opinieverduurzaming woningen

Opinie: verduurzaming is geen hobby van boomknuffelaars, maar een keiharde economische realiteit

Het verduurzamen van woningen kost geld, maar een lagere CO2-uitstoot levert juist geld op, betoogt Maurits Appeldoorn.

Het gebouw van Loods aan de Ridderspoorstraat in Den Bosch staat in de steigers omdat het pand wordt verduurzaamd.Beeld Paul Roovers

In het onlangs gepubliceerde rapport Woonlastenneutraal koopwoningen verduurzamen heeft het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) de kosten en opbrengsten doorgerekend van het verduurzamen van koopwoningen in Nederland. De conclusie: de verduurzaming van koopwoningen is in de meeste gevallen niet rendabel. Een week later bleek uit cijfers van de Amsterdamse City Deal Aardgasvrij dat het versneld aardgasvrij maken van een groot deel van de Amsterdamse woningvoorraad 14 miljard euro meer gaat kosten dan opleveren.

Deze onderzoeken becijferen de haalbaarheid van een belangrijk uitgangspunt van de energietransitie: (woon)lastenneutraliteit. Huiseigenaren mogen er financieel niet op achteruit gaan. De investeringen moeten zichzelf terugverdienen doordat de energierekening bijvoorbeeld omlaag gaat. Beide onderzoeken concluderen dat verduurzaming en woonlastenneutraliteit niet haalbaar zijn.

De resultaten zijn daarom een klap in het gezicht van het kabinet, de gemeente Amsterdam en iedereen die verduurzaming voorstaat, zou je zeggen. En koren op de molen van partijen die daar niets van moeten hebben.

Echter, het PBL, noch de gemeente heeft de waarde van het verminderen van de CO2-uitstoot meegenomen in de berekening. De kosten die CO2-uitstoot en de klimaatopwarming als gevolg daarvan met zich meebrengen, worden buiten beschouwing gelaten.

Klimaatverandering

Om te zien dat klimaatverandering als gevolg van CO2-uitstoot kosten met zich meebrengt, hoef je geen helderziende of wetenschapper te zijn. Door klimaatverandering ziet Arnhem zich genoodzaakt tot en met 2025 miljoenen te investeren in het vergroenen van de stad om beter bestand te zijn tegen extremer wordende weersomstandigheden. Doordat het in de bergen in Colombia warmer wordt, moeten koffieboeren hun plantages verplaatsen naar hoger gelegen, duurdere plekken, waardoor de wereldkoffieprijs zal stijgen. Dit zijn concrete, actuele voorbeelden van economische kostenposten door klimaatopwarming.

Als CO2 uitstoten tot hogere kosten leidt, dan is een lagere CO2-uitstoot een besparing. Als we dankzij de verduurzaming van de woningvoorraad in Nederland bijdragen aan het verminderen van klimaatopwarming, dan hoeven we minder te investeren om de gevolgen, zoals extreme weersomstandigheden, aan te kunnen.

Het is daarom op zijn minst opvallend dat de rekenmeesters van beide bureaus de kosten van CO2-uitstoot of de besparing daarop niet meenemen in hun economische kosten-batenanalyses. CO2-beprijzing is bovendien geen vage, wetenschappelijke of onhaalbare exercitie meer. Ze wordt al jaren toegepast door multinationals en overheden. Er is een markt waarop CO2-emissierechten worden verhandeld. En er zijn talloze onderzoeksbureaus die zich specialiseren in het beprijzen van CO2-uitstoot, nu en in de toekomst.

Oude economische modellen

Als de resultaten van deze rapporten ons iets leren dan is het dat onze oude eendimensionale economische modellen niet meer toepasbaar zijn in het huidige maatschappelijke debat. Verduurzaming is niet meer een hobby van boomknuffelaars, maar een keiharde economische realiteit. Dat een instituut als het PBL dat over het hoofd ziet, toont aan hoe lang de weg naar een toekomstbestendige economie nog is.

Maurits Appeldoorn is werkzaam bij Impact ­Institute en schrijft dit stuk op persoonlijke titel.

lees ook

PBL-rapport zet klimaatbeleid onder druk: verduurzamen eigen huis blijkt niet aantrekkelijk
Zonder extra overheidssubsidies is het verduurzamen van de eigen woning voor huizenbezitters financieel niet aantrekkelijk, stelt het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). Dit terwijl het uitgangspunt in het Klimaatakkoord is dat deze verduurzaming de maandlasten niet mag opdrijven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden