Opinie

Opinie: Tijd voor een nieuwe generatie, Rutte c.s. moeten vertrekken

Niemand gelooft inmiddels meer dat Rutte en zijn demissionaire collega’s met ‘radicale ideeën’ zullen komen om het vertrouwen terug te winnen. Tijd voor vernieuwing, schrijft Wilfred Scholten.

 Thierry Baudet (FvD), Sigrid Kaag (D66), Wopke Hoekstra (CDA) en Mark Rutte (VVD) tijdens een bijeenkomst met Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib. Beeld ANP
Thierry Baudet (FvD), Sigrid Kaag (D66), Wopke Hoekstra (CDA) en Mark Rutte (VVD) tijdens een bijeenkomst met Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib.Beeld ANP

Na het lezen van de notulen van de ministerraad is opnieuw bevestigd: de beslissing van Lodewijk Asscher om de politiek te verlaten, was verstandig. Asscher werd door zijn kritische achterban min of meer gedwongen de handdoek in de ring te gooien. De toeslagenaffaire zou hem blijven achtervolgen. Mark Rutte, Wopke Hoekstra en Sigrid Kaag dachten met een symbolisch aftreden als kabinet de dans te ontspringen.

Uit de kabinetsnotulen blijkt dat het kabinet vooral bezig was de imagoschade te beperken. Daarom kreeg de Kamer niet de gevraagde informatie. De 37 pagina’s aan notulen geven een gênant inkijkje hoe het eraan toeging in de ministerraad. Schokkend is dat vrijwel alle kabinetsleden vooral met zichzelf en het coalitiebelang bezig waren. Het wantrouwen dat het Binnenhof al enkele weken lam legt, kreeg er een dimensie bij. De kabinetsformatie lijkt nu een onoplosbare puzzel te worden.

Radicale ideeën

Er is maar één gepaste oplossing om deze politieke impasse te doorbreken: de verantwoordelijke politici moeten het veld ruimen en een ‘functie elders’ zoeken. Het is tijd voor een nieuwe generatie politici die schoon schip maakt. Niemand gelooft inmiddels meer dat Rutte en zijn demissionaire collega’s met ‘radicale ideeën’ zullen komen om het vertrouwen terug te winnen.

Het demissionaire kabinet kan deze crisis blijven managen: niemand is onmisbaar, ook Rutte en De Jonge niet, maar uit oogpunt van continuïteit kunnen ze het beste blijven zitten om de lopende zaken af te handelen tot er een nieuw kabinet is.

Met de vorming daarvan mogen de leden van Rutte-III zich niet bemoeien. Alleen politici die niet verantwoordelijk waren voor het grootste schandaal van na de Tweede Wereldoorlog kunnen proberen het onderlinge wantrouwen aan te pakken.

Laatste bommetje

Is dat een ramp voor het land? Er zijn wel meer voorbeelden van ‘sterke mannen’ in de politiek die plotseling van het toneel verdwenen. Bij de vorming van het kabinet-Den Uyl verdween een hele generatie zwaargewichten: Biesheuvel, Geertsema, Schmelzer, Udink. Ging het land daarna ten onder met nieuwe, onervaren ministers als Duisenberg, Pronk en Lubbers? Integendeel: het bracht nieuw elan in de politiek.

Er is leven na Rutte, Hoekstra en Kaag, zoals er ook een opvolger was voor Asscher. Rutte c.s. zouden nu met hun goed gevormde politieke intuïtie op hun klompen moeten aanvoelen dat met deze notulen het laatste bommetje op het Binnenhof nog niet is gevallen.

Er komt onder meer nog een parlementaire enquête aan. Je zou VVD, D66 en CDA eenzelfde kritische achterban gunnen als de PvdA.

Beter is het daarom als het demissionaire kabinet nog even de lopende zaken aanpakt en dan weg is. Benieuwd welke nieuwe, frisse premier en ministers er straks in het nieuwe kabinet komen te zitten.

Wilfred Scholten is politicoloog en journalist. Hij schreef het boek Lodewijk, de val van een politiek talent

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden