opinieblog

Opinieblog - Moeten Europese landen een voorbeeld nemen aan China bij de bestrijding van het coronavirus?

De Duitse overheid slaat alarm over de besmettingen met het coronavirus; de NOS brengt vanavond een special over ‘feiten en fabels’ om de kijkers wat houvast te bieden. Raakt Europa in de greep van de angst voor een epidemie? Een keuze uit commentaren uit Europese kranten.

Een vrouw draagt een gezichtsmasker op de markt in Milaan. Beeld REUTERS

China geen voorbeeld

De Duitse krant Frankfurter Allgemeine vindt dat Duitsland geen voorbeeld moet nemen aan China, ook al stelt de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) de ‘agressieve’ maatregelen van de Chinese regering ten voorbeeld. Onder de kop ‘Epidemie-angst’ schrijft commentator Joachim Müller-Jung: ‘De situatie aan het epidemiefront is momenteel zo ongewis dat vele uitspraken over het verloop of de ernst van de epidemie tegenstrijdig en onbevredigend blijven. Duidelijk is slechts: Duitsland is Hubei niet, de ervaringen uit de regio rond Wuhan, waar vandaan de bruikbaarste klinische gegevens tot nu toe komen, laten zich niet extrapoleren. Waarom zouden wij ons die dan ten voorbeeld stellen?’

‘De Chinese maatregelen ‘zijn in vrije samenlevingen nauwelijks voorstelbaar, politiek onuitvoerbaar.’

Roep pandemie uit

De Britse kant The Times roept de WHO op de corona-crisis officieel te verklaren tot een pandemie, een wereldwijde epidemie. ‘De taak van de WHO is een wereldbevolking die steeds ongeruster wordt, te waarschuwen en vervolgens maatregelen te coördineren, middelen bij elkaar te krijgen en een weg vooruit te vinden. (…) Het is roekeloos hoe nu mogelijk geïnfecteerde individuen vrijelijk grenzen kunnen oversteken en toegang krijgen, meet alleen vluchtige controles, tot grote bevolkingscentra. (..) Er is daarom geen excuus voor de WHO voor verder uitstel. De WHO is mogelijk bang paniek te zaaien, en staat misschien onder druk om de effecten van het coronavirus te bagatelliseren om de wereldeconomie niet in de richting van een recessie te duwen. De leiders van de WHO volstaan met China te prijzen. Dat is niet goed genoeg.’

Pluszijde

De Belgische krant De Standaard brengt een commentaar van Bart Sturtewagen onder de intrigerende kop: ‘Straks bewijst coronavirus ons nog een dienst’. ‘Bij een onzichtbare dreiging hebben overheidsdiensten de neiging voor verkramping te kiezen. Ook al is de remedie vaak erger dan de kwaal.

‘Het heeft geen zin onbesuisd barrières op te werpen die onnodig de circulatie van goederen in de Unie hinderen. Maar er is mogelijk ook een pluszijde. De eerste beelden van lege rekken in de warenhuizen zijn er al. (…) Misschien blijkt straks dat we eigenlijk kunnen leven met wat minder. Minder aanbod, minder keuze, maar ook minder vrachtwagens op de weg. Als oefening voor die andere bedreiging, de klimaatcrisis, bewijst het coronavirus ons eigenlijk een dienst.’

Risico

De Britse The Guardian laat op de opiniepagina twee Amerikaanse wetenschappers aan het woord, Ann Bostrom en Nicole Errett van de University of Washington. Die komen met relativerende woorden: ‘Onze huiver voor risico kan ons ertoe brengen drastische maatregelen, zoals reisbeperkingen, te zien als verstandige voorzorgsmaatregelen. Maar ferm optreden geeft keiharde effecten: de Chinese economie heeft een flinke klap gekregen door het coronavirus, met gevolgen voor de wereldmarkt. Mensen van Aziatische komaf ondervinden over ter wereld ongegrond stigma. En strenge maatregelen, zoals reisverboden en quarantaine, kunnen de toegang tot voorraden voor de gezondheidszorg belemmeren op een moment dat die het hardst nodig zijn. In plaats van het coronavirus in te perken, kan ons idee over risico het virus juist helpen zich te verspreiden.’

De buste van Multatuli in Amsterdam.Beeld ANP

Waarom staat het geboortehuis van Multatuli te verkommeren? -21 februari

Al die aandacht voor Multatuli is mooi, maar het zou moeten leiden tot een financiële injectie in het noodlijdende Multatuli Museum in diens geboortehuis te Amsterdam, bepleit Winnie Sorgdrager.

Maandag onthulde de koning in de Nieuwe Kerk de steen die ter nagedachtenis aan Multatuli’s 200ste geboortedag in de Nieuwe Kerk geplaatst zal gaan worden. Merkwaardig: intussen staat het geboortehuis van de schrijver van de Max Havelaar te verkommeren.

Multatuli is een van de grootste, zo niet de grootste Nederlandse schrijver. De Volkskrant besteedde ruim aandacht aan de plechtigheid en drukte de lofrede van Arnon Grunberg in zijn geheel af.

Hoewel hij prachtig kon schrijven, noemde Multatuli zich geen schrijver: de Max Havelaar was ‘geen roman, maar een aanklacht’. Een aanklacht tegen het toenmalige koloniale regime, waarbij de bevolking van Nederlands Indië werd uitgebuit ter meerdere rijkdom van het moederland. Multatuli wilde gelezen en gehoord worden. Dat gebeurde ook wel, maar heel veel publiek effect had het indertijd niet. Later wel, maar pas na zijn dood. En toch waren er volgelingen, een flinke schare, door de jaren heen. Nu zijn gedachtegoed eens te meer actueel is, wordt Multatuli op het schild gehesen.

Multatuli’s geboortehuis staat in de Korsjespoortsteeg, op nummer 20, in Amsterdam en daar is sinds de jaren zeventig het piepkleine Multatuli Museum gevestigd. Het pandje is een rijksmonument, als voorbeeld van een woning van wat we tegenwoordig de ‘middengroepen’ zouden noemen. Het dateert uit de 17de eeuw, met een nog oudere kern, maar is later, in de 18de eeuw verbouwd..

Tot een jaar of tien geleden ontving het museum een kleine subsidie van de gemeente Amsterdam. Daarvan moest onder andere de huur worden betaald, maar toen de huur ‘marktconform’ werd, kon het niet meer uit. De aanvraag voor de volgende kunstenplanperiode werd door de Amsterdamse Kunstraad afgewezen, omdat het museum niet aan de criteria zou voldoen. Gaat het wel om cultuur? Of om maatschappelijke activiteiten? Het oordeel was: er zijn te weinig relevante activiteiten. Tja, dat is een kip-ei probleem: geen geld, geen ruimte, dus weinig activiteiten.

Sindsdien is wel met de gemeente overeengekomen dat de stichting het pand mag huren voor 1 euro per jaar, maar alle eigenaarslasten zijn dan voor de stichting. Belasting, onderhoud, en zo meer. De inkomsten van de stichting komen uit een percentage van de contributie van de leden van het Genootschap, enkele schenkingen op basis van de Geefwet, een enkel legaat en nog wat kleinere bronnen. Daarvan moet naast de eigenaarslasten het salaris van de directeur worden betaald. Voor anderhalve dag per week.

Intussen zijn de kozijnen verrot, dreigt het gebouw te verzakken en lekt de boel behoorlijk. (Het manuscript van de Max Havelaar ligt veilig in de Universiteitsbibliotheek) Er is geen geld voor groot onderhoud. Alleen de allerergste problemen worden, in overleg met de gemeente, steeds aangepakt.

Hoe anders gaan andere landen met zo’n erfenis om.

Wat er zou moeten gebeuren: een grondige restauratie van het pand. En, wil je een museum van enig belang runnen: aankoop van een of meer belendende percelen. En een behoorlijk budget om daar ook activiteiten te organiseren. Dit zouden zowel de Rijksoverheid, als de gemeente Amsterdam en enkele fondsen zich moeten aantrekken.

Winnie Sorgdrager, Amsterdam, oud-voorzitter Multatuli Genootschap en Multatuli Museum.

Paus Franciscus beklimt de trap van de grote audiëntiezaal van het Vaticaan.Beeld Getty Images

Is het progressieve imago van de paus aan diggelen? - 14 februari

Het celibaat blijft onaangetast, zelfs voor de meest afgelegen delen van het Amazonegebied, zo besloot paus Franciscus deze week. Teleurstelling bij vernieuwingsgezinde katholieken, opluchting bij hun conservatieve geloofsgenoten. Hoe kijken de kranten in Europa aan tegen deze kwestie? Een keuze uit commentaren.

Reputatie

Met zijn besluit, na lang aarzelen, heeft de paus zijn ‘reputatie als de grote vernieuwer verspeeld’, vindt commentator Markus Rohrhover van de Oostenrijkse krant Der Standard

‘Dit was een unieke gelegenheid om een historisch stempel op zijn pontificaat te zetten. Paus Franciscus zou de kans hebben gehad te bewijzen dat hij de kerk echt wil hervormen. Dat hij achter een kerk staat die geworteld is in de parochies. Wiens levensboom geworteld is in de basis. Uiteindelijk zal dit waarschijnlijk vooral gaan over macht en het behoud van de hiërarchische structuren. Vandaag is het doel niet de geestelijken aan het leven te binden, maar hen te ketenen aan de Heilige Stoel.’

Geen viri probati

De Franse katholieke krant La Croix is juist opgetogen over de keuze van de paus. Hij koos een andere uitweg dan de voorwaarden voor het priesterschap te verlagen, meent commentator Dominique Greiner.

‘Het nu gemakkelijk te begrijpen waarom de paus geen steun gaf aan het idee van viri probati – ofwel het wijden van getrouwde mannen met aangetoonde deugdzaamheid. In zijn visie is het risico dat leken zo worden geclericaliseerd, wat in zijn optiek de vitaliteit van de katholieke gemeenschappen in Amazonia in gevaar kan brengen op de lange termijn en dat zou een verlies betekenen, niet alleen voor deze regio, maar voor de kerk als geheel. Volgens Franciscus heeft de kerk diversiteit nodig om zijn verbeeldingskracht en missionaire bezieling te stimuleren. Net als de aarde heeft de kerk een groene long nodig om te ademen en te leven, en die is gesitueerd in het Amazone-gebied.’

Inheemse volken

Het lot van de inheemse volken in Amazonia lijkt er helemaal niet toe te doen in deze discussie, schrijft Inoslav Besker in de Kroatische krant Jutarnji List

‘Het celibaat stond overal in het brandpunt van de belangstelling woensdag, ook al had de paus dat woord niet expliciet gebruikt. Ondertussen waren er bijna geen krantenkoppen die over de inheemse volken van Amazonia gingen, de ‘Indios’ wier levens worden bedreigd, fysiek en spiritueel als ze christenen zijn. Fysiek, omdat Brazilië’s president Jair Bolsonaro hen wil verdrijven zodat grootgrondbezitters kunnen doorgaan met het omkappen van het regenwoud en de grond bouwrijp  maken. Spiritueel, omdat er niemand is om hen te troosten als er maar eens per jaar een priester langskomt bij de congregatie. Wie geeft er om de ‘Indio’s’ of ‘de long van de aarde’ als je de aandacht kan richten op andermans geslachtsdelen?’

Asbestdeeltjes worden van het dak gehaald.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Van Trump tot Coronavirus, lezers over de actualiteit - 6 februari

Donald Trump weigerde bij aanvang van zijn State of the Union de hand van de Democratische oppositieleider Nancy Pelosi te schudden, zij verscheurde daarop zijn tekst. Verstandig? En is de uitbraak van het coronavirus in China het moment om handel in wilde dieren aan banden te leggen? Lezers over actuele onderwerpen.

Goddelijke zelfverheerlijking

Nancy Pelosi zat als voorzitter van het Huis van Afgevaardigden niet voor niets op een hoger plateau dan president Donald Trump. Net als onze voorzitter van de Tweede Kamer. Op dat niveau wordt je geacht overzicht te hebben en je emoties te kunnen beheersen. 

De bijna 80-jarige Pelosi was daar niet meer toe in staat. Trump negeerde de uitgestoken hand misschien, of wellicht zag hij de hand niet. Maar hij was wel consequent, want ook de naast haar staande Mike Pence kreeg geen hand. In de State of the Union van vorig jaar gaf hij allebei wel een hand. Waarschijnlijk had hij dit jaar besloten, hoe kinderachtig ook, om maar eens een ander protocol te volgen. De VS kunnen zich dood schamen voor deze jaarrede. De inhoud deed denken aan goddelijke zelfverheerlijking, maar de beschaving is door het schaamteloze optreden van Nancy Pelosi nu ook nog aan de horizon verdwenen.

Kees de JongUtrecht

Beestachtig

Los van het feit dat China het niet zo nauw neemt met de mensenrechten, gaan mensen in dat land ook op beestachtige wijze om met dieren. Die hebben volgens veel Chinezen geen ziel en dus menen ze veel met dieren te kunnen uitspoken.

Dat het coronavirus zich zo snel heeft verspreid, heeft alles met dit respectloze en roekeloze gedrag te maken. Om een pandemie te voorkomen zal de Chinese overheid in het belang van de volksgezondheid de verkoop van wilde dieren op markten definitief moeten verbieden. Zo niet, dan moeten we in het belang van onze gezondheid en de dierenrechten maar geen zaken meer doen met China.

André Doorlag, Groningen

Verkeerde informatie 

 
De top van Rijkswaterstaat heeft eind vorig jaar kort na inmenging van oud-minister Halbe Zijlstra een Amsterdams bouwstoffenbedrijf toegestaan duizenden tonnen van het afvalstof granuliet te lozen in een natuurplas in Gelderland. 

Volgens Zijlstra valt nog te bezien of het granuliet schadelijk is. ‘Kijk, we wisten 30 tot 40 jaar geleden ook niet dat asbest schadelijk was. En dat soort dingen weet je natuurlijk nooit’, luidde zijn reactie.

Wat een dom voorbeeld om het storten van granuliet in een natuurplas goed te praten. Zijlstra heeft niet alleen lak aan de regels op vlak van politieke inmenging, hij vergeet ook om de feiten over asbest op te zoeken. Die had hij zelfs op Wikipedia kunnen lezen. 

Dertig tot veertig jaar geleden was al bekend dat asbest schadelijk kon zijn. De eerste signalen wezen er al in 1930 op. In 1969 verscheen een boek van een bedrijfsarts die de schadelijke gevolgen van asbest vaststelde. Pas vijftien jaar later werd de toepassing en verkoop van asbest niet langer toegestaan en gebruik in de bouw definitief verboden. 

Verstandig van Zijlstra om asbest nu als voorbeeld te nemen als het gaat om het verlenen van toestemming voor het storten van granuliet in een natuurplas? Hier zullen de kleinkinderen waar Zijlstra naar verwijst, ongetwijfeld blij mee zijn... 

 Doranne Mes, Rijnsburg

Lees ons vorige opinieblog over de NS-tweet van Thierry Bauder hier.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden