OpinieVerrommeling

Opinie: Pas op dat zelfvoorziening niet leidt tot zelfvernietiging

De klimaatverandering moeten we absoluut niet op zijn beloop laten, maar windmolenparken en weilanden vol zonnepanelen zijn desastreus voor ons landschap en onnodig, betoogt Jan Zappeij.

Zonnepark op water bij Bemmel in de Lingewaard.  Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant
Zonnepark op water bij Bemmel in de Lingewaard.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Ons land staat voor de vraag of we bereid zijn het eigen landschap de genadeklap te geven. Vooral door een zeer snelle groei van de bevolking en door intensieve landbouw is een van de meest bijzondere Europese landschappen de afgelopen eeuw al ernstig aangetast. Als het streven naar een zo groot mogelijke energieneutraliteit wordt doorgezet, dan zal iedere Nederlander binnen tien jaar overal worden geconfronteerd met hectaren grote zonneparken en windturbines van 250 meter hoog. Uiterlijk in 2030 moeten er namelijk 3.180 windmolens zijn geplaatst en een ruimte gelijk aan 69 duizend voetbalvelden voorzien van zonnepanelen.

Nu is er in grote, dunbevolkte landen als Noorwegen en Zweden plek zat voor grote windturbines. En snelstromende bergrivieren zorgen daar voor energie uit waterkracht. In een ander groot en dunbevolkt land als Spanje kan naast windenergie heel veel zonne-energie worden opgewekt. Maar een klein land als het onze met ook nog eens de grootste bevolkingsdichtheid van Europa kent die voordelen niet. En toch zou deze postzegel eigenlijk zelfvoorzienend moeten worden op energiegebied? Dit terwijl er her en der ook nog eens grote datacenters in ons land worden geplaatst die net zoveel stroom gebruiken als een grote stad?

Klimaatdictaat

Volgens het in 2019 gesloten Klimaatakkoord zou dit inderdaad moeten. Daardoor is dit in vele achterkamers tot stand gekomen plan feitelijk een Klimaatdictaat. Want op dit op dit moment leggen overal Nederlandse gemeenten de vraag aan hun inwoners voor wáár windturbines geplaatst moeten worden. Dit gebeurt op basis van de zogeheten Regionale Energiestructuur (RES).

Er wordt dus niet gevraagd of de bevolking dit wel wil. Nergens wordt een referendum georganiseerd over dit onderwerp. Daarom zien we nu overal in ons land protestbewegingen ontstaan die het landschap willen beschermen tegen deze vorm van horizonvervuiling, van landschapsvernieling.

Windturbinevrije gemeente

Vroeger kenden we kernenergievrije gemeenten, nu heeft de bevolking behoefte aan windturbinevrije gemeenten. Omdat leden van de gemeenteraad geacht worden het volk te vertegenwoordigen zou het daarom goed zijn met moties te komen om de eigen gemeente windturbinevrij te verklaren. Bestaande exemplaren mogen natuurlijk blijven staan.

Door het aannemen van een dergelijke motie weet de bevolking hoe het eigen gemeentebestuur hier tegenover staat. Dan kan er meteen een mooi bord met een windturbine met een streep erdoor aan het begin van de bebouwde kom worden geplaatst. Zo kan tegelijk een landelijke tegenbeweging ontstaan tegen de enorme landschapsvervuiling die gaande is.

Dit is absoluut geen betoog om de klimaatkwestie op z’n beloop te laten. Maar laten we eerst eens miljarden steken in het energiezuinig maken van huizen, kantoren en fabrieken en niet in het subsidiëren van biomassacentrales.

Laten we zonnepanelen op daken plaatsen en windturbines op zee en niet op de schaarse grond van dit kleine, volle land. En laten we ondertussen gestaag verder gaan met innovaties op energiegebied. Want onder de grond van Nederland, en dus uit het zicht, bevindt zich een oneindige hoeveelheid aardwarmte.

Jan Zappeij is oud-wethouder in de gemeente Berkelland en interim-manager.

Lees ook

Ons landschap mag niet de dupe zijn van windmolens
Onze ‘outdoor-Rembrandt’ loopt gevaar, door windmolens, zonneparken en datacenters. Dat vraagt regie van de overheid, waarbij de draagkracht van Moeder Aarde weer centraal staat, betoogt An van Veen.

Dat het landschap verrommelt is een politieke keuze
De inpassing van duurzame energie in het landschap zorgt voor dilemma’s die een stevige regie van Rijk en provincie vragen, menen Jo Annes de Bat en Henri Bontenbal.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden