Opinie

Opinie - Overweegt u een groen dieet? Eet liever varken dan rund

Vanuit het dier gezien is vlees eten inherent slecht, maar vanuit het klimaat gezien is dat niet altijd zo, schrijft Tjesse Riemersma.

Een varken aan het spit op een barbecue in Australië, 2015.Beeld Richard Milnes/Demotix

Willen minderen met de hoeveelheid vlees die je eet betekent tegenwoordig al snel dat je flexitariër wordt. Zonde, want zonder verdere uitleg leidt dat niet per se tot een groener dieet. Het helpt bijvoorbeeld niet om eens per week je gehaktbal te vervangen door een kaasschnitzel. Die gaan, zoals helaas maar weinigen weten, gepaard met evenveel CO2-uitstoot en het is dus vrij belangrijk te bedenken welk vlees je laat staan en waar je het mee vervangt. Dat hoeft verder niet direct iets vegetarisch te zijn als je het voor het milieu doet.

Bij het maken van rundvlees komen vier keer zoveel broeikasgassen vrij als bij varkens- of kippenvlees en het één door het ander vervangen, is zo'n gek idee nog niet. Zelfs 'principiële vleeseters' kunnen zo hun eetpatroon klimaatvriendelijker maken.

Hoe kan het dat we zulke oplossingen niet vaak tegenkomen? Grotendeels komt dit omdat we gewend zijn om vanuit een andere context over vlees eten te praten, namelijk als iets dat over de hele linie onethisch is. Dieren doden is slecht omdat je dieren doodt, niet omdat het vervelende gevolgen heeft voor andere zaken, zoals het klimaat. Binnen die context maken we daarnaast geen onderscheid tussen verschillende dieren. Biefstuk, kipfilet, rookworst: het is allemaal even onethisch en alleen de meest calculerende kwaaddoener verkiest varkenshaas boven kippenpootjes om zo minder dieren om zeep te helpen. Vlees is op die manier een homogeen kwaad geworden en het eten ervan altijd fout.

Intussen is vlees eten ook een probleem voor het milieu en dan is het eten ervan niet inherent fout, maar alleen voor zover het slecht is voor het klimaat. Je zou denken dat dat ruimte geeft om pragmatisch te werk te gaan en het is jammer dat we dat vervolgens maar weinig aantreffen in het publieke debat. Want het lijkt soms alsof we ons, met onze klimaatzorgen, bevinden op het toneel van de dierenrechten. Het is niet het perfecte decor, de kostuums zitten wat vreemd. En dat is niet gek. Het debat over de ethische aspecten van dieren eten geeft al lange tijd vorm aan de manier waarop we over vlees denken en de manieren waarop we het gebruiken - of juist niet gebruiken.

Er zijn verschillende diëten (vegetarisch, veganistisch) en die vinden we in verschillende vormen terug. Op menukaarten, voedselblogs en in de winkelschappen. Dat is natuurlijk een goede zaak, maar daardoor verandert 'minder vlees' wel in 'twee dagen per week vegetarisch' en raken andere alternatieven uit het zicht.

De oplossingen die er zijn voor dierenleed zijn niet direct ook goed voor het klimaat, zoals bij de kaasschnitzels. En soms werken verschillende motivaties elkaar zelfs tegen, zoals bij de Nieuwe Standaard Kip - die leeft een week langer en is daarom slechter voor het milieu.

Het gevaar dat vlees eten voor het klimaat vormt, vraagt om een herevaluatie van de oplossingen die we ervoor bedenken. We kunnen ze niet zonder na te denken overnemen van de dierenrechtenbeweging. 'Minder vlees' hoeft niet per se 'flexitarisch' te zijn. Groener consumeren kan ook 'geen rundvlees meer' of 'kleinere porties' betekenen.

Er zijn een hoop manieren om je dieet groener te krijgen en het is zonde dat die geen aandacht krijgen omdat onze wereld is ingesteld op enkel vegetariërs en veganisten, of ze het nu soms zijn of elke dag.

Tjesse Riemersma, student filosofie RUG; eigenaar vegetarisch cateringbedrijf Kruimels.

Tjesse Riemersma, student filosofie RUG.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden