opinieverenigde staten

Opinie: Republikeinen vormen een criminele organisatie in bananenrepubliek Amerika

Trump probeert chaos te genereren door het verloop van de verkiezingen bij voorbaat ter discussie te stellen. De ontwrichting van Amerika is daarmee compleet, stelt Thomas von der Dunk.

Donald Trump op een campagnebijeenkomst begin september.Beeld AFP

De oude Grieken zouden er als grondstof voor een sage wel raad mee hebben geweten, en ook de profeten uit het Oude Testament hadden er vast een leerzame parabel over hovaardij van gebrouwen: een heerser wiens hele leven op leugens is gebouwd, brengt, na met het negeren van de virologische waarheid al de dood van duizenden Amerikaanse burgers op zijn geweten te hebben, als gevolg daarvan uiteindelijk ook zichzelf bijna om.

En door op de persconferentie die zijn grootste triomf had moeten worden, persoonlijk als virusbrandhaard te fungeren, heeft Trump de minieme meerderheid die in de Senaat nodig is om nog snel voor de verkiezingen zijn kandidaat voor het Hooggerechtshof door te drukken, zelf in gevaar gebracht. God en Ginsburg zagen dat dat goed was.

Waarmee de bijbelse profeten minder overweg hadden gekund, is zijn onbeleerbaarheid. Zijn eigen snelle herrijzenis uit corona ziet Trump als een bevestiging van zijn koers, die maar één ding dient: het behoud van de macht tot elke prijs. Daarvoor gaat hij over lijken. Hij is in staat de wereld te vernietigen om maar zelf te ‘winnen’. Inzake corona wist hij sinds februari beter, maar hij heeft de wetenschap genegeerd en het gevaar stelselmatig gebagatelliseerd, zoals elk feit dat hem niet aanstaat als ‘nepnieuws’ wordt geframed.

Persoonlijk bezit

Zijn opvatting van democratie is die van een Afrikaanse dictator van het slag van Mugabe: het volk heeft mij gekozen dus ik mag namens het volk doen wat ik wil. De staatsmacht beschouwt hij als een persoonlijk bezit, zoals dat ook voor publieke goederen geldt; beademingsapparaten werden door hem aan door Democraten geregeerde staten onthouden en als gunsten aan vriendjes toegewezen. Het Witte Huis is versmolten met het Huis Trump, waarbij tussen zijn politieke en commerciële belangen geen onderscheid meer bestaat.

Geholpen door een perfide minister van Justitie tracht hij stelselmatig de trias politica te ondermijnen. Politieke opponenten en kritische journalisten zijn staatsvijanden, en op massabijeenkomsten hitst hij zijn aanhang tegen hen op. Trumps houding ten opzichte van ultrarechtse milities is doelbewust dubbelzinnig; als de verkiezingsuitslag hem niet aanstaat - lees: hij niet wint - sluit hij geweld niet uit. Zo weigerde hij tijdens het jongste ‘verkiezingsdebat’ te garanderen dat hij ook een nederlaag zou accepteren.

Nixon

Nooit is de toch al vergaand tot een plutocratie verworden Amerikaanse democratie meer in gevaar geweest dan nu. Trump vormt een veel grotere bedreiging dan Nixon, omdat hij - anders dan zijn voorganger - alle instituties probeert af te breken. Ook Nixon was weliswaar niet in zijn eerste leugen gestikt, maar Trump gaat verder: hij ontkent de relevantie van waarheid als zodanig.

Trump probeert chaos te genereren door het verloop van de verkiezingen bij voorbaat ter discussie te stellen. Nu moet één ding inderdaad gezegd: wat dat betreft is Amerika een bananenrepubliek. Een soort Kirgizië, alleen wat groter. In geen enkel Europees land leveren primitieve stemmethodes zulke absurde taferelen op als in de VS; denk aan Bush versus Gore. Italië mag dan niet geheel vrij zijn van corruptie, en er zal ongetwijfeld lokaal wat gesjoemeld en geronseld worden, maar op de verkiezingsavond staat de uitslag vast.

Ontwrichting

Dat deze gewetenloze schoft met zijn ontwrichting van Amerika al zover heeft kunnen komen, is aan twee factoren te wijten: aan zijn electoraat en aan zijn partij.

Ongeveer een kwart van de Amerikanen is godsdienstig gestoord. Deze reborn Christians, waartoe ook vicepresident Pence en minister van Buitenlandse Zaken Pompeo behoren, nemen de Bijbel met bijbehorende apocalyptische visioenen letterlijk. Zij zien in Trump de voorbode van de Eindtijd en de Wederkomst van Christus. Daarbinnen en daarbuiten vinden bizarre Qanon-samenzweringstheorieën over een satanistische deep state - inclusief het tot antisemitische clichés teruggaande drinken van kinderbloed - gretig aftrek.

Voor het heden zijn zij tevreden zolang Trump voor aartsconservatieve rechters zorgt. Zij gaan met een president in gebed die zelf God noch gebod kent en hen als nuttige idioten beschouwd, wat ze natuurlijk ook zijn. Ambassadeur Pete Hoekstra is een van hen. Hun Pro-Life-sentiment beperkt zich tot het ongeboren leven; eenmaal geboren is het, zeker wanneer het zwart is, getuige hun pathetische voorliefde voor de doodstraf en eigen wapenbezit vogelvrij. Voor sommigen is de stap naar de door Trump tot waakzaamheid opgeroepen racistische Proudboys een kleine. De net voorkomen aanslag in Michigan past er naadloos in.

Oerangsten

Dan is er het klassieke blanke electoraat in de buitenwijken, dat door het bespelen van tot de slavernijtijd teruggaande raciale oerangsten voor zwarte overweldiging bang wordt gemaakt. Daarbij komen de superrijken in hun gated communities, die met hun tientallen miljoenen aan campagnegeld politici kunnen maken en breken. Zij spelen de vaderlandslievende patriot, maar zijn in feite maar in één ding geïnteresseerd: belastingverlaging, want hun land laat hen koud. Gevolg: de rijkste drie Amerikanen bezitten evenveel als de armste 150 miljoen.

Tenslotte is er Trumps partij. De Republikeinen zijn verworden tot een criminele organisatie, die al Trumps leugens herhaalt en aan zijn afbraak van de rechtsstaat meewerkt. Terwijl Groenland en Antartica wegsmelten en Californië in brand staat, blijven ook zij de klimaatverandering als hoax betitelen. Inderdaad: zo halen zij de apocalyps dichterbij. Alleen: mocht dan inderdaad ook die Dag des Oordeels volgen waarin zijzelf zo hartstochtelijk geloven, dan belanden juist vrome leugenachtige kwezels als Pence, Pompeo en Hoekstra gegarandeerd in de hel.

Thomas von der Dunk

Luister POTUS de podcast
Gijs Groenteman neemt elke week de campagneweek door. Waar was Trump, wat deed Biden en waar had Amerika het over? Met POTUS de podcast ben je weer bij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden