Opinie

Opinie: Veranderingen in de taal zijn niet op te delen in ‘gewenste’ en ‘ongewenste’ veranderingen

In sociale media, bijvoorbeeld, zie je regelmatig interessante nieuwe constructies opduiken waarvan een aantal zeker een plaats zal krijgen in de nieuwe Algemene Nederlandse Spraakkunst, constateert Ronny Boogaart.

’s Werelds langste man, Sultan Kosen (Turkije), en kleinste vrouw, Jyoti Amge (India), poseren voor een promotiefoto. Voor veel mensen is in hun dagelijkse spreektaal ‘groter als’ de normale vorm.  Beeld EPA
’s Werelds langste man, Sultan Kosen (Turkije), en kleinste vrouw, Jyoti Amge (India), poseren voor een promotiefoto. Voor veel mensen is in hun dagelijkse spreektaal ‘groter als’ de normale vorm.Beeld EPA

Volgens Stefan Wirken (Opinie, 24 april) is het ‘doodvonnis van de Nederlandse taal getekend’ nu de nieuwe editie van de Algemene Nederlandse Spraakkunst (ANS) de vorm ‘groter als’ goedkeurt. Er is in de ANS echter niets veranderd: de tekst over deze kwestie is identiek aan die uit 1997, die weinig verschilt van die in de eerste editie uit 1984.

De ANS is een descriptieve grammatica, die de vele duizenden grammaticale elementen en constructies van het Nederlands beschrijft, en niet de autoriteit heeft om welke vorm dan ook voor te schrijven. Zoals een woordenboek regelmatig geactualiseerd moet worden omdat er nieuwe woorden bijkomen en andere verdwijnen, zo kunnen ook grammaticale structuren in de loop van de tijd veranderen of buiten gebruik raken.

Nieuwe constructies

Bovendien zie je bijvoorbeeld in sociale media regelmatig interessante nieuwe constructies opduiken waarvan een aantal zeker een plaats zal krijgen in de nieuwe ANS. Het lijkt ons lastig om daarbij een principieel onderscheid te maken tussen ‘gewenste’ en ‘ongewenste’ veranderingen, zoals Wirken voorstelt.

In het geval van ‘dan’ versus ‘als’ is er trouwens helemaal geen sprake van een taalverandering: de twee varianten bestaan al eeuwen naast elkaar en voor veel sprekers van het Nederlands is in hun dagelijkse spreektaal, inclusief tweets en WhatsApp-berichten, ‘groter als’ de normale vorm.

Wat de ANS erover zegt is dat ‘als’ niet voor alle taalgebruikers aanvaardbaar is en dat je het dus beter niet kunt gebruiken als je ‘moeilijkheden op dit gebied’ wil vermijden. Het stuk van Wirken laat goed zien hoe zinnig dat advies nog steeds is.

Ronny Boogaart, LUCL, Leiden, namens alle medewerkers aan de nieuwe Algemene Nederlandse Spraakkunst

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden