OpinieWinstverdeling

Opinie: Wat kost een kopje koffie écht, Douwe Egberts?

Douwe Egberts kan voor koffieboeren het verschil maken, maar betaalt liever de nieuwe ceo 10 miljoen, betogen de directeuren van diverse organisaties in duurzaam ondernemen. Megawinsten gaan weer eens voor medewerkers, aldus Niels Suijker, cao-onderhandelaar bij Douwe Egberts.

Een trein passeert de Douwe Egberts-fabriek in Utrecht.Beeld ANP

De Raad van Commissarissen van Douwe Egberts (JDE Peet’s) heeft woensdag ­besloten de nieuwe ceo, ­Fabien Simon, een tekenbonus te geven van tussen de 10 en 33 miljoen euro in aandelen. Terwijl koffieboeren worden onderbetaald en horecaklanten omvallen. Douwe Egberts kan dit bedrag beter gebruiken om aandeelhouderswaarde in balans te brengen met waarde voor leveranciers, klanten én de maatschappij. Het geld kan zeker beter besteed worden.

Het bonusbedrag is de helft tot driekwart van wat Douwe Egberts naar eigen zeggen jaarlijks investeert in ‘verantwoorde inkoop’. Deze toch al magere investering in een gezonde koffiesector – minder dan 1 procent van hun jaaromzet en 7 procent van de netto winst in 2019 – zou Douwe Egberts ten minste kunnen verdubbelen. Koffieboeren die aan Douwe Egberts leveren, kunnen dit bedrag goed gebruiken. Veel koffieboeren verdienen minder dan een leefbaar inkomen.

Met 9 procent van mondiale vraag naar koffie kan Douwe Egberts voor heel veel boeren een groot verschil maken en een opdrijvend effect bewerkstelligen op de wereldkoffieprijs. Zo weten we uit eerder onderzoek dat een espresso met Colombiaanse bonen voor slechts 1 cent per kopje al armoedevrij kan zijn. En voor 4 cent per kopje wordt de echte prijs betaald: voldoende om alle sociale en milieukosten te compenseren.

Want ook dat zou een goede besteding zijn: de milieukosten dekken. Het bedrag kan geïnvesteerd worden in klimaatmaatregelen en bestrijding van plantenziekten die het gevolg zijn van klimaatverandering. Uit onderzoek van de Koffiebarometer blijkt dat bossen verdwijnen voor de koffieteelt. De kosten van armoede en ontbossing worden nu niet door Douwe Egberts afgerekend. Laat Douwe Egberts de echte prijs van haar koffie in kaart brengen en de voorgestelde bonus gebruiken om de sociale en milieukosten te dekken.

Ten slotte ontvangen twee Amsterdamse vestigingen van Coffeecompany, eigendom van Douwe Egberts, ruim 60 duizend euro subsidie vanuit de Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid. Het kan nooit de bedoeling zijn dat de belastingbetaler nu indirect meebetaalt aan de tekenbonus. Veel horecaklanten staan op omvallen en ontvangen overheidssteun. Zij kunnen een korting goed gebruiken.

Een deel van de aandeelhouders ziet terecht niks in de bonus. Laat Douwe Egberts het goede voorbeeld geven en de bonus inzetten waar die het hardste nodig is. Geef de bonus aan de boeren! 

Michel Scholte, directeur True Price, Heske Verburg, directeur Solidaridad Europa, Meine van der Graaf, Futureproof Coffee Collective, MVO Nederland, Peter D’Angremond, Directeur Fairtrade Nederland.

Megawinsten gaan voor medewerkers

Marit van Egmond mag uitgebreid toelichten hoe AH groeit en hoe haar bedrijf naar de klant luistert. De vraag of ze ook naar haar medewerkers luistert, komt niet aan de orde. Vermoedelijk niet. Supermarkt­medewerkers hebben zich in de ­coronacrisis uit de naad gewerkt, maar wachten al sinds april 2020 op een nieuwe cao. Van Egmonds AH zet samen met andere goed boerende supermarkten in het cao-overleg juist in op het afschaffen van toeslagen voor kassamedewerkers (die volgens haar toch al hun langste tijd hebben gehad).

Ondertussen krijgt de nieuwe topman Fabien Simon van het in Nederland gevestigde JDE Peet’s een tekenbonus van 10 miljoen euro. Die bonus kan er blijkbaar prima vanaf, want JDE Peet’s schrijft ondanks de coronacrisis megawinsten. Datzelfde Jacobs Douwe Egberts pleit in het cao-overleg juist voor het versoberen van huidige arbeidsvoorwaarden. Alleen dan is een ‘eventuele beperkte’ collectieve loonsverhoging voor de ruim 2.000 medewerkers in Nederland bespreekbaar.

Bedrijven verschuilen zich graag achter de economische onzekerheid die de coronacrisis (wel degelijk) met zich meebrengt. Waarom de rekening van de coronacrisis ook bij deze goed presterende werkgevers op het bordje van de medewerkers zou moeten worden gelegd, is een vraag die vaker gesteld zou mogen worden.

Niels Suijker, vakbondsbestuurder FNV (cao-onderhandelaar bij JDE), Den Haag

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden