuin een biertje drinken en zich pas met het gezin bemoeien als zij worden aangesproken. Dat vrouwen hun gezin moeten managen dat is toch zielig, zo wil men ons doen geloven en dat komt omdat mannen onwillig zijn.

‘Als alleenstaande man heb ik mijn vier kinderen opgevoed en daarnaast had ik altijd een baan (1,0 fte). Ik vond het geweldig. Ik richtte mijn huishouden in zoals ik dat wilde en er was geen vrouw die de door mij zorgvuldig gestoken bloemen uit de vaas haalde om ze te steken zoals zij dat van haar moeder leerde. Ik heb het idee dat als het om emancipatie gaat, dat de bal bij onwillige vrouwen ligt.’

Paul Marinus uit Breda verbaast zich ondertussen over een andere traditie binnen gezinnen:

‘In het artikel ‘Vader doet toch al lekker mee, nietwaar?’ worden drie stellen geïnterviewd over de taakverdeling in huishoudelijke taken binnen het gezin. Drie jonge gezinnen die hun eigen invulling proberen te geven aan het huishouden van nu.

‘Wat me opvalt aan het artikel, is dat alle drie de vrouwen de namen van hun man dragen (Petersen- Verbunt, de Pina- Schrijver en Verbeek-Biesma). Ik vraag me af waarom. Alle drie de stellen geven een nieuwe invulling aan het gezin van anno nu. Maar qua eigen naamgeving blijven ze hangen in de oude traditie waarin ze, ten eerste, laten zien dat de vrouw getrouwd is (met achterliggende gedachte dat ze niet meer beschikbaar is voor het huwelijk) en ze, ten tweede, een ‘onderdeel/aanhangsel’ van haar man is. Mannen zie ik zelden tot nooit de achternaam van hun vrouw dragen. Je eigen achternaam geeft een invulling aan je identiteit, aan wie jij bent.

‘Vrouwen van Nederland, gooi die rare achterhaalde traditie nou eens aan de kant, en positioneer je zelf als zelfstandig wezen in plaats van een onderdeel van iemand anders.’

Wie ruimt de vaatwasser in? Wie doet de financiën? Wie regelt een afspraak bij de dokter voor de kinderen? Ontdek of jullie taakverdeling thuis wel helemaal eerlijk is én bij wie de mentale last het grootst is. Beantwoord in deze quiz de vragen en stuur de test door aan je partner.

#PrayForAmazonia: ‘Jongeren brengen nieuws met prioriteit naar de voorgrond’ - 23 augustus

Beeld Arend van Dam

#PrayForAmazonia is trending en sociale mediakanalen staan plotseling bol van de berichten over de Amazone die afbrandt. Verontwaardigde jongeren en beroemdheden wereldwijd vragen zich af waarom er zoveel minder aandacht voor is vergeleken met de brand in de Notre Dame. Makkelijk praten, zo via een tweet of Instagram-post? Studente Jobke Visser vindt dat we sociale media juist serieus moeten nemen als nieuwskanalen.

Het frustreert mij hoezeer de uitgebreide berichtgeving over een gebeurtenis als de dood van prinses Christina afleidt van dringendere problemen, zoals het feit dat het Amazonewoud momenteel al weken geteisterd wordt door bosbranden. Op de startpagina van het Algemeen Dagblad las ik dat genodigden op het afscheid van prinses Christina een kleurrijk gekleed gezelschap vormen en ik kan er kennis maken met de tien boeren van Boer zoekt vrouw. Ik las er geen woord over bodembranden in arctische gebieden, die vaak dagenlang branden, lastig te doven zijn en grote hoeveelheden CO2 loslaten in de atmosfeer. De Volkskrant rapporteert weliswaar over microplastic in onder andere sneeuw en ijs op de Noordpool en in gezuiverd drinkwater, maar op een wel érg geruststellende toon.

Op Instagram hoef ik nog geen halve minuut te scrollen voor berichten over de gevaren van bosbranden, bodembranden en plasticgebruik. Ik zie hoe vrienden aandacht vestigen op deze gebeurtenissen, informatie verspreiden over wat te doen om te helpen en, net als ik, gefrustreerd raken door de disproportionele hoeveelheid aandacht van traditionele mediakanalen voor triviale, alledaagse zaken. Ik verwonder me over hun betrokkenheid en het gemak waarmee ik hier nieuws tegenkom dat ik niet direct vind bij de NOS, het AD en zelfs de Volkskrant. En bovenal: ik herinner me hoe jongeren bekritiseerd worden voor het volgen van nieuws via sociale media. Nepnieuws verspreidt zich zo makkelijk via deze kanalen, waarom gaan jongeren niet op zoek naar betere journalistieke bronnen? Zijn zij daarin niet geïnteresseerd? Lezen ze liever artikelen die vrienden aanraden? Ik begreep het zelf ook niet, maar nu zie ik hun kant van het verhaal beter in en ik baal ervan dat we nieuwsverspreiding via nieuwe kanalen, zoals sociale media, in zo’n kwaad daglicht hebben gebracht.

Met een doetje gezond verstand en wat vaardigheden om kwalitatief goede bronnen te herkennen bieden nieuwe mediakanalen een uitkomst voor jongeren die zich betrokken voelen bij de wereld waarin zij leven. Ze nemen een actieve rol in hun nieuwsverwerking, als ze nieuwsartikelen toevoegen aan hun Instagram Story. Zij doen iets waar traditionele media hen in teleurstellen: ze brengen nieuws met prioriteit naar de voorgrond. Wanneer kranten en nationale media het milieu afschrijven, het zien als iets wat in prioriteit niet wint van Boer zoekt vrouw, is het niet gek dat consumenten zich er niet druk om maken en de politiek geen stap verder komt met milieumaatregelen. Zolang kranten zich niet bekommeren om de toekomst, moeten we jongeren het niet kwalijk nemen dat zij verkassen naar Facebook of Instagram.

Jobke Visser is studente Wijsbegeerte aan de Universiteit Utrecht.

Trump versus de Denen: een gênante vertoning volgens Amerikaanse media - 22 augustus

Een Groenlander in het stadje Kulusuk, 21 augustus 2019. Beeld AFP

Het was geen grapje en nu is het zelfs een diplomatieke rel van jewelste: Trump wil Groenland kopen, kreeg nul op rekest van de Deense premier en zegde boos een staatsbezoek af. Een gênante vertoning, vinden de meeste Amerikaanse kranten. ‘Trump, Groenland, Denemarken. Is dit het echte leven? Of een film van Peter Sellers?’ 

The New York Times

Dit is de absurdistisch kop boven een hoofdredactioneel commentaar van The New York Times. Het begint als een kinderboek: ‘Ik wil Groenland kopen, zei president Trump. Geen sprake van, zeiden de Denen en de Groenlanders, die samen het reusachtige bevroren eiland besturen met zijn schatten aan delfstoffen. Dan ga ik niet bij jullie koningin op bezoek, kaatste de zelfbenoemde meester van de vastgoedhandel terug, want hij kan er niet tegen als hij wordt tegengesproken. ‘Is dit een grapje of zo?’, twitterde Helle Thorning-Schmidt, een Deense oud-premier, en ze sprak voor iedereen.’

Groenland zou inderdaad een mooie aankoop zijn, schrijft The New York Times, maar er is niets grappigs aan deze ruzie. ‘Dat de president van de Verenigde Staten zo’n gebrek aan kennis over hoe het werkt in de wereld zou etaleren, dat hij een territorium en het onafhankelijke volk daarop zou behandelen als goederen en handelswaar, dat hij zo gemakkelijk de betrekkingen met een oude en belangrijke bondgenoot zou beschadigen, is angstaanjagend.’

The Atlantic

The Atlantic kondigt de rel in de nieuwsbrief aan met een voor de hand liggende Shakespeare-verwijzing: ‘Something rotten in the state of Denmark-U.S. relations’. Commentator Thomas Wright van het Brookings Institution schrijft: ‘Veel Amerikanen zullen Trumps jongste dwaasheid weglachen, maar Trump heeft een belangrijke grens overschreden. Het is één ding om een mallotig idee op te werpen waarvan niemand gelooft dat het serieus is of een kans maakt. ‘Laten we Groenland kopen!’ Ja, heel grappig. Een fijne afleiding van de economie, van het niets doen tegen wit superioriteitsgevoel, problemen met de staf van het Witte Huis, of wat maar het kwestietje van de dag mag zijn. Het is heel wat anders om je macht te laten voelen en Denemarken op kosten te jagen om dat doel te bereiken – en vergis u niet, een presidentieel bezoek afzeggen is je macht laten voelen en kosten veroorzaken.’

‘De Denen, als de Britten en de Duitsers voor hen, zullen deze jongste episode wel bagatelliseren. Ze waarderen hun verbond met de Verenigde Staten en hun regeringen zullen elke belediging die Trump hen toeslingert verdragen in de hoop op betere dagen.’

‘En ongemakkelijke waarheid is al onmiskenbaar. Vrije samenlevingen en autocratieën staan lijnrecht tegenover elkaar – over de mensenrechten, de rechtsstaat, technologie, de vrijheid van de pers, de vrijheid van de informatiestromen en territoriale expansie. Het is niet meer genoeg vast te stellen dat de vrije wereld zonder leider zit. Die is in feite overgelopen naar de andere kant.’

Slate

Op Slate schrijft Fred Kaplan: ‘Een verbijsterde wereld hoorde dinsdagavond dat president Trump geen grap maakte, dat hij het ernstig meende, toen hij zei dat hij Groenland wilde kopen – zo ernstig dat hij een lang voorbereid bezoek aan Denemarken afzegde toen de premier hem had laten weten dat het niet te koop was, en op een heel pissige twitterde dat hij niet zou komen vanwege haar weigering.’ (..)

‘Een conclusie die je kunt trekken uit dit duizelingwekkende verhaal is dat Trump nog bij lange na niet is begonnen aan een rolwisseling van vastgoedmagnaat naar staatsman.’ (..)

‘Het was voor het tijdperk-Trump onvoorstelbaar dat de betrekkingen tussen de VS en Denemarken ijzig konden worden. Maar veel dingen waren onvoorstelbaar voor Trump en de verheviging van Amerika’s isolering in de wereld in deze mate is er een van.’

Italiaanse media reageren op val van kabinet: ‘Salvini’s flop brengt de Lega onrust’ -21 augustus

Premier Giuseppe Conte kondigt zijn ontslag aan in de Senaat en haalt daarbij uit naar vicepremier Matteo Salvini (links). Beeld EPA / Ettore Ferrari

Het Italiaanse kabinet is gevallen en daarmee de eerste populistische regering van West-Europa. Premier Conte haalde hard uit naar vicepremier en Lega-leider Matteo Salvini. Italiaanse media reageren op de ‘flop van Salvini’ en ‘de psychologische oorlogsvoering in de Senaat’, waarbij een woord overheerst: het is ‘crisis’.

Weekblad Internazionale beschrijft de crisis als ‘een spiegel van de ontoereikende heersende klasse’. ‘We worden geconfronteerd met een van de meest bizarre politieke crises aller tijden in een periode van gewetenloosheid. Een van extreme verwarring waarbij partijleiders zich niet schamen over het veranderen van hun gedachten.’ Over de bom die gister barstte in de Senaat, waarbij het kabinet viel, schrijft het blad: ‘Ware politiek ontbrak in het lawaai van persoonlijke aanvallen, toespelingen en knipogen, in een verhoging van tactiek zonder strategie en zonder ideeën, in een absolute, oneindige improvisatie in de Senaat. Verontrustend: want het ontbreekt aan beleid.’

‘Het debat dat plaatsvond in de Senaat - waar persoonlijke kwesties de politieke overlapte - vertelt ons dat de echte crisis niet zozeer de crisis van de regering betreft, maar de crisis van een hele heersende klasse. De oplossing, triviaal genoeg, vereist de afwijzing van demagogie en populisme - een ziekte die alle partijen gemeen hebben - en een terugkeer naar politiek en ideeën.’

Hete politieke zomer

Dagblad L’Opinione speculeert alvast over de toekomst van deze ‘hete politieke zomer’. ‘De zogenaamde ‘Ursula-meerderheid’ wordt groter nu de regeringscrisis uitmondt in de val van het kabinet, te wijten aan alle partijen, maar met Salvini voorop. Wie had gedacht dat deze hete politieke zomer ons zou hebben geleid tot een mogelijke regering van de Democratische Partij en Vijfsterrenbeweging?’

‘Het script voor een nieuwe regering lijkt zelfs al te zijn geschreven met Nicola Zingaretti, Matteo Renzi, Roberto Fico en Luigi Di Maio. Dezelfde politieke krachten die afgelopen juli hebben geholpen om Ursula von der Leyen te kiezen als de nieuwe president van de EU-commissie lijken nu de ploeg te hebben gevonden om een ​​nieuwe uitvoerende macht te vormen die ‘geelgroen’ (de kleuren van Lega en de Vijfsterrenbeweging) plotseling ‘geelrood’ (naar de Vijfsterrenbeweging en de PD) zou maken.’

Prins Andrew besmet door ‘stinkende wereld van de duistere superrijken’ - 20 augustus

Koningin Elizabeth II en prins Andrew op 11 augustus. Beeld Getty Images

De Britse prins Andrew raakt steeds verder in de penarie door zijn jarenlange, innige vriendschap met Jeffrey Epstein, de superrijke Amerikaan beschuldigd van seksueel misbruik van minderjarige meisjes, die dood werd gevonden in zijn cel. De Mail Online publiceerde een filmpje bij Epsteins huis waarop Andrew een meisje uitzwaait. Uitzonderlijk: Buckingham Palace kwam met een ontkennende verklaring. The Sun velt een snoeihard oordeel: ‘Hij heeft te lang geleefd in een stinkende wereld van de duistere superrijken.’

The Sun: losbandig en dwaas

In een commentaar van The Sun, geschreven door Tanya Gold, wordt hard afgerekend met de ‘losbandige en dwaze’ prins Andrew. ‘Heeft niemand prins Andrew ooit verteld dat je vlooien krijgt van het omgaan met ‘honden’? ‘Hij brengt de Koninklijke familie en het land al langere tijd in verlegenheid, hij is het best mogelijke argument om van de monarchie af te komen.’ De discutabele vriendschap met Jeffrey Epstein is exemplarisch: prins Andrew staat bekend om zijn loyaliteit aan ‘verschrikkelijke vrienden’.

Hij voelt zich aangetrokken tot ‘duistere dictators en bedorven internationale rijken’. Zo ontmoette hij de zoon van de voormalige Libische tiran kolonel Kadhafi, Saif al-Islam – gezocht door het Internationaal Strafhof voor misdaden tegen de menselijkheid – verschillende keren, volgens de Engelse krant. Ook moest prins Andrew aftreden uit zijn rol als gezant in 2011 vanwege zijn vriendschap met Ilham Aliyev, de president van Azerbeidzjan die door Amnesty International werd bekritiseerd, schrijft The Sun.

De krant concludeert: ‘Hij is losbandig, bevoorrecht en dwaas. Hij heeft te lang geleefd in een stinkende wereld van de duistere superrijken. Wat dacht hij dat er zou gebeuren? Hij heeft het recht van een Royal, maar neemt geen verantwoordelijkheid.’ Zijn ‘geschokte’ reactie op het seksueel misbruik van minderjarigen door zijn pas gestorven vriend Epstein in een persverklaring van Buckingham Palace is een ‘verschrikkelijk staaltje triviale PR’ wat impliceert dat hij het slachtoffer is: ‘Dit is niet goed genoeg als het gaat om kinderhandel.’

Daily Mail: giftige fixatie

In The Daily Mail reconstrueert Guy Adams alle controverses en misstappen van prins Andrew: er zit een patroon in de ‘giftige fixatie’ van de Hertog van York met de rijke pedofiel.

‘Prins Andrew heeft eindelijk zijn stilzwijgen doorbroken na de dood van Jeffrey Epstein. Prince Andrew verklaarde ‘geschokt’ te zijn door de ‘vermeende misdaden’ van zijn oude maatje. Wat de prins dan aan het doen was in 2010, toen Epstein niet alleen een veroordeelde pedofiel was maar ook een geregistreerde seksuele overtreder, is voor iedereen een raadsel. In die tijd leek Andrew helemaal niet ‘geschokt’. Integendeel, hij besloot niet alleen te logeren in de New Yorkse woning van de multimiljonair, maar bovendien beroemde gasten te ontvangen op een feestje met als doel Epstein terug te laten keren in beleefde kringen.Maar de prins heeft kennelijk een blinde vlek voor de onsmakelijke kanten van Epsteins karakter, daarvan getuigt hun lange, intieme relatie.’ (..)

‘Hoewel Prins Andrews vriendschap met Epstein diens veroordeling wegens een misdaad overleefde, kon het de wijdverspreide openbare kritiek niet weerstaan, die losbarstte toen er een foto verscheen van de twee op een wandelingetje in Central Park. Genomen tijdens de trip in december 2010 en twee maanden later gepubliceerd, leidde het er uiteindelijk toe dat de prins zijn rol als de handelsambassadeur van Groot-Brittannië moest opgeven. Of de controverse rond hun vriendschap nu nog meer schade zal toebrengen aan de status van de Hertog is afwachten.’

Is de tijd van ‘zwientie tikken’ voorbij? ‘Mensen treiteren vooral zichzelf’ - 19 augustus

Het Open Nederlands kampioenschap zwientie tikken in Luttenberg. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Liefhebbers zien in ‘zwientie tikken’ een onschuldige traditie, dierenbeschermers vinden dergelijke spelletjes met dieren ‘niet meer van deze tijd’. Het is een debat dat niet zomaar wordt beslist, denkt milieufilosoof Martin Drenthen: ‘Over dierenwelzijn is iedereen het nu eens, maar de dierenbescherming wil nog een stap verder gaan.’

Volgens voorstanders worden de varkens goed voorbereid op zwientie tikken, komen ze uit een Beter Leven-stal en ervaren ze geen stress. Wat is dan eigenlijk het probleem?

Martin Drenthen, milieufilosoof aan de Radboud Universiteit Nijmegen: ‘Iedereen is het erover eens dat dierenleed verleden tijd moet zijn, dat is het goeie van dit verhaal. Ook voorstanders zeggen: zolang het dier er geen last van heeft, kan het geen kwaad. Dat punt is wel zo’n beetje beslecht. Maar de dierenbescherming wil nog een stap verder gaan: ook als dieren geen last of lijden ervaren, verdienen ze het niet om op deze manier behandeld te worden. Het gaat dan over waardigheid, over niet gebruikt worden voor triviale doeleinden. En zo denken we ook over mensen: we vinden dat je respectvol met menselijke lichamen niet omgaan, ook als ze onder narcose zijn of nadat ze zijn gestorven.’

Betekent dat inderdaad dat tradities met dieren hun beste tijd gehad hebben?

‘Het is al vooruitgang en een verandering van denken dat dierenwelzijnsoverwegingen nu worden meegenomen. Vroeger waren de argumenten dat het er niet toe deed als dieren pijn leden, of dat ze zelfs geen pijn konden hebben. Als je de redenering van de dierenbescherming overneemt, dat je dieren hun eigen leven moet laten hebben, worden een heleboel andere dingen ook problematisch. Denk aan het fokken van dieren voor eigen gebruik.

‘Het debat is echt een botsing van twee manieren van kijken, en zal niet zomaar worden beslist. Het gaat over levensbeschouwelijke kwesties, over hoe we naar onszelf kijken en hoe we vinden dat wij als mensen kunnen zijn. Er zijn verschillende visies op wat het leven goed en menswaardig maakt, dus die discussie zal nog wel even doorgaan.’

Waarom wordt het ene spel afgeschaft (zoals katknuppelen en ganstrekken) en het andere niet (zwientie tikken, Kallemooi)?

‘Bij tradities waar het heel aannemelijk is gemaakt dat ze inderdaad stress en leed veroorzaken, is er meer steun voor afschaffen. Verder speelt het respect voor bepaalde tradities een rol. In deze tijd van globalisering, waarin lokale tradities onder druk staan, vinden veel mensen het fijn om te zeggen: dit is iets van ons, dit is hoe we zijn. Daarvoor worden ook tradities uitgevonden of wordt teruggegrepen op een verleden dat niet heeft bestaan. Een andere factor is de afkomst van de kritiek: als dat door buitenstaanders wordt geuit, komt dat heel anders aan dan vanuit de eigen gemeenschap.’

Lezersreacties

Ook lezers van de Volkskrant laten van zich horen. Zo vindt Eki Steenhuisen uit Eelde de boel wat overtrokken:

‘Dat dieren bescherming nodig hebben tegen de gruwelijkheden die aan het menselijk brein ontspruiten, staat buiten kijf. Maar als de mens beschermd moet gaan worden tegen de onzinnigheden die dierenbeschermers verzinnen, wordt het toch wel de omgekeerde wereld. Bij zwientie tikken treitert de mens zichzelf door in de modder te gaan wroeten. Het varken verblijft in zijn/haar natuurlijke habitat. Stress? Daar zorgen Animal Rights en de Partij voor de Dieren wel voor.’

Mariette Reineke uit Amsterdam zet vooral vraagtekens bij onze voorkeuren qua entertainment:

‘Zondag vond het Nederlands kampioenschap zwientie tikken plaats, waarbij mensen geblinddoekt in de modder tikkertje spelen met varkens. Nu is de vraag of het nog van deze tijd is om beesten te gebruiken voor spelletjes. Bij het zien van de foto komen er bij mij toch echt twee andere vragen naar boven: waarom hebben wij de behoefte om door de drek te kruipen om een spelletje te spelen met varkens en waarom vinden wij het leuk om hiernaar te kijken?’

Zo’n goeierd was Bill Clinton niet voor Monica Lewinsky - 14 augustus

Monica Lewinsky in december 2018. Beeld Jordan Strauss/Invision/AP

Monica Lewinsky kan zich ongegeneerd profileren als slachtoffer in haar affaire met de toenmalige president Bill Clinton, schreef Volkskrant-columnist Heleen Mees. Aanleiding is de documentaireserie The Clinton Affair. Maar zo heilig was ze niet, betoogt Mees. Volkskrant-lezers verbazen zich over haar redenering. Ironisch: ‘Onze Bill treft geen blaam, de goeierd.’ Lezersreacties op ons Opinieblog.

Eigen schuld, dikke bult?

Wat een onnozele column van Heleen Mees over de Lewinsky-affaire. Bill Clinton heeft haar niet misbruikt maar Monica Lewinsky stuurde erop aan door verliefd te doen en haar ondergoed te laten zien. En hé, he’s a man and she’s a woman. He Tarzan, she Jane. What real man can resist?! Nou, dat slut-shaming (met name door de advocaten van Clinton) had niet gemogen, geeft Mees gul toe, maar onze Bill treft geen blaam, de goeierd.

Je vraagt je af of Mees er wel iets van begrepen heeft? Bovendien heeft onze Bill een hele reeks van dit soort incidenten achter de rug, om nog maar te zwijgen dat nét bekend is geworden dat hij ook vrolijk meevloog op de Lolita-expres van Epstein. En tóch meent Mees dat het echt eigen schuld dikke bult is van Lewinsky en dat Clinton er niets aan kon doen en niet fout zat, Paula Jones en God weet wie nog meer, ten spijt. Dat ze zich nou niet doodschaamt, Mees wel te verstaan, Lewinsky schaamt zich al dood.

Een meisje in de klas wordt verliefd op de leraar. Ze gedraagt zich ernaar en doet verliefd. Mag de leraar daar op in gaan? Hm? Een vrouw wordt verliefd op de psychiater tijdens de sessies en doet verleidelijk. Mag de psychiater daar op in gaan? Hm? Een stagiaire wordt verliefd op de president en doet verleidelijk. Mag de president daar op in gaan? Hallo? Wordt er al iemand wakker daar? Machtsverhoudingen, ongelijkheid, afhankelijke positie. Joehoe Heleen, wakker worden!

Franke Knapen, Broek in Waterland

Bill Clinton: MeToo?

Wel erg dat nu ook al Bill Clinton moet worden toegevoegd aan de lange lijst van MeToo-slachtoffers. Hij, slechts de president van Amerika , wordt op een sluwe wijze verleid door een uitgekookte stagiaire van het Witte Huis. Hij kon er toch niets aan doen dat zich een seksuele affaire ontspon, zegt Heleen Mees. Het was allemaal haar schuld. Toch?

Klein verschil met de andere MeToo-slachtoffers is dat het slachtoffer zelf (Bill Clinton) na wat ophef gewoon door kon gaan met zijn leven. Geen vuiltje aan de lucht. Trump zou hebben gezegd: it is just a boy. That is what boys do.

En Monica Lewinsky de dader? Die werd de jaren erna uitgekotst, met de nek aangekeken, kwam nergens meer aan het werk, werd uitgelachen, bespot in allerlei talkshows. Wie is hier nu slachtoffer?

Yvonne Welzen, Breukelen

Lewinsky doet zich niet als slachtoffer voor

Met vrienden als Heleen Mees heb je geen vijanden meer nodig want als er iemand zichzelf níet schetst als een ontoerekeningsvatbare vrouw is het Monica Lewinsky wel. Het is mede door de prachtige documentaire The Clinton Affair dat er een duidelijk beeld wordt geschetst hoe de liefde van Monica voor Bill groeide en ze was zeker geen slachtoffer dat onder dwang heeft gehandeld; andere vrouwen in zijn omgeving waarschijnlijk wel! Nergens in de documentaire laat ze zich daar ook op voorstaan, ze heeft heel veel zelfkennis en blikt met weinig verwijten over Mr. President terug. Haar meeleven met slachtoffers van Epstein nu staat los van haar eigen situatie, ze wenst ze op Twitter sterkte en een snel hervinden van emotionele balans niks #metoo.

Als Bill zich al belazerd voelde door Lewinsky dan had hij zelf niet in de grootste etalage ter wereld een buitenechtelijke relatie moeten beginnen. Of mag hij zich van Mees op ontoerekeningsvatbaarheid beroepen door zicht op een string van een stagiaire?

Nina Müller, Den Oever

De verhuurdersheffing is een ‘ordinaire huurdersheffing’ - 13 augustus

Een huis in de Vogelbuurt, Amsterdam-Noord. Beeld RV

De verhuurdersheffing en de dominante rol van woningcorporaties in de huursector van de grote Nederlandse steden doen nog altijd veel stof opwaaien. Lezers en ervaringsdeskundigen reageren: ‘De verhuurdersheffing wordt helemaal niet door de corporaties betaald. Hij wordt bij de corporaties geïnd. Maar omdat de inkomsten van de coöperaties voornamelijk uit huren bestaan, zijn de lasten gewoon voor de huurders.’

‘Columnist Frank Kalshoven stelt dat de corporaties ‘rijke stinkerds’ zijn en gewoon belasting moeten betalen. Ongeacht hun sociale doelstelling. Vanuit de kring van deskundigen en corporaties is hierop beschaafd verontwaardigd gereageerd: wat ons betreft volstrekt onvoldoende’, aldus Maarten de Boer, voorzitter van het bewonersplatform Vogelbuurt en IJplein in Amsterdam.

‘De verhuurdersheffing wordt helemaal niet door de corporaties betaald. Hij wordt wel bij de corporaties geïnd. Maar omdat de inkomsten van de coöperaties voornamelijk uit huren bestaan, zijn de lasten gewoon voor de huurders. Voor een klein deel rechtstreeks, via hogere huren (enigszins afgezwakt door huurtoeslagen). Voor het overgrote deel indirect; in de vorm van achterstallig onderhoud en uitstel van de hoogst noodzakelijke verbeteringen.

Schimmel

‘Wij nodigen Kalshoven uit om eens bij ons in buurt te komen kijken. De huren zijn niet hoog, maar de kwaliteit die daarvoor wordt geleverd is beneden alle peil. De huizen zijn gehorig, slecht geventileerd, ze hebben schimmel, verrotte vloeren, ondeugdelijke en gevaarlijke elektra en niet te vergeten torenhoge energierekeningen. Wat extra steekt is dat de heffing alleen bij sociale huurwoningen wordt geïnd.

‘De snelgroeiende groep van particuliere verhuurders van duurdere huurwoningen blijft geheel buiten schot, volledig in strijd met het elementaire beginsel dat de sterkste schouders de zwaarste lasten moeten dragen. Dan het budgettaire argument: volgens Kalshoven betekent afschaffing van de verhuurdersheffing dat er op andere overheidsuitgaven zal moeten worden bezuinigd. Bijvoorbeeld op onderwijs. Een argument dat geen hout snijdt.

‘De verhuurdersheffing is ingevoerd tijdens de crisis, om de gaten te dichten van de grote reddingsoperaties van banken en verzekeraars. Die crisis is voorbij. De dure reddingsoperaties blijken uiteindelijk zelfs geld te hebben opgeleverd. Ook de budgettaire situatie is totaal veranderd. Anno 2019 hebben wij weer een begrotingsoverschot. Zodanig dat gezaghebbende instituten, zoals het Internationaal Monetair Fonds (IMF), aandringen op belastingverlaging.

‘Wat nou ‘lekker ding’? Gewoon een wangedrocht.’

Scheve schaats

Hedzer van Houten, voormalig eindverantwoordelijke van een woningcorporatie, vindt dat de verhuurdersheffing moet worden afgeschaft: ‘De corporaties hebben in de vorige eeuw een cruciale rol gespeeld in de realisatie van betaalbare en kwalitatief goede huisvesting voor mensen met een kleine portemonnee. Ook de revitalisering van naoorlogse wijken, de zogenaamde Vogelaarwijken, is door veel corporaties effectief ter hand genomen. Doordat een klein aantal corporaties een scheve schaats heeft gereden, viel de politiek in het begin van deze eeuw en masse over deze sector heen: onterechte verguizing. 

‘Sinds het neoliberalisme de dienst uitmaakt in Den Haag, worden de corporaties jaarlijks geconfronteerd met de verhuurdersheffing. Die overigens geen verhuurdersheffing is, maar een ordinaire ‘huurdersheffing’, want uiteindelijk zijn de huurders het kind van de rekening. De consequenties daarvan hebben we onder meer kunnen lezen in stukken van Johan Conijn en Hesther van Buren en Mirthe Biemans van woningcorporatie Rochdale in de Volkskrant van donderdag 8 augustus: weinig of geen nieuwbouw voor de laagste inkomens met enorme wachttijden voor een huurwoning als gevolg, in welke categorie dan ook.’

Marktdenken

‘Niet de vermogende, maar voornamelijk de laagste inkomens dragen direct bij aan het tekort van de huidige overheid. En horen of lezen we hieromtrent brede landelijke weerstand bij de vertegenwoordigers van deze sector, zoals Aedes en de Woonbond? Helaas niet. 

‘Er is een reële, haalbare en laagdrempelige oplossing, mits de politiek zich daarvoor wil inzetten. Een oplossing die voor de overheid geen extra belasting betekent, maar wel de politieke moed vraagt om het marktdenken een halt toe te roepen. Stop met het leegzuigen van de corporatiesector door de ‘huurdersheffing’ af te schaffen en zet deze vrijvallende middelen in om meer woningen te realiseren en de bestaande voorraad te verduurzamen. Door middel van verplichte jaarlijkse prestatieafspraken tussen gemeenten en corporaties is dit prima te reguleren.’

‘De gemiddelde drugsgebruiker gaat niet met een paar zakken pillen op stap’ - 12 augustus

Bezoekers van het Sziget-festival in Boedapest, 11 augustus 2019. Beeld Reuters

Op het Hongaarse festival Sziget zijn twee jonge Nederlanders met grote hoeveelheden drugs opgepakt. Past dit in een trend waarin drugsgebruik onder jongeren steeds normaler en steeds minder een taboe wordt?

Ferry Goossens, drugsexpert bij het Trimbos-Instituut, denkt dat dat wel meevalt: ‘Dit gaat echt om een enorme hoeveelheid. De gewone feestganger in Nederland is niet bezig met zulke grote hoeveelheden. Je ziet dat jongeren soms kopen onder elkaar, maar dat is echt iets anders dan handel.’

Goossens ziet wel dat er makkelijker over drugsgebruik wordt gesproken, ‘maar dat is weer iets anders dan gebruiken’. Ook worden bepaalde middelen, zoals xtc, vaker door jongeren gebruikt dan voorheen. ‘Maar dat gebruik gewoner is en iemand daardoor denkt: ik ga met een paar zakken pillen op stap, is niet bepaald een geluid dat we horen van de gemiddelde uitgaander. Mensen kunnen het risico nemen omdat ze het lucratief vinden, maar ze zijn zich wel bewust van die risico’s. En natuurlijk kent Nederland ook handelaren die prijslijsten in brievenbussen gooien, maar dat is een ander verhaal dan de gemiddelde student die een keer iets gebruikt.’

Volgens Goossens lijkt de normalisering van drugsgebruik onder de jeugd groter door de aandacht in de media. ‘Het overgrote deel van de jongeren gebruikt niet, of heeft dat zelfs nooit gedaan. De stijging van het gebruik staat niet in verhouding tot de stijging van het aantal berichten over het gewoner worden van drugsgebruik.’ Dat neemt niet weg dat voorlichting nog altijd relevant is, waarbij het Trimbos zich ook specifiek richt op uitgaanspubliek dat drugs gebruikt: ‘Dat doen we door middel van onze publiekssite, Drugsinfo.nl, en activiteiten op bijvoorbeeld het gebied van lachgas. Dan maken we filmpjes voor feestgangers, maar ook een handreiking aan gemeenten.’

‘Een koe is een crimineel met een onnodig grote CO2-voetafdruk’ - 9 augustus

Een koe en een kalfje op een boerderij in Lujan, omgeving Buenos Aires, Argentinië. Beeld Reuters

Het VN-klimaatpanel is er duidelijk over: we moeten écht veel minder vlees eten om de opwarming van de aarde te beperken. In Duitsland klinkt de roep om meer belasting op vlees, maar daarover zijn de meningen in Europese media verdeeld. ‘In de strijd om de planeet te redden ontketent nieuw-links een nieuwe klassenoorlog tegen de armen.’

Volgens Tagesschau.de zou het verhogen van de belasting op vlees slechts sleutelen aan details betekenen:

‘Het echte probleem is het landbouwbeleid van de Europese Unie, dat binnenkort opnieuw hervormd wordt. Duitsland krijgt elk jaar 6 miljard euro uit Europese potjes (...) maar geen van deze subsidies gaat naar duurzame landbouw. Hoe meer hectares je hebt, hoe meer geld je krijgt. Het systeem is defect. De EU moet kleinere en middelgrote ondernemingen belonen en niet industriële installaties.’ Ook zou de EU moeten beginnen met het toewijzen van veel meer geld aan milieuvriendelijke landbouw. ‘Dit zou leiden tot minder vlees. Immers, als de vraag hetzelfde blijft, zou dit vlees duurder zijn, maar niet worden gesubsidieerd. Een systeemverandering is wat nodig is.’

Voor het Tsjechische Echo24 grenst het idee van vleesbelasting aan het belachelijke, waarbij links een klassenoorlog tegen de armen ontketent:

‘Een koe is een crimineel met een onnodig grote CO2-voetafdruk. Een gemiddelde koe produceert blijkbaar 3 ton broeikasgassen in vergelijking met 2 door een mens. Dit betekent dus dat er geen plaats is voor koeien en varkens in deze wereld. Als vlees om politieke redenen duurder zou worden, zouden de armen het meest worden getroffen. Voor rijke mensen – in het Westen vaak groenstemmers – is een duur biefstuk geen probleem, hetzelfde geldt voor dure benzine, dure elektriciteit of dure vliegtickets. Het klinkt ongelooflijk, maar in de strijd om de planeet te redden ontketent nieuw-links een nieuwe klassenoorlog tegen de armen.’

De Franse krant Libération vindt dat de nadruk van het IPCC-rapport om onze voedselproductie aan te passen erg serieus genomen moet worden:

‘Hoe meer tijd passeert en hoe meer alarmerende verslagen, hoe meer we ons realiseren dat onze toekomst afhangt van een daadwerkelijke sociale transformatie die nu moet beginnen. Het is niet genoeg om te fietsen in plaats van auto te rijden, of om de trein te nemen in plaats van het vliegtuig. We moeten ons alledaagse leven heroverwegen en de centrale rol die voedsel daarin speelt. Kiezen voor korte leveringsketens, peulvruchten en seizoensfruit en -groentes. Het afstemmen van wat we eten op de seizoenen en onze directe omgeving – het zal ons allemaal geen kwaad doen.’

‘Wat minder soorten in de natuur’ is wel erg - 8 augustus

Koraal op het Groot Barrièrerif verbleekt door opwarming van het zeewater. Beeld afp

Het interview waarin filosoof Bas Haring zaterdag stelde dat we niet zo moeilijk moeten doen als er een paar soorten in de natuur verdwijnen, maakt veel los bij de Volkskrant-lezers. Vooral ontstemming, zeker nadat columnist Elma Drayer Haring was bijgevallen. Bioloog Jaap Kaandorp schrijft dat het verdwijnen van planten in Noord-Holland, ‘laat zien dat we in Nederland onze leefomgeving aan het vergiftigen zijn’. 

‘Bas Haring betoogt dat de natuur best met wat minder soorten toe kan. Hij noemt als voorbeeld het platteland van Noord-Holland. Door overmatige stikstofbelasting zijn een groot aantal soorten planten uit dit landschap verdwenen en mede door het gebruik van neonicotinoïden (een gif duizend maal zo giftig voor insecten als DDT) is 76 procent van de insectenpopulatie in de laatste 25 jaar verdwenen. Is dit erg? Allereerst gaat het me, als bioloog, aan het hart dat al deze mooie soorten verdwijnen, ik zou ze heel graag nog aan mijn kinderen en later hopelijk aan mijn kleinkinderen laten zien. Verder laat dit zien dat we in Nederland onze eigen leefomgeving aan het vergiftigen zijn en onze laatste stukjes overgebleven natuur vernietigen.

‘In zijn verhaal gaat Bas Haring volledig voorbij aan de vraag waarom soorten verdwijnen. Deze vraag of het erg is dat soorten verdwijnen is vergelijkbaar met de vraag of het erg is dat de kanarie in de kolenmijn doodgaat. Ik denk dat we ons wel zorgen moeten maken over het verdwijnen van soorten. De CO2-concentratie in de atmosfeer komt nu boven de 400 ppm en het oceaanwater is hierdoor 25 procent zuurder geworden sinds het begin van de industriële revolutie; we moeten vele miljoenen jaren in de tijd teruggaan om vergelijkbare waarden terug te vinden in de zee en atmosfeer.

‘Kanaries die we nu op grote schaal zien afsterven zijn de koraalriffen. Naar schatting is 40-50 procent van de koralen in het Groot Barrièrerif is afgestorven in de laatste twintig jaar. De verwachting is dat de koraalriffen zoals we die nu kennen binnen enkele decennia verdwenen zullen zijn. Dit is ook een Nederlands probleem: het grootste beschermde natuurgebied in Nederland is het Saba Rif ter grootte van de provincie Utrecht. Hiermee verdwijnt een van de mooiste ecosystemen op aarde en tevens centrum van biodiversiteit.

‘Moeten we ons zorgen maken? Het is helaas niet zo simpel zoals in Bas Harings betoog dat we een paar koraalsoorten kunnen ruilen voor een paar miljard ton sojabonen (of een paar miljoen ton stukken vlees) om de groeiende wereldbevolking van voedsel te voorzien. Klimaatverandering en oceaanverzuring dreigen ongekende gevolgen te hebben voor ecosystemen op aarde en op de mens zelf. Ik denk dat we beter, zoals recent voorgesteld door Thomas Crowther, kunnen beginnen met het planten van een biljoen bomen en het stoppen van de ontbossing van het Amazonegebied.

‘Het verdwijnen van soorten is een belangrijk signaal dat niet moet worden genegeerd. Bas Haring wil provoceren, mijns inziens is zijn verhaal vooral naïeve en onverantwoordelijke aandachttrekkerij.’

Jaap Kaandorp, universitair hoofddocent Computational Biology, Universiteit van Amsterdam

‘Iedere insider weet: de verhuurdersheffing is de roze olifant in de kamer’ - 7 augustus

De nieuwe huurwoningen in Utrecht die tussen de 805 en 1.170 euro per maand moeten gaan kosten. Beeld Rebecca Fertinel

De columns van econoom Frank Kalshoven in de Volkskrant over de woningmarkt roepen veel weerstand op. Zo schrijft Kalshoven ‘de verhuurdersheffing is eigenlijk best een lekker ding’ en ‘het is een belasting voor rijke stinkerds’. Woningcorporaties met maatschappelijke doelstellingen of niet: ‘ze zijn vermogend.’ Onder meer Johan Conijn, emeritus hoogleraar Woningmarkt van de Universiteit van Amsterdam, reageert: ‘Hij slaat de plank volledig mis, de verhuurdersheffing heeft geleid tot minder investeringen: ambities om betaalbaar te wonen kunnen niet worden gerealiseerd.’

Johan Conijn legt uit: ‘Iedere insider weet dat de verhuurdersheffing de ‘roze olifant in de kamer’ is. Tot mijn verbazing noemt Frank Kalshoven in twee achtereenvolgende columns in de Volkskrant (‘Het Spel’ en ‘De Knikkers’) de verhuurdersheffing ‘een lekker ding’. Hij beschouwt deze heffing als een geschenk voor de woningmarkt. Enige overdrijving is Kalshoven niet vreemd. Nu slaat hij de plank echter volledig mis.

‘De verhuurdersheffing is in 2013 ingevoerd. Het jaar daarop is de nieuwbouw van woningcorporaties gehalveerd van 30 duizend naar 15 duizend woningen. Dat kwam erg ongelukkig uit tijdens de crisis, toen de bouwproductie al sterk was gedaald. We kampen nog steeds met de naweeën hiervan. De belangrijkste oorzaak van de daling van de woningbouw door woningcorporaties was dat de verhuurdersheffing een forse negatieve impact had op het eigen vermogen. Het vooruitzicht dat vanaf dat moment op een sociale huurwoning een forse heffing rustte, leidde tot een daling van de waarde van de woningen en een lagere waarde vertaalt zich rechtstreeks in een lager eigen vermogen. En met een lager eigen vermogen dalen de investeringen. Zo simpel is dat.’

Geen vrije markt

Ook Hester van Buren en Mirthe Biemans, respectievelijk bestuursvoorzitter en manager strategie bij woningcorporatie Rochdale, nemen stelling tegen Kalshovens betoog. ‘Hij pleit voor een woningmarkt waar de ‘markt’ meer zijn werk kan doen en staat niet alleen in zijn geloof dat de vrije markt de woningnood zal oplossen. De marktprijs van een woning wordt grotendeels bepaald door waar die woning staat en heeft weinig meer van doen met de kostprijs. Vergelijk de prijzen van woningen in Amsterdam en Drenthe maar eens. Omdat grond schaars en niet te produceren is, weet iedere econoom dat de wetten van de vrije markt niet gelden. 

De Volkskrant liet zien dat de grootste buitenlandse beleggers al evenveel woningen hebben als een grote woningcorporatie. Woningen die in sneltreinvaart opgekocht en verkocht worden met als enig doel om er geld aan te verdienen. Bijna de helft van de verkochte huurwoningen wordt opgekocht door buitenlandse investeerders. Hoewel er zeker Nederlandse marktpartijen zijn die wel woningen bijbouwen en investeren voor de lange termijn, doen deze nieuwe partijen dat niet. Deze ‘marktwerking’ werkt vooral prijsopdrijvend.’

Maar, betogen de Rochdale voorvrouwen: ‘Huisvesting is geen financieel product maar een eerste levensbehoefte en een grondrecht.’

Marktfetisjist

Lezer Harry Bleeker uit Amsterdam is het daar roerend mee eens: ‘Fatsoenlijk wonen is een recht. Eigendom is niet het belangrijkste mensenrecht. Van Kalshoven toont zich in zijn beschouwingen over de verhuurdersheffing een ware marktfetisjist. Als de markt goed kan werken is hij tevreden. Dat hij daarmee het kind met het badwater weggegooid lijkt bijzaak. Volkskrant-columnist Peter Giesen schreef recent treffend: ‘Het is veelzeggend dat deze woorden – een betaalbaar huis voor iedereen – utopisch klinken. Veertig jaar geleden was het heel gewoon, in een veel armer Nederland.’

‘Corporaties zijn vermogende organisaties, maar niet per definitie rijke stinkerds’, reageert Mirk Jacobs, manager Wonen bij onroerend goed ontwikkelaar en verhuurder Geste Groep in Rijswijk. ‘Net zoals pensioenfondsen hebben zij te maken met een omvangrijke lastenplicht. Indirect door het aanbieden van ‘goedkope’ huurwoningen om haar maatschappelijke functie, zijnde betaalbare huisvesting, te bewerkstelligen. Deze niet-marktconforme huurprijzen zijn echter lastig te kwantificeren naar vrije markthuurprijzen. Alleen al door het verstorende effect van 2,3 miljoen corporatiewoningen die als gevolg in de vrije markt komen. 

Mooiste meisje van de klas

‘Makkelijker zijn de directe lasten. Een kleine greep: exploitatiekosten, groot onderhoud, onroerendezaakbelasting (ozb), vennootschapsbelasting en financiering. Tel daarbij het ondernemingsrisico zoals leegstand, debiteuren, herwaarderingen en regulering op en onderaan de streep blijkt een minder rooskleurig beeld. Extra regulering zoals de in 2013 ingevoerde verhuurdersheffing vergroot de druk op inkomsten en daarmee in nieuwe investeringen.

‘Het echte probleem is echter het algehele woningtekort in Nederland. Corporaties en marktpartijen zijn niet in staat om de gevraagde 75.000 nieuwbouwwoningen per jaar te realiseren. Bouwkosten rijzen de pan uit en besluitvorming komt traag tot stand. In plaats van de verhuurdersheffing als ‘lekker ding’, stel ik graag het mooiste meisje van de klas voor: goedkoper aanbieden van gemeentelijke gronden voor maatschappelijk gewenste projecten.’

Ook wetenschappers kiezen geen partij voor Kalshoven, zei concluderen: de verhuurdersheffing is een ‘onding’. De verhuurdersheffing, waarmee de Staat jaarlijks 1,7 miljard euro ophaalt bij vooral corporaties, leidt tot economische verstoringen. De heffing kent perverse prikkels en valt uit rechtvaardigheidsoogpunt moeilijk te verdedigen, vinden de onderzoekers. 

Zal Trump iets doen tegen de dodelijke cocktail van wapens en racisme? - 6 augustus

Familieleden van slachtoffers in El Paso tijdens een wake met kaarsen maandag. Beeld AFP

President Trump veroordeelde het ‘witte superioriteitsdenken’ in een verklaring maandag, als reactie op de aanslag in El Paso door een zelfverklaarde ‘witte nationalist’. Maar van een strengere wapenwet wilde hij niet weten; niet de wapens zijn volgens hem het probleem maar een falende psychiatrische zorg. Hij kreeg opnieuw een storm van kritiek, vooral uit Democratische hoek, met het verwijt dat hij zelf de haat juist aanwakkert. Zelfs oud-president Obama sprak zich uit, zonder Trumps naam te noemen. Hij riep op tot een duidelijke veroordeling van ‘elke van onze leiders die het klimaat van angst en haat voedt en racistische sentimenten normaal maakt; leiders die mensen die er niet uitzien als wij demoniseren of beweren dat andere mensen, immigranten inbegrepen, onze manier van leven bedreigen.’ Een selectie van commentaren op ons Opinieblog.

Newsweek

Newsweek-columnist Brant Rosen is doodongerust over het klimaat van extreem-rechtse aanslagen, militante racisten en antisemieten ‘belagen ons allemaal’.

‘De tijd is aangebroken voor een ingrijpende interventie. We zouden moeten kunnen verwachten van elke tak van de overheid om duidelijke en onmiskenbare actie te ondernemen om de groei van het witte superioriteitsdenken in onze natie een halt toe te roepen. We moeten eisen van elke politicus, elke mediapersoonlijkheid, elke opiniemaker en elke religieuze leider het giftige racisme te benoemen en te veroordelen, uit welke hoek die ook komt, zeker ook als die komt uit het Witte Huis.

‘We kunnen echt niet langer debatteren over de vraag of onze president de opkomst van wit extremisme stimuleert en de toename van massale schietpartijen. Dat doet hij. Op geen enkele oprechte manier valt dit te ontkennen. Dezelfde persoon die een menigte aanzette ‘send her back’ te scanderen over het Somalisch-Amerikaans Congreslid Ilhan Omar, dezelfde persoon wiens tweets steeds racistischer worden, dezelfde persoon die witte extremisten in het Witte Huis ontvangt, is meer dan een deel, een groot deel, van het probleem. Hij is de katalysator van veel van het geweld.’

The Wall Street Journal

The Wall Street Journal verwerpt de beschuldigingen waarin Trump medeverantwoordelijk wordt gesteld voor extreemrechtse terreur: ‘De moordenaar in Dayton was links, maar leg de schuld niet bij senator Warren.’ 

‘De linkse uitlatingen van de schutter in Dayton zijn alleen maar van belang omdat de media en Democratische politici een direct verband hebben gelegd tussen het anti-immigranten-‘manifest’ van de schutter in El Paso en Donald Trump en de Republikeinse Partij. Na zo veel schietpartijen de laatste tijd is het ontmoedigend te zien hoe snel de zaak van deze twee diepgestoorde schutters wordt overwoekerd door de aandrang om politieke oorzaken aan te wijzen.’

Fox News

Op Fox News haalt columnist en radiopresentator Todd Starnes uit naar Democraten als Beto O’Rourke en media als CNN: ‘Ik was in het bijzonder misselijk door de manier waarop werd bericht over het bloedbad in El Paso. Amerikanen werden afgeslacht in Texas door een binnenlandse terrorist. Maar in plaats van te rouwen om de slachtoffers, vroeg CNN Democraten om president Trump om beurten af te ranselen.’(..)

‘Ik vrees dat de gevestigde media zo geïnfecteerd zijn geraakt door het ‘Trump is waanzinnig-sydroom’ dat ze nationale onrust zou willen riskeren om de president uit zijn functie te verdrijven. Ik bid dat dit niet zo is. Maar het vitriool dat afgelopen weekend van mijn tv-scherm spoot laat weinig twijfel dat er een kwaadaardige bedoeling achter zit. En daarom denken CNN en de Democraten niet twee keer na voordat ze de slachtoffers van een ernstig bloedbad misbruiken om niet alleen onze president te belasteren, maar ook zijn aanhangers. Het is niet alleen triest, het is verderfelijk.’

The New York Times legt wel een verband met het giftige klimaat, waarin witte extremisten aanslagen zich gesteund voelen bij het plegen van racistische aanslagen. ‘We hebben een probleem van wit nationalistisch terrorisme.’  In een hoofdcommentaar doet de krant suggesties hoe dit kwaad te bestrijden.

‘Gematigde leden van politiek rechts moeten meer doen om witte nationalisten te veroordelen, zelfs als de president hen veroordeelt met de ene kant van zijn mond en met de andere etnonationalisme propageert.

‘Adverteerders hebben de plicht geen tv-programma’s te sponsoren die flirten met wit nationalisme of dat onomwonden aanprijzen.

‘Religieuze leiders moeten zich geroepen voelen wit nationalisme van de kansel te veroordelen.

‘De namen van personen die terrorisme anoniem online stimuleren, moeten openbaar worden gemaakt.

‘Zij die sympathiseren met de ideologie van wit nationalisme maar het geweld betreuren moeten nauw samenwerken met politie en justitie om ervoor te zorgen dat geestverwanten die naar geweld neigen geen toegang krijgen tot wapens als de semi-automatische aanvalswapens die zo’n vernietigende uitwerking hebben.

‘En het belangrijkste: de Amerikaanse politie en justitie moeten net zo hard achter witte nationalisten aangaan als ze hebben gedaan met de radicale moslimterroristen.’

Reclame in de trein? ‘Geen bezwaar, zolang de informatie op peil blijft ’ - 5 augustus

De NS maakt op haar website reclame met de tekst ‘Onderweg lekker koeien tellen’. Beeld Screenshot NS

Reclame komt terug in de trein: buiten promoties op perrons gaat de NS vanaf september advertentieruimte verkopen op de schermen die in de trein hangen. Naast informatie over aankomsttijden en werkzaamheden verschijnen er straks dus reclameboodschappen voor wasverzachters en hondenvoer in beeld. Ergerlijk of heeft de reiziger geen bezwaar? Rover en enkele lezers reageren.

‘Wij hebben geen bezwaar tegen reclame in de trein, zolang de advertentie-inkomsten worden gebruikt ten gunste van de ov-reiziger’, stelt Chris Vonk, woordvoerder van Rover, de vrijwilligersvereniging van en voor reizigers van het openbaar vervoer. ‘Zo kan de informatievoorziening op stations nog altijd een stuk beter. Vooral bij uitval van treinen moeten de verwijzingen beter, via schermen maar ook de omroepberichten op de perrons.

‘Ook is het belangrijk dat de informatievoorziening in de trein op peil blijft. De reclame in de trein moet niet overheersen en informatie mag niet verdwijnen.’ Vonk spreekt vol vertrouwen: ‘De NS is sowieso wat terughoudend als het gaat om reclame, dus we voorzien geen problemen.’

Lezer Henk Moraal uit Waalre heeft een tip voor de NS: ‘Als er dan toch reclame op de informatieborden in de trein moet komen, doe het dan als volgt: 4 seconden reclame afgewisseld met 4 seconden reis informatie, dan weer 4 seconden reclame et cetera. Wat informatie betreft wordt het dan niet slechter want nu zit je nooit 5 minuten naar een bollenveld te kijken.’

Erik de Vroom uit Leiden is ‘na wat aanvankelijke weerstand’ toch voorstander van reclame in de trein. ‘Want dat betekent natuurlijk dat de prijs van een kaartje fors omlaag kan. En dat is hard nodig: dit weekend uiteindelijk maar met z’n tweeën met de auto naar het voetbal gegaan omdat, zelfs inclusief 15 euro parkeerkosten, het openbaar vervoer twee keer zo duur bleek te zijn.’

Een verlaging van de treinprijzen is volgens Rover niet nodig, aldus Vonk. ‘Zolang de prijzen door NS maar niet meer worden verhoogd dan de inflatie voorschrijft. Er zijn tal van andere opties. Zo werken we samen met de NS aan kortingskaarten en verschillende abonnementen die er voor zorgen dat er buiten de spits toch goedkoop kan worden gereisd.’

‘Mensen beseffen niet dat fokdieren gehandicapte dieren zijn’ - 2 augustus

De bambino sphynx, een haarloze poes met verkorte voorpoten. Beeld Getty Images

Voor het eerst heeft de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit een fokbedrijf van ‘designerkatten’ officieel gewaarschuwd. De NVWA gaat meer handhaven, overtreding van een fokverbod kost een fokbedrijf 1.500 euro. Is het genoeg? Sarah Pesie van organisatie Dier&Recht: ‘Sommige fokkers hebben er gewoon maling aan.’

‘De waarschuwing van de NVWA aan deze kattenfokker was het gevolg van een handhavingsverzoek van Dier&Recht. Het is een signaal naar andere fokkers dat de wet daadwerkelijk gehandhaafd gaat worden,’ vindt dierwetenschapper Sarah Pesie, actief bij de dierenrechtenorganisatie. Dat werd ook wel tijd, want al in april kondigde minister Schouten nieuwe handhavingsregels voor het fokken van designerkatten aan.

Al veel langer, sinds 2014, is het verboden om dieren te fokken die mogelijk zieke nakomelingen krijgen. Waarom kan dit dan nog altijd gebeuren?

‘Men deed lang vaag over wat een zieke nakomeling was, of zou kunnen zijn. Nu is er wetenschappelijk onderzoek gedaan naar kenmerken van katten, zoals kraakbeenafwijking in de korte pootjes of kruloren. Het is bewezen dat als ouders daar klachten van hebben, de jonkies die ook krijgen. Door de concrete richtlijnen is het niet alleen beter te handhaven door de NVWA, maar ook duidelijker voor fokbedrijven bij welke uiterlijke kenmerken, zoals kortsnuitige honden, ze niet door mogen fokken.

‘‘De NVWA gaat niet actief op zoek naar fokkers dus Dier&Recht blijft handhavingsverzoeken indienen. Er staan nog steeds katten op Marktplaats te koop die in feite niet gefokt hadden mogen worden. De minister heeft wel overleg gehad met Marktplaats, om te voorkomen dat ze in het zwarte circuit worden verkocht. En misschien is ook een importverbod het overwegen waard.’

Op overtreding van het fokverbod staat een boete van 1.500 euro. Haalt dat iets uit?

‘Als een kitten 1.000 euro op de markt kost, is een boete van 1.500 euro een lachertje.  Fokkers kunnen ervoor kiezen om de kosten van de boetes door te rekenen aan klanten of om een kat voor minder geld uit het buitenland te halen. We weten dat de boete ter sprake kwam bij hondenfokkers en werd weggelachen. ‘Ik maak m’n puppy 200 euro duurder, dan heb ik m’n boete eruit.’ Sommige fokkers hebben er helaas dus maling aan. Maar de NVWA heeft gezegd dat er nog meer handhavingsverzoeken liggen voor andere fokkers en dat ze deze serieus nemen en verwachten dat ze in de toekomst vaker zullen handhaven.’

Waar komt toch die behoefte aan gefokte ‘pronkdieren’ vandaan?

‘Uit wetenschappelijk onderzoek naar hondenrassen blijkt dat bepaalde kenmerken, zoals uitbollende ogen of een ingedeukte snuit, sympathie oproepen. Dat geldt ook voor dieren die ziek zijn en regelmatig zorg nodig hebben, dan is het een soort kindje waar je voor moet zorgen. En wat betreft katten die er extreem uitzien, zoals de bambino: je houdt ervan, of je vindt het afschuwelijk. Sommigen zullen ermee willen choqueren of pronken, de meesten zullen het gewoon echt leuk vinden en er een goed gevoel van krijgen.

‘De meeste eigenaren zijn zich niet bewust van het dierenleed erachter. Die zien hun kat gewoon lopen en denken: die heeft nergens last van. Dat neemt niet weg dat er klachten zijn. Als een kat bijvoorbeeld geen snorharen heeft, mist er echt een manier om te communiceren en de wereld te beleven. Tel daar ook nog gewrichtsklachten bij op... Deze dieren zijn dubbelgehandicapt, en het is zo onnodig. Daarom is voorlichting zo belangrijk: we moeten continu uitleggen waarom dit niet goed is voor een dier.’

Raskatten Wijzer

Met welke gebreken kampen raskatten zoal? De Raskatten Wijzer maakte een overzicht met de meest voorkomende.

Oud opinieblog – 1 augustus

Lees hier ons vorige opinieblog terug.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden