Opinie

Opinie: pensioenfondsen zijn er niet alleen voor pensionado’s, werkgevers en werkenden. Maar ook voor ons, jongeren

Het grote geld, waarvan pensioenfondsen onderdeel zijn, heeft aanzienlijke invloed op verduurzaming. De ‘Aandeelhouders van de Toekomst’ willen niet langer toezien hoe het pensioenfondsen ontbreekt aan een echte langetermijnvisie.

Actie van de Jonge Klimaatbeweging voor de Tweede Kamer. Een bak water symboliseert de dreigende stijging van de waterspiegel.  Beeld ANP
Actie van de Jonge Klimaatbeweging voor de Tweede Kamer. Een bak water symboliseert de dreigende stijging van de waterspiegel.Beeld ANP

Steeds vaker gaat het in het publieke debat over pensioenfondsen en hun aandeel in ‘het grote geld’. Deze fondsen beheren en beleggen het pensioengeld dat wordt ingelegd door werkend Nederland, het gaat over een totaalbedrag groter dan €1.500.000.000.000. Voor dit geld maken ze een afweging tussen de belangen van werkenden, gepensioneerden en werkgevers. Normaal gesproken houdt de afweging op bij deze drie aandeelhoudende groepen.

Maar er zijn meer aandeelhouders. Een groep die meestal wordt vergeten en waar pensioenfondsen geen grip op hebben: de toekomstige generaties. In pensioenland betreft dat jongeren die nog geen pensioen opbouwen, en de nog abstractere, ondergeschoven jongeren die nog niet geboren zijn.

Rekening houden met jongeren en toekomstige generaties is op dit moment nog niet verankerd in de pensioenwet en alleen een morele verplichting. Uiteraard is dit geen excuus; de klimaatzaak tegen Shell heeft aangetoond dat een leefbare planeet ook juridisch te verdedigen is.

Crisis en actie

Neem het ABP. Die pensioenfonds zou bij uitstek verbonden moeten zijn met het belang van jongeren en toekomstige generaties. Het onderwijs is dé plek waar jongeren (zouden moeten) leren over de klimaatcrisis; en van de wetenschap, die al jaren roept dat de wereld in een crisis verkeert. Jongeren, toekomstige generaties en pensioendeelnemers verdienen dat er actie wordt ondernomen met de miljarden van het ABP.

Dat zal niet lukken met iemand als Menno Snel aan de tafel. Hij is zowel bestuurslid van het ABP als voorzitter van de branchevereniging van de olie- en gasindustrie. Niet geheel toevallig stemde het ABP tijdens de aandeelhoudersvergadering van Shell tegen de motie van Follow This, om het beleid aan te passen in lijn met het Parijse Klimaatakkoord. Ook bleek afgelopen week dat ze hun aandelen Shell afgelopen jaar zelfs hebben verdubbeld.

Aandeelhouder van het verleden

Jongeren kunnen niet langer wachten en toezien hoe pensioenfondsen, die bezig zouden moeten zijn met de verre toekomst, géén langetermijnvisie hebben. Pensioenfondsen zijn geen aandeelhouders van de toekomst, maar lijken die van het verleden te zijn. De dekkingsgraden en winsten van morgen krijgen meer aandacht van de bestuurders dan de impact van de aandelen over vijftig jaar.

Juist die impact op de wereld is zo belangrijk. Zonder gezonde planeet om te bewonen is rendement niets waard. Juist omdat wij nog niet aan de knoppen zitten, bundelen wij de krachten van jongeren en komen we in actie. Van scholieren tot young professionals staan we op voor dat wat ons allemaal raakt.

Zes landelijke jongerenorganisaties (Jonge Klimaatbeweging, Studenten voor Morgen, FNV Young & United, LSVb, Fridays for Future en youth For Climate) vormen samen de jongerenkoepel: Aandeelhouders van de Toekomst.

Morgen, vrijdag 25 juni ,komen de Aandeelhouders van de Toekomst voor het eerst in actie. Samen met ambtenaren, onderwijzers en Fossielvrij Nederland wordt er gedemonstreerd bij de kantoren van het ABP. Als grootste fonds van Nederland is dit niet alleen een pensioengrootmacht, maar ook een fonds dat juist het goede voorbeeld zou moeten geven.

In het opgestelde jongerenmanifest roepen wij op tot drie concrete zaken. Allereerst: divesteer nu uit fossiel. Ten tweede: breng de gehele aandelenportefeuille in lijn met het 1,5 gradendoelstelling van Parijs en de Sustainable Development Goals. Ten derde: geef jongeren de mogelijkheid betekenisvol te participeren en toekomstige generaties te vertegenwoordigen.

Eis je aandeelhouderschap op

Naast de bewustwording over pensioenfondsen en hun negatieve rol in de klimaatcrisis, willen wij jongeren laten zien dat ze zich kunnen uitspreken om hun aandeelhouderschap op te eisen. Iedereen die een leefbare planeet wil, niet alleen nu, niet alleen voor 2030 maar ook voor 2100, is een aandeelhouder van de toekomst. Die toekomst kunnen wij met zijn allen maken of breken, maar het grote geld, waarvan pensioenfondsen onderdeel zijn, is van grote invloed.

Wij hopen zo de eerste stap te zetten naar een duurzamere pensioensector en een duurzamere toekomst, voor alle aandeelhouders. De actie bij het ABP is nog maar het begin: aandeelhouders van de Toekomst gaat zich richten op alle institutioneel investeerders die lijken te vergeten dat langetermijndenken geen luxe is, maar een noodzaak.

Nikki Trip is student Global Business & Sustainability aan de Erasmus Universiteit, voorzitter van Studenten voor Morgen en oprichter van jongerenkoepel Aandeelhouders van de Toekomst.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden