OpinieTaalonderwijs

Opinie: Privaat onderwijs is niet de bron van fraude

Naïeve regelingen werken fraude bij taallessen in de hand. Maar private opleiders krijgen de schuld.

Een cursus Nederlands, ter voorbereiding van het staatsexamen NT2 programma.Beeld Arie Kievit

In het taalonderwijs voor inburgeraars wordt veel gefraudeerd. De Volkskrant deed daar onderzoek naar en kwam met alarmerende cijfers. Het kunnen praten in de taal van je omgeving is misschien wel de belangrijkste stap om je in een ander land thuis te gaan voelen. Je leert de mensen begrijpen, je krijgt inzicht in de dagelijkse manier van doen. Dan is de afstand naar een baan of naar de regels en gewoontes die in dat nieuwe land gelden ook niet groot meer. Taalkennis is zo belangrijk dat Nederland zijn nieuwe landgenoten ieder 10.000 euro ter beschikking wil stellen om die taal te leren.

Dan gaat het fout. Het is veel geld en gemakkelijk te ontvangen geld. De verleiding wordt erg groot om vooral naar het geld te kijken en niet naar het andere deel van de afspraak: de lessen. Leraar en leerling gooien het met elkaar op een akkoordje. Beide tekenen voor een goed gevolgde cursus. En weer zijn twee mensen voor de moeite van twee handtekeningen ieder 5.000 euro rijker. Gecontroleerd wordt er amper.

‘Schandalig’, zegt de Nederlander die dat hoort. ‘Gekke Henkie’, zegt de nieuwkomer met de twee woorden Nederlands die hij heeft geleerd. In het nieuwe paradijs is er kennelijk zo veel geld dat het ongeveer gratis wordt weggegeven. Het onderzoek van de Volkskrant bevestigde alles waarvoor de bona fide taalscholen (publiek en privaat) niet ophouden te waarschuwen. Daar is niet alleen boosheid omdat het verspilling is van belastinggeld, of omdat het slechte in de mens zo wordt aangemoedigd. Ook niet alleen omdat nieuwkomers zo wel een verkeerd beeld móéten krijgen van onze samenleving. Wat ook enorm irriteert is dat het gehele private onderwijs zo in het verdachtenbankje kan komen. Een poging daartoe deed Mieneke Demirdjian in de Volkskrant van 2 juni. De kop luidt: ‘Privatisering heeft het taalonderwijs genekt’. Volgens haar zal het mis blijven gaan, zo lang er marktwerking is in het onderwijs.

In Nederland loopt de indeling van het onderwijs grofweg langs de lijn van de leeftijd en je maatschappelijke bezigheid. Zo lang je voltijd werkt aan kennisvorming, betaalt de overheid alles of bijna alles van de kosten. Dat gaat van de basisschool tot en met hbo en universiteit. Maar als je een baan hebt, of wilt omscholen, geschiedt dat vooral door private aanbieders. Die bieden maatwerk voor individuele gevallen. Per jaar gaat dat om anderhalf miljoen mensen. Vaak wordt de cursus betaald door de werkgever. Bekostigd en privaat onderwijs zijn onderworpen aan regels van de overheid. Het ministerie van OCW is het centrale coördinatie- en beleidsorgaan. De inspectie houdt toezicht aan beide kanten. Het privaat onderwijs heeft een brancheorganisatie (NRTO) die van de leden een keurmerk eist. In het onderwijsveld is er wederzijds respect, ook voor elkaars inzet en vakbekwaamheid.

Het taalonderwijs voor inburgeraars gaat uit van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Op zich is het prima dat daar dan ook de financiering voor het taalonderwijs voor nieuwkomers vandaan komt. Maar het toezicht zou bij de onderwijsinspectie moeten zitten. Dat vindt iedereen in het onderwijsveld. Blik op Werk, de keurmeester die door het ministerie van SZW wordt ingezet, kan deugdelijk toezicht op het taalonderwijs niet aan. Je kunt te gemakkelijk een taalschool beginnen en aspirant keurmerkhouder worden bij Blik op Werk.

De overheid heeft de afgelopen jaren inderhaast op veel momenten regelingen gemaakt, waar in al zijn consequenties niet steeds goed over was nagedacht. De gaten die nu vallen, vullen veel krantenkolommen. Taalonderwijs aan inburgeraars is er ook zo een. Een zak geld, een paar regels en hup, over de heg de maatschappij in. En dan beteuterd kijken als het fout gaat. Privaat onderwijs zit er niet op te wachten de schuld te krijgen als haastige spoed naïeve regelingen heeft voortgebracht. Laten we in het belang van de nieuwe landgenoten en met erkenning van de beroepstrots van private onderwijsgevenden het probleem oplossen waar het zit.

Hans Hillen is voorzitter van NRTO, branchevereniging voor private opleiders.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden