Opinie

Opinie: Vrije keuze in de zorgverzekering dupeert mensen en ondermijnt solidariteit: stop met die budgetpolis

Het lijkt aantrekkelijk voor mensen met een smalle beurs of een optimistische levenshouding, maar de voordelige budgetpolis leidt geregeld tot financiële rampspoed bij, al dan niet, genezen patiënten.

Hans Westgeest
null Beeld Jiri Büller
Beeld Jiri Büller

In Nederland hebben we een solidair en toegankelijk zorgstelsel. Althans, dat zou het moeten zijn. Dat is een groot goed: wij verwachten kwaliteit en tijdige behandeling in de zorg, en dat kost geld. Dankzij de verplichte ziektekostenverzekering kunnen zieken de benodigde zorg krijgen zonder zich ook nog zorgen te hoeven maken over de kosten.

Over de auteur

Hans Westgeest is internist-oncoloog in het Amphia-ziekenhuis in Breda. Dit stuk is op persoonlijke titel geschreven.

Er wordt helaas aan deze principes gerommeld. Zorgverzekeraars bieden tegenwoordig onder het mom van marktwerking verschillende zogenaamde naturapolissen aan, waaronder de budgetpolis. Voor minder premie, verzeker je je dan voor zorg die niet in alle zorginstellingen is gecontracteerd.

Als je toch niet-gecontracteerde zorg krijgt moet je 20-25 procent zelf meebetalen. Dit wordt natuurlijk duidelijk gecommuniceerd door deze verzekeraar bij het afsluiten van de verzekering. De vrije-artsenkeuze is daarmee echter voorbij.

Goede inschatting

De budgetpolis wordt aangeprezen voor mensen die weinig zorgkosten verwachten of genoegen nemen met een beperkte keuze aan zorgaanbieders. Toch denk ik dat juist financieel kwetsbaren of naïeve optimisten deze verzekering nemen. Maar hoe maak je als gezond persoon een goede inschatting van de zorgkosten die je kan verwachten? Spoedeisende zorg wordt weliswaar overal gedekt, maar de scheidslijn tussen spoed en geen spoed is vaak niet scherp.

Een tumor of hartinfarct laat zich niet ruim tevoren aankondigen, maar manifesteert zich regelmatig met onduidelijke klachten en lang niet altijd op de spoedeisende hulp. Een gemiddelde verzekerde heeft geen idee hoe groot het financiële risico kan zijn met een eigen bijdrage van 20-25 procent van de totale kosten.

Zorgmijdend gedrag

Tenslotte maak ik me zorgen om zorgmijdend gedrag indien de verzekerde het risico ervaart, met potentieel veel hogere kosten voor de maatschappij. Als je bijvoorbeeld als gezonde 60-jarige patiënt bloed plast, word je door de huisarts voor onderzoek doorverwezen naar het ziekenhuis en dan kan de diagnose variëren van een onschuldige niersteen of blaaspoliep tot levensbedreigende kanker.

Als je als patiënt niet oplet hoe je precies bent verzekerd (dat kan natuurlijk als je bezorgd bent over levensbedreigende diagnoses), en als de huisarts daar ook niet op let (omdat die het niet weet), en het ziekenhuis evenmin (hoever reikt onze verantwoordelijkheid daarin?), dan loop je binnen bij een kundige behandelaar en word je snel geholpen. Gelukkig, de tumor is eruit, er is kans dat je genezen bent.

En dan valt er een rekening in de brievenbus: een eigen bijdrage van bijna 3.000 euro en de behandeling, pas net begonnen, gaat nog een jaar duren.

Budgetzorg is duurkoop

Ik werk als oncoloog in het enige ziekenhuis in mijn regio. Ik ken helaas meerdere voorbeelden. Als je ziek wordt, is de goedkope budgetzorgverzekering duurkoop. Het levert een extra logistieke horde op om toegang te krijgen tot zorg die wordt vergoed (met de bus naar het ziekenhuis verderop) en een nieuwe administratieve horde voor het ziekenhuis (‘Bent u op de hoogte van onze gecontracteerde zorg?’).

Het is bovendien een bedreiging voor de solidariteit. Er zijn patiënten die de schuldhulpverlening in gaan of een afbetalingsregeling met het ziekenhuis treffen. Als medisch specialist vraag ik mij dan af: heb ik goede zorg verleend als de patiënt daardoor eindigt in de schuldhulpverlening?

Als maatschappij zijn we slechter af met deze vrije keuze in ziektekostenverzekeringen. Ook jij kan morgen in een angstige situatie komen en hulp nodig hebben. Als je een budgetpolis hebt, kan de rekening onverwacht hoog zijn. Wat zou jij doen? Sportief betalen of ga je zonder morren op zoek naar een ander ziekenhuis? Reken je in tweede instantie alsnog op solidariteit van je naasten en de maatschappij?

Solidariteit en toegankelijke zorg zijn onderdeel van het fundament van onze beschaving. Daar moeten we niet aankomen. Beheersing van de zorgkosten mag niet via advertentiecampagnes voor budgetpolissen gaan. Budgetpolissen moeten per direct afgeschaft worden.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden