OpinieGesprek van de dag

Opinie: Pijnlijk dat een groot deel van mijn succes afhankelijk is van mijn toevallige huidskleur

Als ze de huidskleur van haar vader had, zou ze hetzelfde kind geweest zijn, weet presentator Amber Kortzorg. Maar de wereld zou niet hetzelfde kind in haar zien. 

‘Nee meneer Rutte, institutioneel racisme is geen ‘sociologisch jargon’, maar de snoeiharde werkelijkheid.’Beeld Sebastiaan Terburg

Ik ben een witte vrouw. Mijn ogen zijn licht. Mijn haren rood. Mijn huid verbrandt snel in de zon.

Dit is mijn entreebewijs voor een geprivilegieerd leven. Ik doorkruiste het gymnasium, studeerde aan de universiteit en ben nu het gezicht van een miljoenenprogramma. Ik heb een wit salaris, woon in een witte buurt en lunch met witte collega’s. Ik interview witte politici en witte bankdirecteurs over onderwerpen die zijn bepaald door witte journalisten.

Beeld je nu een parallel universum in. Waar het donkere spermazaadje nét even iets harder had gezwommen. En ik de huidskleur van mijn Surinaamse vader had.

Ik zou hetzelfde kind geweest zijn. Maar de wereld zou niet hetzelfde kind in mij zien. Leraren zouden mijn capaciteiten onbewust lager inschatten. En als ik het gymnasium zou halen, zou ik mij niet herkennen in de 99% witte kinderen op mijn school. Mijn zelfvertrouwen zou kelderen. Ik hoor hier toch niet thuis?

Maar belangrijker; mijn witte rolmodellen zouden niet langer voor mij spreken. Zou ik nog langer de droom najagen van een baan als advocaat, politicus of presentator als de mensen die op mij lijken daar niet vertegenwoordigd zijn?

Slagersmessen

Het voelt pijnlijk te erkennen dat een groot deel van het succes in mijn leven, afhankelijk is van de huidskleur die mij per toeval is gegeven. Een proces waar ik zelf geen invloed op heb, maar zo van invloed is op wat ik heb, ben en kan bereiken.

Nu zit ik hier op mijn reusachtige witte-mensen-balkon. Ik hoor mijn witte buurman zijn dertienjarige zoon toespreken; ‘Heb je wéér een hockeytraining gemist? Wat moet er van jou worden?’ In de Bijlmerse Venserpolder, drie kilometer verderop, vraagt de moeder van Ndansi zich af of háár dertienjarige zoon vanavond wel thuiskomt. Aan die kant van het spoor, waar het gemiddelde jaarsalaris €20.000 euro bedraagt, geldt een andere realiteit. Daar zwaaien dertienjarigen op zondag – en niet alleen op zondag – niet met hockeysticks maar slagersmessen en staan diezelfde kinderen niet op ranglijsten maar dodenlijsten. De gemeenschappelijke deler in deze wijk? U mag zelf raden.

Nee meneer Rutte, institutioneel racisme is geen ‘sociologisch jargon’, maar de snoeiharde werkelijkheid. Een meritocratische samenleving, waarin iedereen krijgt wat hij verdient, werkt alleen als iedereen start vanuit hetzelfde punt. En je kan geen 100 meter sprint winnen als je tegenstander 50 meter voorsprong krijgt. Hoe hard je ook rent.

Helpende hand

Feit is dat Nederlanders met een niet-Westerse migratieachtergrond minder verdienenminder lang leven, minder tot niet gerepresenteerd zijn in de politiek en de top van het bedrijfsleven, vaker dakloos zijn en vaker terechtkomen in detentie.

Natuurlijk zijn er ook genoeg witte Nederlanders, Amerikanen en andere witte wereldburgers die in (sociale) armoede leven. Mensen die zich niet geroepen voelen door de schreeuw om hulp van de niet-witte mens.

Dat is begrijpelijk. Want wie zelf in de problemen zit, kan een ander moeilijk een helpende hand bieden. Gelukkig is wederzijdse interesse tonen en vertrouwen opbouwen gratis. Laten we daar eens mee beginnen.

Aan de relatief kleine groep sociaal en financieel vermogende mensen zou ik zeggen: echte rijkdom vermeerdert zich wanneer deze wordt gedeeld. Ik reken mijzelf tot deze groep. En kies bewust voor een leven waarin ik strijd voor gelijkwaardigheid tussen ieder mens. Jij hebt die keuze ook.

Amber Kortzorg is presentator bij BNNVARA.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden