Opinie

Opinie: Praat met zzp’ers en niet slechts óver hen: velen van hen zijn maar wat blij als zzp’er te kunnen werken

Het beeld van de zzp’er is gekanteld van vrije vogel naar uitgebuite eenling. Die herwaardering is te ver doorgeschoten en gaat voor vele zzp’ers niet op, maar vreemd genoeg wordt betrokkenen niets gevraagd.

Een schilder, zzp-er, aan het werk in Gorinchem.  Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant
Een schilder, zzp-er, aan het werk in Gorinchem.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

De Sociaal-Economische Raad (SER) heeft in juni een advies uitgebracht genaamd ‘Zekerheid voor mensen, een wendbare economie en herstel van de samenleving’. Het advies is de uitkomst van een maandenlange onderhandeling met vakbonden en werkgeverorganisaties. Helaas waren belangenbehartigers van zzp’ers afwezig bij de onderhandelingen, ondanks de ruim 1,1 miljoen zzp’ers die Nederland vandaag de dag telt. Die afwezigheid heeft geleid tot een pessimistisch beeld over zzp’ers.

De SER adviseert om iedere opdrachtgever die een opdrachtnemer aanneemt voor een lager uurtarief dan 30 á 35 euro te laten bewijzen dat de opdrachtnemers zzp’ers zijn en geen werknemers. De SER veronderstelt dat de meeste zzp’ers gedwongen worden om zzp’er te zijn én ontevreden zijn. Dit zal ongetwijfeld voor een deel van de zzp’ers kloppen. Maar er is ook een onontkoombaar grote groep die maar het heel fijn vindt om zzp’er te zijn en ruim onder de 30-35 euro verdient.

Extra zakcentje

Zoals Ronald Verhoog (57, Twist) die het leuk vindt om naast zijn vaste ploegendiensten een extra zakcentje bij te verdienen. Of Joey Asser (27, Delft) die geniet van de vrijheid om als zelfstandig buschauffeur te kiezen welke opdrachten hij aanneemt. Ook Özen Yildirim (27, Amsterdam) waardeert als zelfstandig kok via Temper de vrijheid die het ondernemerschap hem biedt. De ene week 60 uur werken, de andere week niet en weer een andere week 20 uur werken: voor hem is dat geen enkel probleem.

Renate Ritskes (44, Houten) is mystery shopper voor de bijverdienste via Roamler en vindt het heerlijk dat niemand haar wat verplicht. Ook ikzelf (23) geniet van de vrijheid die geen één werkgever kan bieden. Het platform Temper biedt een ideale uitkomst voor mij: als ik de ene dag wil werken in de stad waar ik studeer – Leiden – en de andere dag wil werken in de stad waar mijn moeder woont – Apeldoorn - dan is dat mogelijk.

Geregeld staan er klussen die om 18:00 worden opgezet op het platform en de volgende dag om 09:00 beginnen. Zo wispelturig als het weer is, zo wispelturig kunnen de horecasector, de landbouwsector en de tuinbouwsector zijn. Er is dan ook een causaal verband tussen het mooie weer en de behoefte aan werkenden in deze sectoren.

Uitzendbureaus niet flexibel

Een misverstand dat heerst bij de SER en bij de vakbonden is dat uitzendbureaus dezelfde mate van flexibiliteit en vrijheid bieden als platforms. Dat misverstand wil ik rechtzetten. Als ervaringsdeskundige weten Roland, Özer en ik dat uitzendbureaus helemaal niet zo flexibel zijn: meer dan 40 uur per week werken is onmogelijk, beschikbare dagen moeten dagen van tevoren worden opgegeven en wisselen tussen steden is niet mogelijk.

Als je bovendien duidelijk hebt aangegeven dat je die ene week niet wil werken, dan word je toch regelmatig gebeld met de vraag of je niet van gedachten bent veranderd. En als er eenmaal ja is gezegd tegen een opdracht, dan kom je er moeilijk van af. In tegenstelling tot vele platforms bieden uitzendbureaus geen annuleringsbeleid aan.

Vrijheid

Wij zijn niet de enigen die flexibiliteit en vrijheid waarderen. Volgens het Centraal Bureau voor Statistiek zijn zzp’ers van alle werkenden het meest tevreden over hun werk (81 procent). Hoewel platforms – in tegenstelling tot uitzendbureaus - vaak ruimte geven om vast in dienst te gaan bij een opdrachtgever (zonder kosten te rekenen) kiezen wij er zelf voor om onze vrijheid te behouden.

Het SER-advies is nu eenmaal uitgebracht, het is nu aan Den Haag om er iets of niets mee te doen. Graag zou ik aan Den Haag willen meegeven dat er binnen het advies onvoldoende rekening is gehouden met de behoefte van zzp’ers aan zekerheid én de verscheidenheid van zzp’ers in onder andere behoeften, levensfasen en sectoren. Een deel van de zzp’ers wil zekerheid, maar een deel van de zzp’er zit ook op zijn plek.

Tot slot nog een laatste, doch dringend advies aan de SER en politici: praat met zzp’ers, en niet slechts over hen. Dat zou zeer worden gewaardeerd.

Melda Güvercin is masterstudent Financieel Recht aan Universiteit Leiden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden