OpinieRacisme

Opinie: Racisme mag nooit verboden worden

We belanden in een totalitaire samenleving zodra bepaalde meningen of motieven in plaats van gedragingen verboden worden, schrijft Meindert Fennema.

Demonstranten tijdens een Black Lives Matter-protest in Deventer.Beeld ANP

Boris Dittrich schreef op 15 juni op de site van de Volkskrant: ‘Anders dan in het Zuid-Afrika van toen zijn in Nederland wetten en beleid min of meer op orde. Artikel 1 van de Grondwet verbiedt elke vorm van discriminatie. Racisme is strafbaar, maar toch hebben we bij ons te maken met institutioneel racisme. We kennen de voorbeelden bij de Belastingdienst, etnisch profileren door politieagenten, deurbeleid bij clubs, onderschatting van mensen van kleur in het onderwijs, uitsluiting op de arbeidsmarkt en de woningmarkt et cetera. Racisme zit in de hoofden en harten van mensen, soms ongewild en onbewust. Iedereen maakt zich er schuldig aan.’

Dittrich vindt dus dat iedereen strafbaar is. Gelukkig zijn de opvattingen van Dittrich nog niet in de Nederlandse Grondwet terecht gekomen. En ook het Wetboek van strafrecht kent geen enkel artikel dat racisme strafbaar stelt. Strafbaar is volgens artikel 1 van de Grondwet alleen discriminatie, ongelijke behandeling op grond van ras. En men kan nog een stap verder gaan: artikel 1 van de Grondwet slaat vooral op discriminatie door de overheid en discriminatie in het openbare leven. Etnisch profileren door de Belastingdienst of door de politie is dus strafbaar. En ook een caféhouder die op zijn deur zet: ‘Geen Marokkanen’, is in overtreding.

Onsmakelijk

Maar in het privéleven is discriminatie in Nederland toegestaan. Stel dat een witte Nederlander zijn verjaardag viert zonder ‘mensen van kleur’, zonder Turken en Marokkanen, want hij houdt niet van mensen van kleur, van Turken en Marokkanen. In de ideale samenleving van Boris Dittrich de politie dan kunnen binnenvallen en een boete geven wegens racisme.

Niemand mag bestraft worden omdat hij in het openbaar zegt: ‘Ik houd niet van Marokkanen.’ Of: ‘Ik vind dat negers stinken.’ Het is heel onaangenaam, kwetsend en onsmakelijk, maar niet strafbaar.

Rassendiscriminatie en racisme aan elkaar gelijkstellen en vervolgens allebei strafbaar maken betekent het einde van onze liberale samenleving. Zodra bepaalde meningen of motieven in plaats van gedragingen worden verboden, belanden we in een totalitaire samenleving.

Boris Dittrich is jurist, was advocaat, rechter, parlementariër, leider van D66, en thans Eerste Kamerlid. Dittrich is met zijn opvatting dus een gevaar voor onze liberale samenleving.

Overigens ben ik van mening dat Thierry Baudet een racist is. Iemand die de heer Akwasi in een radio interview ‘Aquarium’ noemt en daaraan toevoegt ‘of zoiets’, verdient die titel. Daarom noem ik Baudet vanaf nu ‘Bidet’ (of zoiets).

Meindert Fennema is politicoloog en emeritus hoogleraar politieke theorie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden