OPINIEDigitalisering zorg

Opinie: Regel digitale uitwisseling van patiëntgegevens

Het gesleep met patiënten tijdens de coronapandemie leidt tot een grote verspilling van de tijd van artsen en verpleegkundigen, betoogt Frank H. Bosch.

Medewerkers van de corona-verpleegafdeling leggen tijdens de nachtdienst medicijnen klaar voor coronapatiënten in het Westeinde Ziekenhuis.  Beeld ANP
Medewerkers van de corona-verpleegafdeling leggen tijdens de nachtdienst medicijnen klaar voor coronapatiënten in het Westeinde Ziekenhuis.Beeld ANP

Om de coronazorg min of meer gelijkmatig te verdelen en de reguliere zorg zoveel mogelijk intact te houden, worden patiënten door Nederland verplaatst onder coördinatie van het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS). Tussen 21 september en 30 november zijn 1.427 patiënten bovenregionaal verplaatst; er gingen patiënten van bijvoorbeeld Rotterdam naar Groningen. Daarnaast zijn ook nog patiënten binnen de regio verplaatst. Voor de Acute Zorgregio Oost, waarvoor ik medisch coördinator Regionaal Overleg Acute Zorgketen ben, gaat dat bijvoorbeeld om ongeveer honderd patiënten.

Deze verplaatsingen confronteren ons met de enorme gemiste kans, toen de Eerste Kamer het landelijk elektronisch patiëntendossier (epd) afwees. Omdat gegevens van het ene ziekenhuis niet direct kunnen worden ingezien in het andere ziekenhuis, moet alle informatie die in het ene ziekenhuisinformatiesysteem aanwezig is, uitgeprint worden en met de patiënt meegegeven worden naar het ontvangende ziekenhuis. Vervolgens wordt deze informatie op de ontvangende locatie weer in het lokale ziekenhuisinformatiesysteem ingevoerd. Dit geldt ook voor alle gemaakte röntgenfoto’s. Deze kunnen meestal niet online ingezien worden.

Fax

Integendeel: bij iedere overplaatsing moet er een dvd worden gebrand met alle gemaakte röntgenfoto’s en bij de ontvangende locatie wordt deze dan weer ingelezen. En nog erger: als men vergeten is bepaalde informatie mee te geven, dan wordt deze (in 2020!) na een telefonisch verzoek gefaxt.

Iedere overplaatsing vraag zo om een forse, onnodige administratieve en riskante inspanning. Het is niet goed bekend hoeveel tijd artsen en verpleegkundigen kwijt zijn aan deze handelingen, maar mijn eigen inschatting is dat het minstens een uur per patiënt kost.

Daarbovenop komt nog dat bij iedere overdracht altijd informatie verloren gaat en het risico op medische fouten toeneemt. Zo kan het voorkomen dat bij het overnemen van medicatie doseerfouten of vergissingen worden gemaakt. Daarmee raakt de kwaliteit van de zorg in het geding.

Een complicerende factor is dat het helaas regelmatig voorkomt dat de patiënt pas in de avond vervoerd wordt naar een ander ziekenhuis. Dit is het gevolg van alle administratieve handelingen die nodig zijn voorafgaand aan een transport, en door het organiseren van het transport zelf. In het ontvangende ziekenhuis is de dagploeg dan al naar huis en wordt de avond- of nachtdienst, die per definitie minder bemenst is dan de dagploeg, belast met onnodig administratief werk – met nog meer kans op fouten.

Anno 2020 zijn er allerlei initiatieven gestart om informatie tussen de verschillende ziekenhuisinformatie-systemen uit te wisselen. Dit zijn allemaal kostbare oplossingen van een probleem dat helaas te voorzien was op het moment dat de politiek het besluit nam om een landelijk epd af te wijzen. De coronacrisis toont op allerlei manieren aan dat het mogelijk is om heel veel zaken elektronisch te doen, zoals thuiswerken, Zoomborrels, et cetera.

Laten we in de zorg dan ook een grote digitaliseringssprong maken en digitale uitwisseling van gegevens tussen elektronische patiëntendossiers, niet alleen tussen de ziekenhuizen, maar ook tussen huisartsen(-posten), verpleeghuizen, enzovoort, organiseren.

Frank H. Bosch is hoogleraar Acute Interne Geneeskunde en internist Rijnstate Ziekenhuis en Radboudumc.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden