Opinieblog Klimaatbeleid

Opinieblog – Commentaren over schietpartij Utrecht: hulde voor hulp- en inlichtingendiensten, kritiek op politieke reactie

Een selectie van interessante debatten op internet en in andere media of lezersbrieven, bij elkaar geblogd door opinieredacteuren van de Volkskrant.

Bloemen bij het 24 Oktoberplein in Utrecht waar de schietpartij plaatsvond. Beeld AFP

Bij de moordpartij die maandag plaatsvond in Utrecht werd rekening gehouden met een terroristisch motief, maar volgens bekenden van de verdachte gaat het waarschijnlijk om een afrekening in de relationele sfeer. De Nederlandse kranten prijzen de maatregelen van de autoriteiten, maar zetten vraagtekens bij de politieke reactie: ‘Rutte escaleerde terwijl de-escalatie gewenst was.’

Hans van Soest is in het AD-commentaar kritisch over de informatievoorziening, maar prijst de maatregelen van de autoriteiten: ‘Met het oog op wat eerder is gebeurd in steden als Straatsburg of Brussel, is terecht het zekere voor het onzekere genomen. Bovendien liepen de verhalen van getuigen uiteen. Dan kun je als politie niet zeggen: eerst maar eens kijken of de dader inderdaad een terroristisch motief heeft voordat we het veiligheidsniveau opvoeren.’

Wel noemt Van Soest het stilleggen van de verkiezingscampagne te drastisch: ‘Natuurlijk is het raar dat partijleiders op tv met elkaar in discussie gaan over onderwerpen als klimaat en pensioenen terwijl er net mogelijk een terroristische aanslag is gepleegd. Tegelijk is dat wel wat erbij hoort als diezelfde politici bij aanslagen in andere landen zeggen dat het leven moet doorgaan.’

Vragen over de verdachte

Bij De Telegraaf roept vooral het profiel van de verdachte vragen op: ‘Waarom was Gökmen T. op vrije voeten, terwijl hij wordt verdacht van verkrachting? Wat voor strafblad heeft deze man, gelet op de misdrijven die hij begaan zou hebben, waaronder een poging tot doodslag? (...) Daarbij rijst de vraag of T. in beeld was bij de inlichtingendiensten.’

Veel vragen dus, maar volgens de krant is het nog te vroeg om conclusies te trekken. ‘Vaststaat dat Nederland gisteren is opgeschrikt door een explosie van geweld. En dat de hulp- en veiligheidsdiensten adequaat hebben gereageerd door massaal uit te rukken.’

‘De-escalatie’ gewenst

Ook het NRC Handelsblad noemt het in het commentaar ‘volkomen terecht’ dat politie, hulp- en inlichtingendiensten alles uit de kast haalden. Maar de krant is kritisch op de terminologie die elders werd gehanteerd: ‘Het woord aanslag viel al heel snel, terwijl er nog niets over de toedracht bekend was. Premier Mark Rutte (VVD) en koning Willem-Alexander toonden kort na de schietpartij, zoals dat van hen mag worden verwacht, hun medeleven. Maar zij reageerden buitenproportioneel door op het moment dat er nog zo weinig informatie beschikbaar was over het mogelijke motief te spreken over een aanslag.

‘Hierbij ging Rutte nog een stap verder door te preluderen op een terroristisch motief met zijn woorden dat ‘onze rechtsstaat en onze democratie sterker zijn dan fanatisme en geweld’. Het is de inmiddels bekende formulering die vele regeringsleiders reeds gebruikten bij politiek gemotiveerde aanslagen op hun samenleving. Natuurlijk kan uit het begonnen onderzoek blijken dat de schietpartij wel degelijk politiek geïnspireerd was, maar nu liep Rutte voor de troepen uit. Hij escaleerde terwijl de-escalatie gewenst was.’

Krantencommentaren over klimaatplannen: hoopgevend of ‘klimaatchaos’? - 14 maart

Premier Mark Rutte en minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat geven een reactie na afloop van de presentatie van de planbureaus over de doorrekening van het ontwerp-klimaatakkoord. Beeld ANP

In reactie op de doorrekening van de klimaatplannen, kondigde premier Rutte woensdag onverwacht een goedkopere energienota voor huishoudens en een CO2-heffing voor het bedrijfsleven aan. De Nederlandse krantencommentaren zijn overwegend positief. Trouw juicht de ommezwaai van het kabinet toe en NRC noemt Rutte’s reactie hoopgevend. De Telegraaf hekelt echter het ‘rookgordijn’ rond de gevolgen van de groene plannen voor de portemonnee.

Onder druk wordt alles vloeibaar, zelfs het klimaatbeleid van Rutte III. Het gaat nu de goede kant op, schrijft Raoul du Pré in het commentaar in de Volkskrant:

‘Dat zijn stuk voor stuk maatregelen waar de milieubeweging en de oppositie om vroegen. Premier Rutte gaf toe dat de aanstaande verkiezingen een rol spelen. Dat leidde hier en daar tot cynische reacties, maar het kan ook worden gezien als een mooi corrigerend effect van de democratie: na jarenlang práten over klimaatbeleid, lijkt er eindelijk schot in de zaak te komen.’

Complete verwarring

De Telegraaf  (die op de voorpagina kopt met ‘Klimaatchaos’) is minder positief en spreekt van een ‘rookgordijn’ rond de gevolgen van de groene plannen voor de portemonnee:

‘Het Centraal Planbureau (CPB) heeft slechts 128 van de circa 300 maatregelen doorgerekend. Veel klimaatplannen zijn zo vaag dat onduidelijk is hoeveel geld ze gaan kosten. Ook zijn tientallen maatregelen genegeerd omdat die buiten het domein van de overheid vallen.

‘Daar komt bij dat de inkomenseffecten voor honderdduizenden huishoudens, die het zwaarst worden getroffen door de klimaatplannen, onzichtbaar zijn. (…) Nu het kabinet stelt dat het bedrijfsleven meer moet gaan betalen, zijn de getoonde koopkrachtplaatjes ook alweer achterhaald. Overigens mag de burger zich hier geen spekkoper wanen. Het CPB waarschuwt dat bedrijven het gros van de lasten aan de klant zullen doorberekenen. De verwarring is dus compleet.’

Applauswaardig

Ook Hans van Soest schrijft in het AD-commentaar over onduidelijkheid rond de nieuwe koers. Volgens hem lijkt het erop ‘dat de regeringspartijen gewoon geen zin hadden om de komende week in de campagne nog door de oppositiepartijen te worden aangevallen op hun klimaatplannen’.

Toch verdient het kabinet volgens hem ook een compliment: ‘Het besluit om de belasting op de energienota voor huishoudens te verlagen, is goed. Het is absurd dat de nota voor meer dan de helft uit belastingen bestaat. Dat benzineauto’s toch niet zwaarder worden belast om mensen te dwingen over te stappen op een elektrische auto, verdient ook applaus. Het was een maatregel waar vooral lagere en middeninkomens door zouden worden getroffen. Al liggen er nog genoeg andere plannen op tafel waar zij relatief harder door worden geraakt.’

Nu doorpakken

Trouw (met kop op de voorpagina: ‘CO2-heffing is handreiking Rutte naar oppositie’) juicht de ommezwaai van het kabinet toe in een hoofdredactioneel commentaar:

‘Het kabinet zag snel in dat de gekozen weg een doodlopende weg is. Zeker als de samenleving met de dag verdeelder raakt over noodzaak en vorm van de aanpak van klimaatverandering is het van het allergrootste belang dat iedereen, bedrijf of burger, hoger betaalden dan wel huishoudens met een bescheiden inkomen, een evenredige bijdrage levert.

‘Het goede nieuws van gisteren is dat de gestelde doelen in het regeerakkoord en de doelen in de akkoorden van Parijs haalbaar zijn. Nu gaat het om de politieke wil de maatregelen ook daadwerkelijk te realiseren.’

Hoopgevend

NRC vindt de snelle reactie van premier Rutte hoopgevend in een hoofdredactioneel commentaar onder de kop ‘Alles wat nodig is om heldere keuzes te maken ligt nu op tafel’.

‘Alles wat er te weten valt over de klimaatafspraken is nu beschikbaar. Nu is het aan Den Haag. Dat is geen open deur. Meerdere kabinetten hebben tot nu toe blijk gegeven de noodzaak van hard ingrijpen om het klimaat te redden onvoldoende serieus te nemen. Zie het getalm van dit kabinet na de uitspraak van de rechter in de zogenoemde Urgenda-zaak.

‘De snelle én concrete reactie van premier Rutte (VVD) en minister Eric Wiebes (Klimaat, VVD) op de doorrekeningen is in die zin hoopgevend. De lasten voor de burger zullen omlaag gebracht worden door de energiebelasting aanzienlijk te verlagen, beloofden zij. En bedrijven gaan meer meebetalen: de tot voor kort onbespreekbare CO2-heffing voor bedrijven gaat er toch komen.

‘Eén aanbeveling: gebruik de meevallende kosten om meer zekerheid te krijgen over het wél halen van de doelen. De tijd van politieke keuzes maken is nu echt aangebroken. Daar hebben burgers en bedrijven recht op.’

Weer vernietigende krantenkoppen voor premier May - 13 maart

Voorpagina's van Britse kranten. Beeld nvt

De Britse premier May kijkt moe en terneergeslagen op de meeste voorpagina’s van de Britse kranten vanochtend; haar Brexit-deal met de EU opnieuw verpletterend verworpen in het parlement. ‘Tot wanhoop gedreven’, kopt The Times. The Sun: ‘Croacky Horror Show’. Vanavond is er een stemming over een no-deal, morgen waarschijnlijk over het vragen van uitstel aan de EU. Wat is het beste? Commentaren uit drie grote kranten.

The Guardian vindt dat het Verenigd Koninkrijk nu echt extra tijd moet nemen voor een diepe bezinning op de chaos die het Brexit-referendum heeft veroorzaakt.

‘De verdeeldheid door de Brexit kan niet eenvoudig worden weggenomen met discussie – maar dat had wel gekund. Daarentegen maakte May van de verdeeldheid tussen vertrekkers en blijvers een zaak van identiteit en moraliteit. Het kost tijd om los te komen van zo’n politiek. Een langduriger uitstel is noodzakelijk omdat politici moeten leren inzien dat ze moeten ophouden mee te varen op de springvloed van populistisch nationalisme voor electoraal gewin als die tsunami de samenleving kan verpletteren.

‘Een uitstel zou lang genoeg moeten zijn om het Verenigd Koninkrijk in staat te stellen stil te staan bij de kwestie wat de Brexit precies betekent voor dit land, in plaats van haastig de deur uit geduwd te worden door een Conservatieve partij op het randje van een zenuwinzinking. Een pauze is nodig, want een spil vinden voor een nieuwe overeenkomst is makkelijker gezegd dan gedaan. De meeste van de voorgestelde alternatieven voor ons lidmaatschap van de EU lijken onder May onhaalbaar, onaantrekkelijk of beide. Als het Verenigd Koninkrijk  politiek in beter vaarwater wil komen, is een andere, betere politiek nodig. Dat zal tijd kosten en May moet Europa daarom vragen.’

Vertrekken met no-deal

The Daily Telegraph staat daar lijnrecht tegenover: geen gezeur meer, uittreden zonder deal op 29 maart.

‘Bij het ontbreken van een overeenkomst, moeten we zonder een deal vertrekken. May heeft niet voor niets steeds herhaald dat geen deal beter is dan een slechte deal. De deal van haar is slecht en is nu twee keer als zodanig beoordeeld in het Lagerhuis.

‘Bovendien zijn de voorbereidingen voor een no-deal in Whitehall flink gevorderd de afgelopen maanden, maar de regering koos ervoor dit niet aan de grote klok te hangen uit vrees de kans op een no-deal te vergroten. Nu moet het dat wel doen. Er zal ontwrichting zijn bij een no-deal, maar niet de catastrofe die is voorspeld. Dus we moeten vertrekken zoals gepland op 29 maart; maar dit zal niet gebeuren als de parlementsleden vandaag stemmen tegen vertrek zonder een overeenkomst en dan morgen de regering opdracht geven om uitstel te vragen voor de Artikel 50-procedure. May heeft bevestigd dat de stemming vandaag vrij zal zijn.

‘Dit is allemaal het gevolg van haar capitulatie voor de ministers in haar kabinet die in de EU willen blijven en die dreigden met opstappen als het parlement niet de kans kreeg een no-deal Brexit van tafel te halen. Op deze manier ontnam ze bij de EU elke motivatie om met wettige concessies te komen die de brexiteers hadden kunnen overtuigen de deal te steunen.’

Tweede referendum

De Financial Times pleit voor uitstel, een beter plan en desnoods een tweede referendum.

‘Onder andere omstandigheden zou een tweede vernederende nederlaag over het vlaggenschip-beleid van de regering zijn geëindigd met het ontslag van de premier. May moet de meeste blaam dragen voor het niet kunnen vinden van een parlementaire meerderheid. Haar onderhandelingsstrategie was rommelig en tegenstrijdig en ze stelde benepen partijbelangen boven die van de natie. Deze premier, die trots zegt dat ze geen ‘wegloper’ is, lijkt vastberaden om door te marcheren. Als haar dat lukt, tegen elke logica in, moet ze een nieuwe strategie volgen.

‘Dat betekent ophouden met de fantasie om haar deal voor een derde keer aan het parlement voor te leggen. (...) De tweede prioriteit van de kamerleden is donderdag stemmen voor het vragen van uitstel van de Artikel 50-vertrekprocedure. Dat moet langer zijn dan drie maanden. Het moet genoeg tijd bieden voor het vinden van een nieuwe benadering van Brexit, waarbij wordt gekeken welke andere vormen van vertrek bij de kamerleden in de smaak vallen. (...)

‘Als geen enkele optie de steun van een meerderheid van de parlementsleden kan verwerven, heeft de Financial Times ervoor gepleit de kwestie aan het Britse volk voor te leggen in een nieuw referendum. De kiezers kunnen voor de keus worden gesteld tussen Mays deal – de enige onderhandelde Brexit-optie die nu bestaat – en in de EU blijven. Parlementariërs willen misschien liever nieuwe verkiezingen. Maar met de twee grootste Britse partijen beide intern gespleten over een Brexit, zullen verkiezingen niets oplossen.’

FT: ‘De rivaliteit tussen de VS en China gaat nu de hele wereld aan’ - 12 maart

De Chinese president Xi Jinping en de Amerikaanse president Trump, 9 november 2017 in Beijing. Beeld Reuters

De Amerikaanse regering heeft maandag de Duitse regering gewaarschuwd dat het minder inlichtingen zal delen als Duitsland samenwerkt met het Chinese concern Huawei bij het opbouwen van een 5G-netwerk, meldt onder meer The Wall Street Journal.

Vorige week al sprak een woordvoerder van het Witte Huis Italië waarschuwend toe over eventuele steun voor het ‘Belt and Road Initiative’ (de Nieuwe Zijderoute), een enorm Chinees infrastructuurproject. Daarop reageerde de Chinese minister van Buitenlandse Zaken dat Italië een onafhankelijk land is. Het getouwtrek over Italië illustreert dat de rivaliteit tussen de VS en China nu de hele wereld aangaat, schrijft buitenlandcommentator Gideon Rachman in de Financial Times:

‘Klem zitten tussen Washington en Beijing kan erg oncomfortabel zijn. Nadat Canada een Amerikaans uitleveringsverzoek opvolgde en Meng Wanzhou (de financiële topvrouw van Huawei) arresteerde, was de Chinese reactie fel. Binnen elke dagen werden Canadese burgers gearresteerd in China en Canadese bestuurders zijn nu huiverig om naar China te reizen. Iets vergelijkbaars gebeurde toen Zuid-Korea instemde met het installeren van het Amerikaanse antiraketsysteem THAAD. Chinese toeristen werden weggeleid uit Zuid-Korea en winkels van de Zuid-Koreaanse detailhandelaar Lotte werden in China gesloten nadat ze niet voldeden aan ‘veiligheidsinspecties’.’

Waar militaire macht de basis legde voor de vorming van de blokken tijdens de Koude Oorlog, zal volgens Financial Times-commentator Rachman nu technologie een nieuwe mondiale splijting veroorzaken: ‘China heeft lang geleden Google en Facebook verbannen. Nu worstelt de VS met het dwarsbomen van Huawei. Met de toenemende zorgen over de controle en overdracht van data over de grenzen, staan landen mogelijk steeds meer onder druk om te kiezen tussen het Amerikaanse tech-universum of de Chinese versie – en komen ze er misschien achter dat die werelden steeds meer afgeschermd van elkaar zijn. Maar een scheiding die begon met technologie blijft daar niet bij. Data en communicatie zijn nu fundamenteel voor bijna alle vormen van zakelijke en militaire activiteiten.’

Rachman: ‘De wereld van twee blokken van de Koude Oorlog was vervangen door een tijdperk van globalisering. Nu lijkt globalisering zelf bedreigd te worden door de terugkeer van een twee blokken-wereld.’

President Macron: redder van liberaal Europa of onderdrukker in eigen land? - 11 maart

De Franse president Emmanuel Macron na een meeting met de Duitse bondskanselier Angela Merkel, 27 februari in Parijs. Beeld Reuters

Met een open brief profileerde de Franse president Macron zich als redder van Europa. Waar The Economist zijn ideeën vaag noemt, roemt het zijn verdediging van een liberale orde in Europa. Ondertussen staan echter in zijn eigen Frankrijk de burgerrechten onder druk, betoogt de Franse auteur Gaspard Koening in The Financial Times.

Vage ideeën, grote ambities

Macron publiceerde vorige week een manifest waarin hij pleitte voor een Europese renaissance. ‘Macrons diepgewortelde passie is Europa, maar om daar extra op in te zetten biedt echt geen soelaas voor zijn problemen thuis, waar de gele hesjes hem en zijn technocratische elite verwerpen’, schrijft The Economist. ‘Grootse plannen voor Europa, en Macron heeft er genoeg, zijn nauwelijks de grootste zorg van de demonstranten. Marine Le Pen was er als de kippen bij om op te merken dat Macron Frankrijk niet één keer noemde in het stuk.’

Macrons manifest is bedoeld om de angsten die bij populisten leven weg te nemen, stelt het blad. Het woord ‘bescherming’ komt er dertien keer in voor. De Europese grenzen moeten worden versterkt tegen illegale immigratie, alle Schengenlanden moeten asielzoekers opnemen, er moet een campagne ‘koop Europese waar’ komen, Macron wil een Europese Veiligheidsraad, een minimumloon in elk Europees land enzovoorts, enzovoorts.

Sommige van Macrons ideeën zijn vaag, of van de agenda verdwenen, constateert The Economist. Zo is het minimumloon een zaak van elk land zelf, maar van een Europees leger is geen sprake meer, evenmin van hervormingen van de eurozone. ‘Maar de vraag is met welke bondgenoten hij al die andere plannen gaat uitvoeren’, vroeg Yves Bertoncini, president van de denktank European Movement, zich af. Ook geeft Macron niet aan hoe en wanneer hij zijn voorstellen wil realiseren.’

Maar The Economist eindigt met een positieve noot: zijn plannen mogen vaag of ondoordacht zijn, hij verdedigt wel een liberale orde in Europa, in een continent waar die stemmen niet echt meer worden gehoord. ‘Er zijn genoeg binnenlandse problemen die Macron aan de zijlijn hebben gehouden, maar het manifest toont dat hij zijn ambities voor Europa niet heeft losgelaten.’

‘Macron bevindt zich op hellend vlak richting democratisch depotisme’

Terwijl Macron zich profileert als redder van Europa, staan volgens de Franse auteur en denktankvoorzitter Gaspard Koenig burgerrechten in zijn eigen land onder druk. In The Financial Times uit Koenig zijn zorgen over hoe Macron openbare vrijheid boven individuele rechten stelt:

‘Raad snel het land waar dit over gaat: deze week is het door de VN bekritiseerd om het gebruiken van overdadig geweld tegen demonstranten, en heeft zijn regering een reeks wetten ingevoerd om demonstraties te onderdrukken, netwerken van afvalligen op te heffen, een ‘officiële waarheid’ te promoten en inhoud op sociale media te beteugelen. En zijn president is nu openlijk aan het mijmeren over het aanwijzen van ambtenaren om media in de gaten te houden en het nieuws te controleren. Welkom in Frankrijk, het thuis van Emmanuel Macron, de lieveling van de progressieven.’

Volgens Koenig passen Macrons maatregelen in een patroon sinds hij president is: ‘Een antiterreurwet van oktober 2017 heeft de macht van de politie aanzienlijk vergroot. Een immigratiewet van februari 2018 heeft de rechten van migranten en asielzoekers verzwakt. En in oktober verzaakte het Franse Hooggerechtshof om de creatie van een biometrische databank met gedetailleerde informatie over alle Franse burgers tegen te houden.’

Burgers moeten zich volgens de auteur verzetten: ‘Het verbieden van aanstootgevende inhoud op sociale media is censuur. Het verzamelen van biometrische data is surveillance. Het opsluiten van potentiële delinquenten vóór ze een misdaad hebben begaan is onderdrukking. Het verwonden van demonstranten is door de staat gesponsord geweld, en het opleggen van neutraliteit bij nieuwsredacties is autoritarisme. Burgers moeten zich verzetten tegen de neiging om deugdzaamheid op te leggen middels dwang.’

Ondernemersraden vervuilende bedrijven vragen meer begrip - 7 maart

Staalbedrijf Tata Steel in IJmuiden. Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

‘Wij, de tienduizenden werknemers in de industrie, maken het staal, de goederen en de energie waar iedere Nederlander dagelijks – vaak zonder er over na te denken – gebruik van maakt. En daar zijn wij trots op!’ Zo begint een open brief aan de politiek van de ondernemingsraden van 17 bedrijven uit de chemie- en staalsector op de site van De Volkskrant. Ze vinden het oneerlijk dat hun bedrijven vaak als de ‘grote vervuilers’ worden weggezet. Ze vrezen dat hun bedrijven zouden omvallen bij invoering van een CO2-belasting of een ‘Klaver-taks’ van GroenLinks en dat banen verloren zullen gaan. Directeur Rob van Tilburg van Natuur & Milieu reageert teleurgesteld bij de NOS: ‘Nederland is qua duurzaamheid een van de langzaamste jongetjes in de klas. Dat we vooroplopen wordt niet gestaafd door de feiten.’ 

In hun brief schrijven de ondernemingsraden: ‘Het is terecht dat er veel aandacht is voor klimaat, energie en CO2-reductie. Maar het is niet terecht dat onze bedrijven worden weggezet als ‘de grote vervuilers’. Niet alleen omdat wij producten maken die onze klanten – al uw kiezers – nodig hebben, maar ook omdat juist onze bedrijven binnen Europa nu al voorop lopen in energie-efficiëntie en lage CO2-uitstoot per eenheid product.’ En : ‘De industrie in Nederland heeft sinds 1990 de uitstoot van broeikasgassen met 32 procent verminderd, terwijl in de transport en elektriciteit de emissies alleen maar zijn gestegen. Hoezo zijn wij dan ineens de grote vervuilers?’

Gideon Simmelink, lid van de OR van ExxonMobil Nederland, geeft in het NOS Radio 1 Journaal een toelichting: ‘Wie wil er straks in Nederland een efficiënte fabriek bouwen als je al extra moet investeren voor het klimaat en daarbovenop nog een CO2-belasting moet betalen?’

Tegen de NOS zei directeur van Tilburg van Natuur en Milieu het jammer te vinden dat de bedrijven de suggestie wekken dat ambitieus klimaatbeleid zou leiden tot verminderde werkgelegenheid. ‘We hebben altijd gezegd: sluis de opbrengsten van een CO2-beprijzing terug naar bedrijven zodat ze schone technologie kunnen toepassen en op die manier een voordeel kunnen krijgen ten opzichte van de concurrentie.’

Op de site van het AD staat de reactie van Greenpeace. ‘Volgens Greenpeace is van alle sectoren, dus ook van de industrie, een bijdrage nodig om de uitstoot omlaag te krijgen. ‘Een beperkte CO2-heffing die de industrie vervolgens zelf kan gebruiken om te vergroenen is daarvoor de meest eerlijke en uitvoerbare methode. De transitie zal juist veel banen opleveren: de beste business-case is Nederland beschermen tegen klimaatverandering’, aldus de milieuorganisatie.’

Spaanse pers: Ajax luidt einde in van gouden dagen Real Madrid - 6 maart

Ajax viert de historische zege op Real Madrid. Beeld AFP

Na de historisch zware nederlaag thuis tegen Ajax (1-4), wordt Real Madrid in de Spaanse pers onderworpen aan vernietigende kritiek. Het blad Marca prijst Ajax en constateert dat de gouden dagen van het grote Real Madrid voorbij zijn: ‘Vernederend einde van een onherhaalbare cyclus’. Het blad Sport heeft Real Madrid eveneens opgegeven (‘Einde van een tijdperk’), net als Mundo Deportivo (‘Niets van niets’). Het Franse sportblad L’Équipe is lyrisch over Ajax. 

In het dagblad El País schrijft José Sámano:

‘Ajax, de rivaal met een jeugdig elan heeft een slecht spelend en tactisch slecht gepland Real Madrid afgestraft. De frisse Amsterdamse club liet een Real zien dat een buitengewoon onmachtige indruk heeft nagelaten. Madrid raakte snel in paniek. Het was een compleet feest voor Ajax. De Jong, binnenkort Barcelona-speler, was een horloge op schoenen. Niets veranderde er in de tweede helft, het was een geknakte tegenstander dit Real, waarvan de beledigende jeugdigheid van de jongens van Ajax, een ploeg met acné, profiteerde. We zagen niets anders dan benen van marmer bij de Madrilenen, die ook het slachtoffer waren van hun ouderdom. Of zoals de stoïcijnse Carvajal zei: ‘Het is een kutseizoen’.

In Marca verzucht Hugo Cerezo: ‘Het debacle zal moeten leiden tot een revolutie voor het komende seizoen.’

‘Op de slechtste manier, in de achtste finale, thuis en gegeseld door een ploeg die toch niet tot de favorieten van de Champions League wordt gerekend, leverde Real Madrid de kampioenskroon in. Daarmee wordt versneld wat al lag te sudderen sinds Tallin, toen Real de titel van de Europese Supercup verloor: het einde van een cyclus. (...)

‘Op deze 6 maart, de dag dat de club 117 jaar wordt, is Madrid uit La Liga, La Copa en uit de Champions League gewipt, in een zwarte week, die zal worden bijgeschreven in het grote boek van zwarte bladzijden in de Madrileense geschiedenis.’

El Periódico, een krant uit Barcelona, kopt: ‘Madrileense apocalyps in de Champions League’.

‘Nooit eerder duurden 90 minuten zo lang voor Real Madrid in het eigen stadion voor de eigen fans, overgeleverd aan een Ajax dat de ploeg van Solari verpletterde met een effectiviteit die bij het eerste treffen ontbrak, maar dat toch ook toen al beter was dan het gezonken team. De ‘witte’ heerschappij in Europa heeft iets langer dan duizend dagen geduurd en is nu geëindigd op een abrupte en dramatische manier ter afsluiting van een noodlottige week, zonder uitzicht op de lanstitel over drie maanden en met een generatie spelers die over de houdbaarheidsdatum is.’

Het Franse sportblad L’Équipe kopt: ‘Een magisch Ajax schakelt Real uit in Madrid’, en geeft Ajax-spelers uitzonderlijk hoge cijfers: een zeer zeldzame 10 punten uit 10 voor Dusan Tadic. (Hij staat bij negen groten als Messi en Neymar). ‘Al magnifiek bij de thuiswedstrijd (1-2), liet de Servische aanvaller de perfecte wedstrijd zien. Van het soort dat een carrière markeert en van hem een zeer hooggeprijsde speler zal maken.’

Matthijs de Ligt krijgt 9 van de 10 punten. ‘De centrale verdediger is nog maar 19, maar hij deed iedereen geloven dat hij vijftien jaar ervaring heeft op het allerhoogste niveau. Bij al zijn zeer effectieve ingrepen was zijn koelbloedigheid verbluffend.’ En Lasse Schöne kreeg 8 van de 10 punten van L’Équipe.

Israëlische kranten over corruptie-onderzoek Netanyahu: ‘Premier, laat rechtspraak haar werk doen’ - 4 februari

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu voorafgaand aan zijn verklaring over de aanklacht. Beeld Reuters

Benjamin Netanyahu wordt vervolgd wegens corruptie en is daarmee de eerste Israëlische premier ooit die tijdens zijn ambtstermijn wordt aangeklaagd. Israëlische kranten roepen Netanyahu, die de beschuldigingen wegzet als een heksenjacht, op om de rechtspraak te respecteren: ‘Als hij daadwerkelijk om Israël geeft, stopt hij met het aanvallen van het juridische systeem en zijn vertegenwoordigers.’

Samenzwering vergezocht

The Jerusalem Post roept in het commentaar Netanyahu op het juridische systeem te respecteren:

‘Aanklager Aviachi Mandelbilt had gelijk toen hij besloot om door te gaan met de onderzoeken naar Netanyahu, ook al zijn de verkiezingen eind december aangekondigd. Onderzoeken moeten onafhankelijk zijn van verkiezingen, want als dat niet zo is zullen politici precies doen wat Netanyahu vorig jaar deed: het uitroepen van vervroegde verkiezingen en zo proberen een veroordeling te ontwijken.’

De krant roept in herinnering dat zowel aanklager Mandelbilt als politiechef Roni Alscheich, die bij de meeste onderzoeken betrokken was, zijn aangesteld door Netanyahu. Ook zijn degenen die zullen getuigen allemaal voormalige stafleden die nauw met de premier hebben samengewerkt.

‘Ervan uitgaan dat tientallen politieofficieren, onderzoekers, aanklagers, juristen en voormalig topstafleden allemaal samenzweren om Netanyahu ten val te brengen is in het beste geval onverantwoordelijk en in het slechtste geval gevaarlijk. (…) Netanyahu moet onthouden dat er een land is dat nog groter is dan hijzelf. Als hij daar daadwerkelijk om geeft, zoals hij zelf zegt, dan stopt hij met het aanvallen van het juridische systeem en zijn vertegenwoordigers. Val de inhoud aan, premier, niet de boodschappers.’

Gevaarlijke retoriek

Ook academicus en activist Alon Tal waarschuwt in The Times of Israel voor het gevaar van Netanyahu’s reactie op de beschuldigingen:

‘Ons land heeft dagelijks te maken met existentiële veiligheidsuitdagingen, uitdagingen die de volledige medewerking van alle burgers vereisen in de gedeelde taak van het beschermen van onze grenzen en nationale soevereiniteit. Het automatisch wegzetten door de huidige regering van elke afwijkende stem als links, antizionistisch of niet-patriottisch zal catastrofale gevolgen hebben voor dit land, waar nationale eenheid een belangrijke strategische bron is. We hebben gezien hoe dit soort retoriek leidt tot vijandigheid en moordaanslagen.’

Absurde situatie

Haaretz beklaagt zich in het hoofdcommentaar over de ‘apathische’ reactie van Netanyahu’s coalitiepartners:

‘Geen enkel lid van de huidige coalitie sprak zijn verontwaardiging uit over het besluit van de aanklager of de verdenkingen tegen Netanyahu, die gedetailleerd werden beschreven in een weerzinwekkend document van 57 pagina’s. Niemand trok zijn steun voor Netanyahu als de volgende premier terug, en niemand eiste van hem dat hij zich zou terugtrekken als kandidaat. Niemand zei dat het ondenkbaar is dat iemand een gooi doet naar het premierschap terwijl er een aanklacht met dusdanig ernstige verdenkingen tegen hem loopt’.

De stilte baart de krant met name zorgen vanwege de mogelijkheid dat Netanyahu bij herverkiezing een Israëlische versie van de ‘Franse Wet’ invoert. Die bepaalt dat een zittende premier niet kan worden afgezet. ‘Er is dus een absurde situatie gecreëerd waarin de regering uiteen kan vallen door de uitkomst van een hoorzitting, maar ondertussen wel de tijd tot die hoorzitting kan uitbuiten om de wet aan te passen ten gunste van de premier.’

‘Negatieve houding media heeft averechts effect: Trump zal herkozen worden’ - 28 februari

President Trump op de persconferentie na de abrupt beëindigde top met de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un in Vietnam, 28 februari. Beeld EPA

De media zullen zorgen voor de herverkiezing van Trump, verwacht Holman W. Jenkins Jr., lid van de hoofdredactie van The Wall Street Journal. De niet aflatende negatieve berichtgeving, zoals nu weer rond de verklaringen van Trumps oud-advocaat Michael Cohen, zullen een averechts effect hebben. 

Jenkins vindt de ambtsperiode van Trump tot dusver een ‘plezierige verrassing’ afgemeten aan de verwachtingen, ‘wat niet zoveel zegt’. Zijn regering is even chaotisch als was voorspeld, maar is ook in enkele opzichten productief geweest: de belastinghervorming, het snoeien in de bureaucratie en het deels nuttige opschudden van de buitenlandse politiek.

Jenkins schrijft dat omdat Trump niet verwachtte dat hij zou winnen, hij het zijn bedrijf toestond tijdens de verkiezingscampagne te blijven streven naar een Trump-toren in Moskou. Het verhaal dat Trump Michael Cohen de opdracht gaf hierover te liegen tegen het Congres is volgens Jenkins weerlegd door ‘niemand anders dan de speciaal onderzoeker Robert Mueller’. Desondanks ‘blijft het waar dat de heer Cohen heeft gelogen tegen het Congres’. Het ontbreken van enige andere misdaad zal volgens Jenkins niet verhinderen dat deze episode centraal blijft staan in de impeachment hearing in een door Democraten overheerst Huis van Afgevaardigden, die voor een belangrijk deel is gegrond op toespelingen dat er iets verdachts is aan de houding van Trump inzake Rusland.

Het Mueller-rapport zal volgens Jenkins niets beslechten. Het kan niet bewijzen dat er niets is gebeurd, dus zal de jacht van de Democraten en de media op samenspanning (collusion) doorgaan. Elke progressieve opiniemaker schrijft dat collusion nu betekent dat als Trump en Poetin beiden Trump als president wilden, Trump schuldig is. (Waarbij het niet uitmaakt dat dit betekent dat de trollen en hackers van Poetin in wezen een veto krijgen over wie president kan worden.)

Je hoeft volgens Jenkins geen held te zijn om Trump te bestrijden. Zijn uitspraken kunnen makkelijk bespot worden, omdat ze niet overeenkomstig de verwachte hypocrisie zijn. Hij wordt alom beschimpt door de elite-instellingen, inclusief de media.

Toch valt volgens Jenkins moeilijk te verklaren hoe Trump zo’n bedreiging kan zijn en tegelijk zo’n makkie dat elke Democraat in de provincie denkt ‘als ik maar genomineerd word, weet ik zeker dat ik de volgende president zal zijn’. Het antwoord is volgens Jenkins de ijdelheid der opiniemakers: ‘De heer Trump is een bedreiging voor de democratie, omdat de auteurs die hem bestrijden zeer belangrijke mensen zijn’.

Jenkins denkt dat historici zich zullen afvragen hoe een zo rijke en gecompliceerde samenleving een klasse opiniemakers heeft kunnen overleven die ‘zo’n slecht beoordelingsvermogen had en zo slecht in staat om vast te stellen wat er nu zo interessant was aan de tijd waarin zij leven’.

‘Stel je voor’, eindigt hij, ‘dat je een van de miljoenen bent die vinden dat vier jaar Trump-show wel genoeg is. Dan kun je je alleen maar verbazen over de vergeetachtigheid waarmee zijn vijanden eraan werken om zijn herverkiezing zeker te stellen en zelfs noodzakelijk te maken.’

Vrouwen die in deeltijd werken: de controverse woedt voort - 27 februari

Een vrouw met flexwerk. Beeld ANP

Volkskrant-columnisten Heleen Mees en Asha ten Broeke kruisen de degens over de kwestie werken in deeltijd. Mees vindt dat deeltijd slecht is voor de maatschappelijke positie van vrouwen. Ten Broeke legt de nadruk op de voordelen. Lezers reageren.

Heleen Mees reageerde in de krant van woensdag op een reactie van Asha ten Broeke in de vrijdagkrant (‘Gemopper over deeltijd’) op de eerste column van Mees van 13 februari (‘Deeltijdwerk is ongezond). Ten Broeke vond: ‘Afkammen van vrouwen die in deeltijd werken, is niet prima’. Mees herhaalde daarop: ‘Vrouwen die in deeltijd werken, bederven het ook voor andere vrouwen.’

Halfzachte parttimers

Maaike van der Horst (Haarlem) reageert op de woensdagcolumn van Mees:

‘Mevrouw Mees tjilpt er weer lustig op los. Over feminisme en wat wij halfzachte parttimers met ons foute voorbeeldgedrag allemaal verpesten in onze eigen carrière en die van anderen. Fulltime werken, waarom moest dat ook alweer van haar? Omdat mijn werkgever anders geen vrouwen meer zou willen aannemen, omdat ik financieel niet zelfstandig zou zijn bij echtscheiding en omdat ik dan burn-out gevoeliger ben.

Ik kan het allemaal ontkrachten: ik ben met vreugde binnengehaald bij mijn nieuwe werkgever, ik ben financieel zelfstandig en aan de horizon gloort geen burn-out. Mag ik nu weer rustig parttime verder werken, mevrouw Mees?’

Correlatie en causaal verband

Kees de Waijer (Leiden) schrijft:

‘Ik geniet van de polemiek in de recente columns van Heleen Mees en Asha ten Broeke over vrouwen en deeltijdwerk. Mees gaat daarbij in haar column van woensdag mijns inziens hopeloos onderuit. Eerder al suggereerde ze, volkomen uit de lucht gegrepen, dat deeltijdwerk en burn-out allebei veel voorkomen en dat deeltijdwerk dus mogelijk de kans op een burn-out vergroot. Ten Broeke wijst haar er vervolgens op dat dit een klassieke denkfout is, waarbij een correlatie voor een causaal verband wordt aangezien. In haar reactie daarop woensdag, komt Mees niet verder dan haar denkfout domweg te herhalen, door te stellen: ‘In Nederland wordt opvallend vaak in deeltijd gewerkt, terwijl men ook opvallend veel over burn-outs klaagt. Het is dus volkomen legitiem dat ik me in een column afvraag of deeltijdwerk en burn-out met elkaar te maken hebben.’ Nou mevrouw Mees, met die invalshoek kunt u nog wel even vooruit met uw column. Er wordt in Nederland in vergelijking met andere landen bijvoorbeeld ook opvallend veel pindakaas gegeten. Zou dat ook de kans op een burn-out vergroten? Ik kijk uit naar uw volgende column!’

Geen homo economicus

Bioloog en filosoof Inge Mutsaers stuurde al een uitgebreide reactie op de eerste column van Heleen Mees: ‘Mens is geen homo economicus’.

‘In haar column ‘Deeltijdwerk is ongezond’ (13 febr.) betoogt Heleen Mees dat deeltijdwerk en gezelligheid de oorzaken zijn van de stijging van het aantal burn-outklachten. ‘Gezelligheid put uit’, aldus Mees. Ze stelt voor ‘het leven serieuzer te nemen en te accepteren dat werken daar nou eenmaal bij hoort.’ Met andere woorden: in Mees’ visie is werk het epicentrum van ons bestaan.

Met een dergelijke blik op het (werkzame) leven maakt Mees een ernstige denkfout, die bovendien serieuze gevolgen kan hebben voor de leefbaarheid van onze samenleving.

Waarom zou werken het belangrijkste aspect van ons leven moeten zijn waar we onze kostbare tijd aan spenderen? Het leven strekt zich immers niet eindeloos voor ons uit, maar is eindig. Natuurlijk, we moeten ons bestaan bekostigen. En natuurlijk kan werk ook bijdragen aan zingeving en persoonsontwikkeling. Maar het probleem met werken zo centraal stellen als Mees doet, is dat mensen hun identiteit volledig ontlenen aan – beter gezegd reduceren tot – hun werk. Zonder werk zijn we niemand meer. Dat is een enorm verlies en reduceert de mens tot louter homo economicus.

Een ervaren psychiater drukte mij al in mijn studententijd op het hart: er is niemand die in het zicht van de dood denkt, had ik maar meer gewerkt. Eerder het tegenovergestelde. Mensen kijken achterom en hebben dan vaak spijt dat ze niet meer geïnvesteerd hebben in hun kinderen of familie, meer tijd hebben vrijgemaakt om naar voorstellingen te gaan, meer muziek te maken of te luisteren. De mens is en blijft ten diepste een veelzijdig en sociaal wezen.

En juist dat sociale aspect zijn we aan het verliezen in deze sterk geïndividualiseerde, op prestaties gerichte maatschappij. En Mees wil daar – in navolging van haar grote voorbeeld Amerika – nog een schepje bovenop doen. Op veel kantoren zijn bijvoorbeeld de koffiepauzes geofferd op het altaar van de productiviteit. Gewoon even met je collega’s praten over het leven en wat ons bezighoudt, is er vaak niet meer bij. De meesten van ons zitten de hele dag achter hun computer te ploeteren om aan het eind van de dag moe huiswaarts te keren.

Misschien is juist deze ontwikkeling wel de ware robotisering van de samenleving. De mens als machine. We hebben minder ruimte voor elkaar, voor een fijn gesprek en – in tegenstelling tot wat Mees beweert – voor gezelligheid. En dat gezelligheid zou uitputten, daar wil ik het psychologisch of sociologisch onderzoek dat die stelling ondersteunt nog van zien.

Ik zou er een stelling tegenover willen zetten. Het voorstel voor fulltime werken en het uitbannen van gezelligheid zal onze samenleving verder doen ontmenselijken. Zo ontstaat een samenleving waarin alleen ruimte is voor mensen met een ijzeren stresssysteem, die mee kunnen komen in de cultuur van efficiency. En dit ten koste van hen die niet mee kunnen in deze (werk)cultuur, waarin geen ruimte is voor kwetsbaarheid.

Met Mees’ pleidooi voor fulltime werken en minder tijd voor gezelligheid verliezen we de tijd die nodig is voor het oog hebben voor de ander, voor interesse tonen in de ander, voor het verbinden met anderen. En leven we als individuele korrels los zand. Ieder druk bezig met het doen van zijn taak, om daarmee als ware homo economicus het liefst een trapje hoger te stijgen op de carrièreladder. Kortom, een samenleving als een berg los zand. En een berg los zand zakt langzaam, maar zeker, ineen.’

Komt er toch nog een tweede referendum over Brexit? - 26 februari

Labour-leider Corbyn op 23 februari op een Labour-bijeenkomst in Broxtowe, waar leden tegen elke Brexit betogen. Beeld AFP

Voor het eerst heeft Labour-leider Jeremy Corbyn de deur opengezet voor steun aan een nieuw referendum over een Brexit. De brede beweging voor zo’n ‘people’s vote’ (volksstemming) vond tot nu toe weinig gehoor in het parlement. Als een eigen Labour-variant van een ‘zachte Brexit’ het niet haalt in het Lagerhuis, zal Labour een motie voor een referendum over de Brexit-overeenkomst van May en de EU steunen, zei Corbyn. Verraadt hij zo alsnog de Brexit-stemmers van 2016 of werd het hoog tijd voor duidelijkheid? Commentaren in Britse kranten op ons Opinieblog.

Guardian-columniste Polly Toynbee, die Corbyn al maanden verwijt wel tegen Mays Brexit-deal te ageren, maar zich zelf op de vlakte te houden over wat er dan wel moet gebeuren om uit de impasse te raken, juicht de nieuwe toezegging toe. Kop: ‘Eindelijk Jeremy, nu moet het Labours inzet worden om elke Brexit te voorkomen’.

‘Dus, na tergend lang wachten, hebben we eindelijk de steun van Corbyn voor een nieuw referendum. Hij zal een Labour-motie voor een zachte Brexit indienen – die waarschijnlijk zal sneuvelen – maar vervolgens zal hij een amendement van Peter Kyle en Phil Wilson moeten steunen, dat de slimste ontsnapping aan de impasse biedt. Het zou op 12 maart goedkeuring geven aan Mays deal maar alleen onder voorwaarde dat de kiezers mogen bevestigen dat dit inderdaad is wat ze willen. De kans dat dit steun uit alle partijen krijgt, is groter omdat het, op 12 maart, de laatste kans biedt het land te redden van een vertrek zonder akkoord.’ (..)

‘Als Groot-Brittannië dit jaar vertrekt, zal dat zijn tegen de wil van een beduidende meerderheid – met tussen de 8 en 10 procent. Daarom zijn brexiteers zo fel gekant tegen een nieuwe raadpleging van ‘de wil van het volk’. Theresa May vreest zeker dat ze op 30 maart wakker wordt als kapitein op het moment dat Groot-Brittannië tegen de ijsberg van een no-deal aan knalt. Om dat te voorkomen moet ze de waarschuwingen van goed bedoelende EU-leiders ter harte nemen, en Corbyn moet intensief campagne voeren om de belofte die hij maandag heeft gedaan, gestand te doen.’

The Times: steun May

Dat Corbyn een tweede referendum steunt, betekent nog niet dat dat ook daadwerkelijk zal plaatsvinden, schrijft The Times in het commentaar. Desalniettemin zou de steun van Labour voor een referendum volgens de krant een wake-upcall moeten zijn voor Tory-brexiteers om Mays deal te steunen.

‘Zelfs als Corbyn erin slaagt om alle Labour-parlementsleden achter zich te krijgen, is er nog een fors aantal stemmen van Tory-parlementsleden nodig. Tot nu hoe hebben er maar zes publiekelijk toegezegd een ‘people’s vote’ te steunen, naast de drie die zich bij de Independent Group hebben gevoegd.

‘De actie van Corbyn zou mogelijk echt betekenis hebben als hij de hardliners binnen de Europese Onderzoeksgroep en de [Noord-Ierse] DUP zover krijgt om Mays deal te steunen. Dat zou de beste uitkomst zijn.

‘Een tweede referendum riskeert het vergroten van de verschillen in een nu al diep verdeeld land. Het zou de Brexit-onzekerheid voor het grootste deel van dit jaar verlengen. En ongeacht de uitkomst zou het niet het moeilijke vraagstuk van de Britse relatie met de EU oplossen.

‘Wat het wel zou brengen is een laatste redmiddel voor de Labourpartij op het moment dat die een implosie nadert. Alleen al om die reden zouden de Tories Mays deal moeten steunen.’

Internationale media over misbruiktop: ‘Moment van de waarheid’ - 22 februari

Overlevers van seksueel misbruik houden een wake voor misbruikslachtoffers nabij het Sint-Pietersplein in Vaticaanstad, 21 februari 2019. Beeld AP

De hele wereld kijkt mee met de misbruikconventie in Rome. Als de kerk deze dagen daadwerkelijk iets wil bereiken, moet volgens internationale media de doofpotcultuur wijken voor radicaliteit, verantwoordelijkheid en transparantie. ‘Voor eens en altijd, en zonder Vaticaanse halve waarheden.’

De Kroatische journalist en politicoloog en Inoslav Bešker somt in de Kroatische krant Jutarnji drie voorwaarden op waaraan de top zou moeten voldoen: ‘Ten eerste moeten alle bisschoppen en mannelijke en vrouwelijke ordes begrijpen dat misbruik een serieus probleem is dat de geloofwaardigheid van de katholieke kerk en haar evangelische missie schaadt. Ten tweede moet de kerk ook in Afrika en Azië ervan overtuigd worden dat pedoseksualiteit geen zonde of trend is die exclusief in het Westen voorkomt, maar overal in de katholieke wereld. Het feit dat misbruik in andere religies en organisaties plaatsvindt is geen rechtvaardiging. Ten derde moet er overeenstemming komen voor de criteria van het vaststellen en stoppen van het probleem.’

‘De uitzonderlijke gezamenlijke verklaring van alle religieuze ordes – man en vrouw – die hun zondes erkent (‘We buigen onze hoofden in schaamte’) getuigt van de zwaarte van het probleem en de noodzaak van de kerk om eindelijk met een krachtig en duidelijk antwoord te komen’, schrijft de Catalaanse krant El Periódico in het commentaar. ‘De top is mislukt als het alleen maar dient om het imago van de kerk op te poetsen. Radicaliteit, het bekennen van schuld en natuurlijk de wil om te verbeteren zijn nu vereisten. Voor eens en altijd, en zonder Vaticaanse halve waarheden.’

Tijd voor transparantie

Hoewel het celibaat vaak wordt genoemd als oorzaak van het misbruik, zijn natuurlijk niet alle misbruikers celibatair. Maar de cultuur van het celibaat leidt er wel toe dat misbruik vaak niet wordt gemeld. Dat schrijft auteur en oud-redacteur bij het katholieke weekblad The Tablet, Catherine Pepinster, in een opiniestuk inThe Guardian. De top is het moment van de waarheid: komt er eindelijk transparantie of niet?

‘De Amerikaanse oud-kardinaal Theodore McCarrick misbruikte zijn macht voor eigen gewin, door seksueel misbruik te maken van seminaristen. Hoewel zijn gedrag onder veel mensen binnen de kerk bekend was, werd er pas actie ondernomen in 2018. Vorig weekend werd hij eindelijk uit zijn ambt gezet. Het komt paus Franciscus en zijn adviseurs  enkele dagen voor de misbruiktop goed uit dat ze nu overkomen alsof ze ferm en drastisch actie ondernemen tegen een vooraanstaand lid van de kerk. Maar katholieken willen zien dat het Vaticaan eindelijk optreedt tegen de doofpot.

‘(...) Op de conventie delen slachtoffers van misbruik elke dag getuigenissen. Thema’s zijn onder andere aansprakelijkheid, verantwoordelijkheid en transparantie. De bijeenkomst zal eindigen met een boetedoening onder leiding van de paus. De kerk toonde zich al vaker berouwvol over het misbruik – zo vaak, dat sommige mensen die misbruik hebben doorstaan zeer sceptisch zijn geworden over de waarde van de verontschuldigingen. Transparantie is daarentegen een andere kwestie. Als de kerk tekent tegen de dekmantels en vóór duidelijkheid als cruciaal belang bij het beschermen van kinderen, dán komt er misschien eindelijk verandering.’

Meer over de misbruiktop in Rome:

Wie te hoge verwachtingen heeft over de misbruikconferentie, zal teleurgesteld worden, analyseerde onze correspondent Jarl van der Ploeg vooraf. En wel om vier redenen.

Als er iemand is die weet waarom de conferentie gedoemd is te mislukken, dan is het misbruikslachtoffer Marie Collins wel. Zij verliet gefrustreerd de commissie van de paus: ‘Ik ben zeer teleurgesteld.’

Het contrast tussen binnen en buiten is groot tijdens de eerste dag van de conventie: binnen de muren preekt de paus daadkracht, daarbuiten overheerst de woede.

Oud opinieblog – 21 februari

Lees hier ons vorige opinieblog terug.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden