Lezersbrieven

Opinie: Saaiheid is een oordeel, dus pak je paard, lees De haas of schrijf zelf een roman

Na bijna twee jaar van analyses, internationale vergelijkingen en polarisatiepaniek, vroegen we onze columnisten en lezers: hoe bieden jullie weerstand tegen het coronachagrijn. Vandaag is het woord aan de lezers.

Redactie
In een woonkamer wordt gekeken naar een persconferentie.  Beeld ANP / Ginopress
In een woonkamer wordt gekeken naar een persconferentie.Beeld ANP / Ginopress

Mirjam

Geen familiegeneuzel of vrienden. Een lege agenda, dus uren te over. Heerlijk. Ik schreef een roman. Een liefdesverhaal.

Ik als 17-jarige en mijn eerste liefde. Een halve eeuw terug in de tijd bleef het nog bij tongzoenen en wat gefrummel aan een bh-bandje. In mijn gecreëerde wereld doopte ik haar Mirjam. Mirjam en mijn nieuwe ik zijn stapelverliefd op elkaar en bedrijven de liefde.

Terwijl corona de echte wereld vergiftigde, genoten hond Willem en ik dagelijks van ons ommetje in het bos. Willem vermaakte er zich volop met zijn harige vrienden. Ik liep dan in gezelschap van Mirjam en mijn nieuwe zelf, mijmerde en verzon lyrisch proza.

Hans Cuppen, Haarlem

Omslagpunt

Tjonge, wat is het leven saai als je niets mag of durft . Ben je eindelijk met pensioen, sta je dan. Kladblok vol plannen in de la, niets mee te doen. Alles wordt stil en leeg en rustig, steeds rustiger. En dan is er een omslagpunt.

Saaiheid is een oordeel. Het inzicht groeit, een weldadige kalmte en rust die ik sinds mijn kindertijd niet meer voelde, welt in mij op. Ideeën en impulsen, oude bekenden van vijftig jaar terug, borrelen mee omhoog.

In de spiegel zie ik steeds vaker een glunderend hoofd. Dan zie ik een advertentie voor een verzorgpony, mijn jonge meisjesdroom. Zou ik? Daar zit ik dan nu op de rug van een breed fjordenpaard. Het duurt niet lang meer of ik galoppeer net als vroeger door het bos aan de overkant.

Leny Tournois, Woudenberg

Acrofobie

Een medicijn tegen chagrijn? Als niets soelaas biedt. Als buurmans leed niet troost. Als het zoet zuur smaakt en het fris bitter als gal. Als de gedachte aan vroeger, toen álles slechter was, niet helpt. Als vrienden wegblijven en de vijand op het vensterraam klopt. Als zelfs Remco Campert geen glimlach meer tevoorschijn kan toveren. Als het zwart me in de ogen blikt en alle kleuren donkergrijs kleuren. Als het glas half leeg is en gebroken. Als de pen enkel schrompelige vruchten draagt…

Dan dragen mijn voeten me naar een hoog gebouw, een flat, kantoor of toren. Daar stijg ik op, tree voor tree, op weg naar de hemel, om op doodshoogte vast te stellen dat de acrofobie nog altijd springlevend is. Het opbeurend besef: over een paar minuten ben ik beneden, dan sta ik gelukkig weer met beide benen op de grond.

Hoogtevrees, ik kan het iedereen aanbevelen.

Boudewijn Otten, Groningen

Bloemenman

Jaar in jaar uit, weer in weer uit, alfa, delta omikron, staat hij in zijn kraampje. Hij weet wie er rouwt en wie er trouwt, hij kent de langsrennende schoffies al van toen ze nog kleutertjes waren, roept ‘pas even op de kraam’ en grijpt ze in hun nekvel om erger te voorkomen.

Hij weet wat mijn lievelingsbloemen zijn en ondergaat gelaten dat ik er in september al om ga vragen, hij zwaait enthousiast vanuit de verte als het – half december – eindelijk zover is: ‘Ze zijn er!’

En als het even rustig is, vertelt hij over wat hij leest, liefst geschiedenis, Geert Mak is zijn held. Nu had hij iets gelezen wat hij zo graag wilde delen, dat hij het boek voor me had meegenomen. En zo ga ik deze nieuwe lockdown tegemoet met paarse tulpen en De haas met ogen van barnsteen. Uitstekend tegengif, zo’n bloemenman.

Janneke Schotveld, Driebergen

Nuance

Nuance. Spreek het uit, voel het en pas het toe. Probeer met een nuance-bril op naar de meningen op televisie te kijken die met een absolute stelligheid worden verkondigd – dan wel over politiek, werk, crises of corona – en zie dat er overal nuance-licht valt te vinden in de veelal op televisie gepercipieerde duisternis.

Carlos de Matos Fernandes, Heerenveen

Dramaseries

Bij mijn zoektocht naar ideeën om de negatieve berichten met iets luchtigs in balans te brengen, stuitte ik op Zuid-Koreaanse en Chinese dramaseries. Zonder te reizen, belandde ik in een mij totaal onbekende wereld van wonderlijk klinkende talen, schitterende kledij, inkijkjes in miljoenensteden met fascinerende hoogbouw, andere gewoonten en gebruiken en nieuwsgierig makende gerechten.

Er wordt vaak gegeten in die series. Hoe die maaltijden smaken, weten wij ook inmiddels. Bij gebrek aan horecabeleving hebben wij, volgens oud Koreaans gebruik, op de grond een uitgebreide maaltijd genuttigd. Hilarisch als je 65-plus bent.

Het aanbod aan Engels ondertitelde series op gratis streamingkanalen is enorm. Alle genres, zoals fantasy, historische drama’s, modern, e-sport, humor en slow burn romance, zijn vertegenwoordigd.

Ik heb avontuurlijk, zinderend spannend en hartverscheurend drama gezien. Je leert over dynastieën, pikt wat taal op en krijgt veel mee van de geschiedenis. Dit alles verzet ’s avonds bij mij zeker de zinnen en is mijn tegengif.

Marleen Veenboer, Haarlem

Lunch

Met het vele thuiswerken moest ik ook een alternatief voor de bedrijfskantine hebben. De plek waar ik tijdens de lunch altijd werd verrast met de heerlijkste gerechten, waaronder mijn guilty pleasure: een boterham met kroket.

Ik ben beste vrienden geworden met ons tosti-apparaat. Ik had hem ooit gekocht voor mijn kinderen, maar hij stond inmiddels een paar jaar stof te vangen in een keukenkastje. Nu maakt die overuren tijdens mijn thuiswerklunch.

Een tosti met jonge kaas en uiencompote, met mozzarella en tomaat, met geitenkaas en honing, met appelstroop, appel, rozijntjes en kaneel, met pindakaas en sambal. Wat een rijkdom tijdens de lunch.

Michiel Meeuse, Bennekom

Pottenbakken

Tijdens een van de vele corona-ommetjes ontdek ik een pottenbakstudio bij mij in de buurt. Als enthousiast wereldreiziger ben ik meestal niet lang genoeg op één plek om een wekelijkse cursus te volgen. Maar nu kan het wel en start ik vol goede moed aan een nieuw avontuur. Letterlijk met mijn poten in de klei verander ik vormeloze hompen na veel oefenen in kopjes en schaaltjes.

Wanneer een lockdown roet in het eten gooit, besluit ik te investeren in een eigen draaischijf. Thuis werk ik verder. Kneden (dat blijken pottenbakkers ‘walken’ te noemen’), draaien, glazuren. Ik geniet met volle teugen. Niets maakt het hoofd beter leeg na een dag vol Zoomsessies dan het verstand op nul en met modder spelen.

Bijkomend voordeel: mocht het coronachagrijn toch weer toeslaan, heb ik voorlopig genoeg serviesgoed om met kracht stuk te gooien.

Floor Kaspers, Den Haag

Meester

Dertig jaar hebben ze in de boekenkast gestaan de zeven boeken. Als de coronagesel niet over ons was gekomen, waren ze nóg jaren onaangeraakt gebleven. Nu trek ik mij ’s middags terug en lees wat de grootmeester heeft geschreven.

Ik geniet van de toonzetting en de scherpe, tijdloze waarnemingen. In enkele woorden schetst hij een beeld of sfeer. Het kan een ambtenaar zijn die worstelt met het uitroepteken of een wanhopige vrouw die zojuist uit de gevangenis is gekomen. Een bedrieger die rijk wil worden of een onderwijzer die collega’s wil imponeren. Mensen, verlangens, dromen. Zijn taal is fris hoewel de verhalen honderddertig jaar oud zijn: als hij het in één woord kan zeggen, verspilt hij er niet een aantal.

Na het lezen vertel ik er mijn vrouw over. Ik ben trouwambtenaar en heb weinig werk dezer dagen, maar mijn vriend Anton Pavlovitsj Tsjechov helpt mij deze donkere en bange tijden door.

René Guljé,Utrecht

Poppenhuis

Het begint met een beetje verveeld surfen op Marktplaats tijdens een van de vele loze uurtjes afgelopen jaar. Bij toeval zie ik de advertentie: aangeboden groot Playmobil-poppenhuis. Met interieur. Voor een prikkie. Het adres is vlakbij.

Mijn ultieme kinderdroom binnen handbereik. Toen mijn dochter jong was, viel een dergelijke aanschaf behoorlijk buiten mijn budget. De eerlijkheid gebiedt me te zeggen dat dit ook toen al meer mijn droom was dan de hare.

Na herinrichting van de rommelzolder staat deze hele poppenkraam nu in volle glorie opgesteld. En leef en speel ik (67 jaar) mijn nooit bereikte ideale leven: in een schoon, opgeruimd, groot huis. Een villa zelfs. Compleet met ‘two cats in the yard’.

Intussen neurie ik zachtjes ‘Life used to be so hard, Now everything is easy…..’

(Met dank aan Crosby, Stills, Nash & Young).

José Handels, Kerkrade

Ali

In februari stapte Ali de gele bouwkeet binnen. Zes maanden daarvoor zijn land ontvlucht, om schimmige redenen in een cel opgesloten, zijn leven niet zeker. Vrouw en twee kinderen achter moeten laten, ondraaglijk. Hoe zich in dit nieuwe land te herpakken?

De krachtige wil om de taal te leren, vrijwilligerswerk aan te pakken door in een verpleeghuis te helpen. In Almelo werd door een groep vrijwilligers een Natuurhus gebouwd, hij wilde ook wel helpen. Zo kwam ik met Ali in contact, een gouden kracht met een positieve instelling.

Wat een blijdschap, toen hij vijf maanden later eindelijk vrouw en kinderen op Schiphol in zijn armen kon sluiten! Daarna weg uit het azc naar een écht huis, eindeloos veel rijker dan de koning.

Nu hen ondersteunen waar dat mogelijk is, dat is wat mij drijft. Noem het mijn eigen nieuwe vrijwilligersproject. Ik zie het als tegengif tegen ongefundeerde xenofobe infecties.

Hans van Gerwen, Almelo

Dansen

Wat mij door de corona-ellende heen sleept? Dansen! Voluit. In mijn eentje: dance like nobody’s watching. Gewoon elke dag een half uurtje lekker dansen. Dat geeft energie en maakt blij. Ik heb er een speciale afspeellijst voor gemaakt op Spotify en nu ook een draadloze koptelefoon besteld.

Paula Borsboom, Utrecht

Grieks

Ik wist in maart vorig jaar al van die omikron. En van de alfa en delta ook trouwens. Ik zag destijds de bui zwaar hangen en vermoedde dat ik wel eens een fikse uitdaging zou kunnen gebruiken om mijn brein af te leiden van alle aanstaande narigheid. Ik ga (gíng) graag naar Griekenland en besloot de Griekse taal te gaan leren.

Sindsdien besteed ik elke dag een uur aan grammatica en woordjes. Vaak met een zacht Grieks muziekje op de achtergrond en soms geholpen door een leraar en een verse Griekse Skype-vriendin. Inmiddels blijk ik in een fijne vakantiestemming te komen tijdens deze nieuwe hobby. En het leidt echt af. Van alles. Want het is verrekte moeilijk. Het alfabet was dus het eerste wat ik leerde. Zo weet ik dat de Grieken twee o’s hebben. Want behalve de o-mikron is er ook nog een o die op méga eindigt.

Anja Willemsen, Langerak

Krant

Al jaren lees ik iedere ochtend rond 8 uur mijn Volkskrant. Toen kwam de eerste lockdown. Nieuwe situatie vraagt om nieuwe invulling van dit ritueel: ik rijd naar een grote supermarkt, koop een heerlijke afhaalkoffie, ga terug naar mijn auto, zet de klassieke zender op, vouw de krant over mijn stuur, lampje aan en voilà: koffie-krantmoment is terug in mijn eigen minikoffietentje. Daarna weer fijn naar huis! It is all in the mind.

Hetty Wijzenbeek, Eindhoven

Open up

Het begon met liefde voor oude atlassen, geschiedenis, lopen, fotograferen en verhalen vertellen. Ik zocht naar wat er wel kon en begon vanuit mijn huis te lopen. Rugzakje, met proviand mee. De wandelingen zijn rondjes tussen de 10 en 20 kilometer. Elke nieuwe wandeling sluit aan op de vorige. Een ontdekkingsreis op de vierkante kilometer, dwars door Groningen.

Op oude kaarten vooraf de verkenning van de weg en het landschap, vroeger en nu. Onderweg mooie ontmoetingen: anekdotes en soms nieuwe informatie. Van het een komt het ander, het nazoeken van verdwenen treinstations, het vinden van een gracht van een verdwenen borg. Enorme kloosterterreinen, prachtige middeleeuwse kerken. Oude sporen in het landschap die ineens betekenis krijgen.

Ik beschrijf mijn ervaringen met de hand. Op overtrekpapier maak ik de oude en nieuwe weg en monumenten zichtbaar. Het landschap krijgt nieuwe samenhang, waarde en betekenis. Lockdown werd mijn ‘open up’.

Elvira Visser, Groningen

Lef

Met ontkenning, afwijzing en verzet keer je niet het tij. Coronacrisis, klimaatcrisis, woningcrisis, personeelscrisis, stikstofcrisis, één en al crisis. Stop met de absorptie van al dat negativisme.

Ik ben bekend met het gevoel van machteloosheid, dat je alleen staat tegen de grote machten. Het antidotum heet lef. Heb lef de dreiging in zijn smoel aan te kijken en de stap te zetten die naar het onzekere pad leidt en besef dat het gif genaamd geld slechts een ruilmiddel is. Accepteer dat de enige zekerheid die het leven je biedt, doodgaan is. Leef nu, niet morgen en niet over een jaar.

Heb het lef om: morgen op te staan, uit je comfortzone te stappen, met een andere blik te kijken naar de schoonheid van planeet aarde met al haar facetten. Er zal een wereld voor je opengaan.

Marike Schellekens, Breda

Paling

Als jongen viste ik. Niet graag, maar andere jongens visten ook en ik wilde niet achterblijven. Dat deed ik op ander vlakken al genoeg. Aan een bamboestok ving ik voorntjes, baarsjes, een enkele brasem. Niks spectaculairs, tot na lang wachten een polsdikke paling aansloeg. Haar kreeg ik alleen geland door zelf te water te gaan. Het kostte me een knie, maar dat is een ander verhaal.

Mijn adrenaline voortstuwende hart, de euforie, dat geluksgevoel slechts voorbehouden aan de succesvolle visserman, gaven mijn hersens vleugels. Na de basisschool viste ik nooit meer. De jongens, bij wie ik niet wilde achterblijven waren uit mijn leven verdwenen en mijn highs haalde ik elders.

Totdat ik begin 2020 onder druk van het virus dacht: Vissen! Waarom niet? Met een winkle picker van 2 meter en 40 centimeter werp ik sindsdien de lethargie, opkomend chagrijn en gestolde bitterheid van me af. Wachtend op een nieuwe paling.

Jan Kikkert, Lelystad

Museumdirecteur

Terwijl de wereld tijdens corona uitgestorven leek, werd het in de speeltuin naast mijn huis elke dag drukker. De combinatie van thuiswerken, mooi weer, een kinderrijke nieuwbouwwijk en gesloten scholen leidde tot een ongekende stroom passanten. Dat was even wennen, vooral omdat ik zelf ook thuis werkte. Voordat ik me aan die drukte ging ergeren, bedacht ik iets nieuws, Het Kijks.

Dus zette ik op 24 juli de salontafel buiten als podium, hield een belangrijke toespraak waarna de overburen een laken wegtrokken en was culturele voorziening Het Kijks geopend. Een 24/7 doorlooplocatie, waar coronaproof elk kwartaal een nieuwe expositie is te zien met vrolijke foto’s uit de buurt. Van verloren voorwerpen, vergezichten tot gekleurde afvalcontainers.

De wereld van je eigen postcode als een kijkdoos achter een van mijn ramen. Sinds een landelijke krant erover schreef, is het een blijvertje. Nu ben ik museumdirecteur al noemt mijn vrouw me raamexploitant.

Hugo Hoes, Amsterdam

Ukelele

Ik zat op de bank met Stephen King en mijn dikke zwart-witte kat, toen mijn zoon met twee ukeleles binnenkwam. Ooit had ik gemijmerd over ukelele leren spelen, maar nu ging het zowaar daadwerkelijk gebeuren. Ik kreeg les van mijn 32-jarige zoon.

Het lukte voor geen meter, want mijn belachelijk kleine vingers konden de akkoorden niet spelen. Daarnaast is met de rechterhand ritme slaan voor een normale beginner al moeilijk, laat staan voor iemand met parkinson.

Langzamerhand ging het toch steeds beter en het is ongelofelijk hoeveel liedjes je kan spelen met slechts drie akkoorden. Het hele oeuvre van Lady Gaga, maar ook Hallelujah, Stand by me en de absolute klassieker Jolene.

We oefenen steeds als mijn zoon op bezoek komt. Hij zorgt voor het ritme en ik concentreer mij op de akkoorden. Nooit gedacht dat ik zo zou gaan houden van dit instrument, maar ik heb natuurlijk ook een lot-uit-de-loterij-leraar.

Mieke van den Boom, Utrecht

Moeder

Misschien is het centrale begrip wel aandacht. Ik fietste wekelijks 20 kilometer naar mijn 91-jarige moeder die een paar dorpen verderop woont. Ik kreeg er thee met een koekje, luisterde naar haar verhalen over de Watersnoodramp, de Tweede Wereldoorlog, de bevrijding door de Polen in 1944.

Waarom ze nooit onderwijs heeft gevolgd na de lagere school. Over het werken, ook al als kind, in een familiebedrijfje. Hoe je later je kinderen opvoedt.

Ik nam alles op, op mijn telefoon. De flarden die ik al jaren her en der had gehoord, werden verhalen die nu in alle rust werden verteld. Soms lagen er een week later foto’s klaar. Uiteindelijk ben ik gaan rangschikken, schuiven en schrijven en maakte een familieboek, In gesprek met mijn moeder. Ik liet er dertig van drukken. De hoofdpersoon vond het nogal wat, ze had een multomapje verwacht.

Nu leest ze. En herleest.

J.A. Dek, Heinkenszand

Ansichtkaart

Moe van alle ziektegrafieken en virusverhalen liet ik wekenlang de helft van de krant ongelezen. Mijn behoefte om alle nieuws te volgen en te onthouden was verdwenen. En opeens had ik dat vakantiegevoel. Vakantie in een klein dorp, zonder de problemen die je toch niet zelf kunt oplossen. Vorige week stuurde ik een ansichtkaart aan een kennis die ik meer dan een jaar niet heb gezien: ‘Groeten uit Warmond, hier alles goed’. En als vanzelf tekende ik er een zonnetje bij. Natuurlijk zijn niet alle vakantiedagen even zonnig. Er is ook regen en rotzooi. Maar dan denk ik: geniet maar van die vakantie, voor je het weet is het weer voorbij.

Dick Duynhoven, Warmond

Druk

De aarde: een zandkorrel in het immense heelalgebeuren. Een mensenleven: een seconde op de eeuwigheid. Waar maken we ons in godsnaam druk om?

Bernard Lovink, Vries

Kijk vooral naar wat nog wel kan

Het is niet het goede woord, tegengif. Tegengif is te negatief voor mij in deze tijd van corona. Wat dekt de lading wel? ‘Tel je zegeningen.’ Een spreekwoord dat meer bij mijn generatie hoort. Meer gewend aan tegenslagen en het besef dat onze vrijheden niet vanzelfsprekend zijn.

Ik heb een dak boven mijn hoofd, kan naar een arts, heb een mooi pensioen, vrijheid, geen honger of kou. Al deze zegeningen geven me de ruimte om te wandelen zonder blokkades, contact te hebben met familie en vrienden, een oudere in mijn omgeving wat aandacht te geven.

Deze voorrechten zijn voor veel mensen niet vanzelfsprekend. Zonder huis, warmte, eten en veiligheid. Onzeker over hun toekomst en in welk land ze welkom zijn. Vaccineren is dan niet de hoogste prioriteit, maar eerder een luxe. Een luxe die voor ons wel beschikbaar is. Juist wat wij vanzelfsprekend vinden, is voor anderen zo onbereikbaar.

Dus, ik tel mijn zegeningen. En kijk vooral naar wat nog wel kan.

Nellie Gloudemans, Hoogland

Koester de positieve kanten van de coronacrisis

Behalve het fysieke en psychische leed, heeft de coronacrisis ook een keur aan schaamtes opgeleverd: niesschaamte, afstandschaamte, wc-papierschaamte, snotterschaamte, enzovoorts. Ik werd door een heel andere schaamte bevangen: genoegenschaamte.

Omdat ik niet ziek ben geworden en ook niet zit opgehokt in een verpleeghuis, durf ik nauwelijks aan leeftijdgenoten te bekennen dat de lockdown mij zo veel genoegen heeft geschonken.

Iedere ochtend als ik opstond, lag er een lange, lege, heerlijke dag voor me die ik zelf kon invullen. Lezen, Zoomlessen volgen. Idfa-documentaires online bekijken, wandelen, boekenclub online, fietsen en vooral streamen van voorstellingen, theater en dans, die speciaal voor dit doel gemaakt werden. Het mooie is dat de gezelschappen, ook na coronatijd, streaming- voorstellingen blijven produceren. Cultuur waarvoor je de deur niet hoeft uit te gaan.

Als 84-jarig lid van de dorhoutbrigade, koester ik nog altijd de positieve kanten van de coronacrisis.

Hanneke le Clercq, Klaaswaal

Maak van natgehuilde krant een grote prop

Wat maakt ons ziek?/Is het de polarisatiepaniek?

Moedeloosheid ligt op de loer/met chagrijn als grote broer

en de zusjes zorg en zucht/waarvoor slaan zij op de vlucht?

Het antwoord kunt u hier niet lezen/ want het ligt niet voor de hand

Nee, het diepste van ons wezen/ staat helaas niet in de krant

Hoewel je soms iets vindt tussen de zinnen/ wat je even stil doet staan:

niet meer rennen, maar beginnen/ met die ongehuilde traan

Dié laten komen/ laat maar stromen

huil het hele wereldleed/ alles wat nu aan je vreet

komt naar buiten/ huil tranen met tuiten

Maak van je natgehuilde krant/ een grote prop

krop niks op!/ en bied weerstand

Anja Buurman, Delft

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden