Opinie

Opinie op zondag: 'Waar blijven de excuses voor de kritiekloze omhelzing van Tariq Ramadan?'

Prikkelende opinies op een dag dat u er tijd voor heeft: de Volkskrant presenteert elke zondag een bijdrage van een vaste club van acht auteurs. Eerder vandaag classica Rosa van Gool. Nu is het de beurt aan historicus Geerten Waling.

Tariq Ramadan tijdens een conferentie in Bordeaux in 2016. Beeld afp

We leven in puriteinse tijden. Elke misstap, foute gedachte of verspreking leidt direct tot publieke ophef. En wie niet snel en overtuigend genoeg excuses maakt kan rekenen op ontslag en verbanning naar het vagevuur, opgestookt door meedogenloze zedenmeesters. Dit overspannen publieke debat is uit balans: bepáálde mensen ontspringen behendig de dans van de publieke verontwaardiging.

Bijvoorbeeld GroenLinks-Tweede Kamerlid Tom van der Lee, die tot vorig jaar directielid was bij Oxfam Novib. Als zodanig was hij al sinds 2012 op de hoogte van de seksfeesten van Britse Oxfam-medewerkers en zelfs de Belgische landcoördinator in Haïti. En de directie waarin Van der Lee zat blijkt destijds, na verzoeken van de Algemene Rekenkamer om toelichting, bewust niet het volledige onderzoeksrapport over deze kwestie te hebben verstrekt. Het Kamerlidmaatschap van Van der Lee lijkt er vooralsnog niet onder te lijden.

Of neem D66-leider Alexander Pechtold, die het aan hem geschonken appartement in Scheveningen niet alleen besloot te verzwijgen als gift, maar die het huis bovendien via een nogal dubieuze belastingconstructie heeft verworven. Inmiddels is er aangifte gedaan tegen Pechtold en diens notaris. Strafbaar of niet, een integere volksvertegenwoordiger moet elke schijn vermijden. Maar nee, Pechtold kapte alle kritische vragen af met de dooddoener 'het is een privékwestie'. Wat is hier nu zorgwekkender? De hooghartigheid van een prominent politicus die niet snapt hoe transparantie werkt? Of het feit dat journalisten hem hiermee laten wegkomen?

Knuffelsalafist

Een ander voorbeeld van hypocrisie in het publieke oordeel is de Egyptisch-Zwitserse islamgeleerde en 'salafi reformist' Tariq Ramadan, die sinds een maand in een Franse gevangenis verblijft. Hij zit in voorarrest vanwege meerdere aanklachten van seksueel misbruik en verkrachting, onder meer van minderjarige meisjes. De aanklachten komen uit Zwitserland, Frankrijk en nu zelfs Amerika. De slachtoffers zaten in kwetsbare posities, zochten steun bij de wijze Ramadan, die vervolgens op gruwelijke wijze misbruik maakte van zijn overmacht.

Wat een plotwending! De brave huisvader, de vrome moslim, de knappe theoloog... Niets bleef overeind. Goede verstaanders waren heus al wel gewaarschuwd voor die Ramadan, kleinzoon van de oprichter van de Egyptische moslimbroederschap, die betaald werd door salafisme-supersponsor Qatar. Toen Ramadan tussen 2007 en 2009 triomfen vierde in Rotterdam - als prominent adviseur van de gemeente in het integratiedebat en als hoogleraar Identiteit en Burgerschap aan de Erasmus Universiteit - verzetten onder anderen Amanda Kluveld en Henk Krol zich al tegen de kritiekloze omhelzing van deze knuffelsalafist. Dit tot irritatie van een breed front van knuffelaars, zoals Mohammed Benzakour en Stine Jensen, die voor Ramadan in de bres sprongen.

Goeroe

De westerse media smulden van zijn zijige verhalen over verzoening en vrede en op universiteiten was Ramadan sluw ingesprongen op het postmoderne discours om zijn neo-salafisme salonfähig te maken. Maar in zijn koranklasjes voor de moslimachterban sloeg hij een heel andere toon aan. Dat blijkt wel: hij heeft nog altijd een trouwe schare van jonge, militante moslims in West-Europa. Telkens als hun goeroe in opspraak komt, komen zij in actie. Zelfs de vrouwen die aangifte deden tegen Ramadan, zijn inmiddels ondergedoken voor hun bedreigingen met de dood en - o ironie - verkrachting.

Het masker is nu echt gevallen. Ramadan begon ooit als wetenschapper bij de Zwitserse Université de Fribourg, maar navraag daarnaar leidde deze week tot de onthutsende mededeling dat de man daar nooit medewerker, laat staan hoogleraar, was. Hij gaf - vrijwillig - een wekelijks uurtje koranles! Kortom, Ramadans academische carrière in Oxford en Rotterdam, die zoveel bewonderaars betoverde, is gebaseerd op drijfzand.

Wat nu? Wel, deze puriteinse tijd vereist excuses. Oprecht berouw, met tranen, van iedereen die Ramadan ooit een hand boven het hoofd heeft gehouden. Mensen als Benzakour en Jensen, maar vooral de gemeente Rotterdam en de Erasmus Universiteit. Zij hebben hun burgers en studenten immers blootgesteld aan een nepprofessor, een salafist en een sexual predator bovendien. Zij moeten door het stof. Diep door het stof.

Geerten Waling is historicus, onderzoeker aan de Universiteit Leiden en auteur van o.a. Zetelroof (Nijmegen: Vantilt 2017). Samen met Wim Voermans publiceerde hij Gemeente in de genen. Tradities en toekomst van de lokale democratie in Nederland (Amsterdam: Prometheus).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.