OpinieDenis Mukwege

Opinie: Zet alles op alles om Denis Mukwege nu te beveiligen

De Nobelprijswinnaar wordt opnieuw bedreigd, en de vredesmissie Monusco heeft zijn bescherming van de arts en zijn ziekenhuis in Oost-Congo moeten staken. Nederland moet bij de VN aandringen de beveiliging te herstellen, bepleit Tineke Ceelen, directeur van Stichting Vluchteling.  

Dokter Denis Mukwege in 2018 tussen vrouwen in Oost-Congo. Nu loopt zijn leven gevaar. Beeld EPA

Een paar weken geleden werd het Oost-Congolese dorp Kipupu overvallen. Huizen werden in brand gestoken, vee gestolen en vrouwen verkracht. De lichamen van vijftien dorpelingen werden gevonden, vermoord. Nog minstens tweehonderd mensen zijn spoorloos, zij zijn ontvoerd en tot slaaf gemaakt, of ook om het leven gebracht.

De Congolese gynaecoloog Denis Mukwege sprak direct publiekelijk zijn afschuw uit over deze misdaden. Hij riep, zoals al zo vaak eerder, op tot uitvoering van de aanbevelingen in het ‘Mapping Report’,  een onderzoek van de Verenigde Naties naar de slachtpartijen en verkrachtingen in de Democratische Republiek Congo die miljoenen mensen de afgelopen decennia het leven kostten. Dit ‘Mapping Report’ dringt erop aan een einde te maken aan de straffeloosheid van de mensen die leiding hebben gegeven aan de misdaden in Congo en hen voor de rechter te brengen. 

Hierdoor is Mukwege opnieuw doelwit geworden van een zeer zorgwekkende, ernstige campagne van intimidatie en bedreiging op tv en sociale media. Ook op privételefoons ontvangt de familie Mukwege doodsbedreigingen.  

In 2010 kreeg Denis Mukwege in Amsterdam de Van Heuven Goedhartpenning uit handen van voormalig minister-president Ruud Lubbers. Sindsdien groeide de gynaecoloog uit tot een internationale bekendheid. Onder anderen de presidenten Clinton, Obama, Macron en bondskanselier Merkel ontvingen hem op de koffie en zijn dappere werk werd beloond met, onder meer, de prestigieuze Sacharovprijs en de Nobelprijs voor de Vrede.  

Mukwege ‘repareert’ vrouwen en meisjes die bruut zijn verkracht, meestal door een van de vele strijdende partijen. Mukwege herstelt beschadigde vagina’s en anussen, zorgt ervoor dat de vrouwen en meisjes, soms nog maar een paar maanden oud, weer kunnen plassen en een zo normaal mogelijk bestaan kunnen leiden. 

Maar hij doet veel meer. Mukwege reist ook onvermoeibaar de wereld rond om aandacht te vragen voor deze wrede, gruwelijke problematiek. Mukwege aarzelt niet om dadergroepen aan te wijzen. Dat maakt hem tot een veel bedreigd man. In 2012 overleefde hij ternauwernood een aanslag op zijn leven. Zijn dochters kregen een mitrailleur tegen hun hoofd gezet. Een huisvriend werd doodgeschoten toen hij probeerde de goede dokter te beschermen.  

Na de aanslag verbleef Mukwege enkele maanden in Europa maar keerde op aandringen van de Congolese vrouwen terug naar Bukavu. Het geld voor zijn terugreis werd bij elkaar gespaard door diezelfde vrouwen, met de verkoop van groenten en fruit op de lokale markt.  

Sinds 2012 wonen Denis en Madeleine Mukwege op het Panzi-ziekenhuisterrein, tot afgelopen maart beschermd door militairen van de vredesmissie Monusco, achter hoge hekken en rollen prikkeldraad. Zelfs toen zijn moeder was overleden, kon Mukwege alleen onder zware militaire bescherming aanwezig zijn op haar begrafenis. Corona veroorzaakte het vertrek van Monusco’s militairen van de hospitaalcompound. Vanwege bezuinigingen ziet Monusco geen mogelijkheid de bescherming van Panzi en de arts te herstellen.  

Mukwege en zijn familie betalen een hoge prijs voor hun roep om gerechtigheid voor de verminkte en verkrachte vrouwen van Congo. Het minste dat wij kunnen doen is hem in zijn eenzame strijd onvoorwaardelijk steunen. Wij vragen de Verenigde Naties met klem álles te doen om Mukwege, zijn familie en zijn Panzi ziekenhuis te beveiligen. Wij vragen de Nederlandse overheid alles in het werk te stellen om de Verenigde Naties ervan te overtuigen dat de beveiliging van Mukwege prioriteit heeft en dringend noodzakelijk is.  

Als Congo zijn dappere dokter verliest, verliest het zijn laatste hoop.  

Tineke Ceelen is directeur van Stichting Vluchteling.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden