Opinie

Opinie op Zondag - 'Mijn broer hebben jullie vermoord, maar wat hebben jullie met zijn baby gedaan?'

Prikkelende opinies op een dag dat u er tijd voor heeft: de Volkskrant presenteert elke zondag bijdragen van een vaste club van acht auteurs. Later vandaag historicus Dirk-Jan van Baar, nu eerst cultureel psycholoog Keyvan Shahbazi.

De vrouwenafdeling van de beruchte Evin-gevangenis in Teheran, 13 juni 2006. Beeld afp

Op een avond in september 1983 gaat in Teheran de deurbel bij de
35-jarige tandarts Hossein Rahemipour. De revolutionaire garde van de net gevestigde islamitische staat van de ayatollahs dringt binnen. Het is hen ter ore gekomen dat hij in het verleden heeft gesympathiseerd met een onwelgevallige politieke beweging. Hij moet mee. Zijn zwangere vrouw ook.

Geblinddoekt en gekneveld worden ze weggevoerd naar de beruchte Evin-gevangenis. Maanden van isoleercel, gruwelijke martelingen en getuige zijn van executies van medegevangenen gaan voorbij. In maart 1984, terwijl buiten de gevangenismuren de Perzische Nieuwjaarsfestiviteiten gaande zijn, bevalt zijn vrouw van een prachtige gezonde dochter. Ze geeft aan de familie door dat ze haar Golrou heeft genoemd. 'Omdat ze zo mooi is, ze is mijn kleine bloem', zegt ze.

Golrou betekent 'gelaat als een bloem'. Ze sturen haar mooie roze babykleren. Ze smeekt de baardmannen om de 15 dagen oude Golrou te laten meegeven aan de familie om buiten de gevangenis op te kunnen groeien. 'Niets daarvan' zeggen ze, 'buiten zijn er al genoeg van jullie soort'. Wel willen ze haar meenemen voor een routine medische controle. Weigeren heeft geen zin. Om de baby te beschermen, wil ze niet dat ze boos worden.

Radeloos

Vertwijfeld laat ze haar baby meenemen. De dagen daarna vraagt ze steeds naar haar Golrou. Ze verlangt er zo naar om Golrou in haar armen in slaap te zien vallen. Ze wil haar tegen zich aan drukken en de borst geven. Maar Golrou was op de verkeerde tijd en plaats gekomen. 'Mauw er niet meer over', zeggen de baardmannen. 'Die baby ging tijdens het onderzoek dood. Des te beter, anders was ze net als haar vader geworden.'

De familie buiten de gevangenis is radeloos. Als het waar is, willen ze het lijkje hebben om te kunnen begraven. 'Welke baby? Er is nooit een baby geweest. Bij elkaar gefantaseerd.' zeggen ze. Niemand ziet Golrou nog terug. Op een dag in september 1984 gaat de telefoon. Het gaat om de vader, tandarts Rahemipour. 'Kom zijn spullen halen, we hebben hem naar de hel gezonden', wordt er gezegd vanuit de Evin-gevangenis. De wanhopige familie vraagt naar zijn lichaam om hem te kunnen begraven. Ze weigeren zelfs de plek bekend te maken waar ze hem hebben begraven.

VN-lijst

Kort geleden heeft de speciale VN-commissie voor gedwongen verdwijningen zich met de zaak bemoeid. Golrou werd toegevoegd aan de VN-lijst van 518 tot nu toe officieel gedocumenteerde namen van Iraniërs van wie formeel vaststaat dat ze onder het bewind van de ayatollahs gedwongen zijn verdwenen. Golrou Rahemipour moet nu 33 jaar zijn en als ze onder een andere naam is grootgebracht, kent ze haar echte identiteit niet.

De reactie van de ayatollahs kon niet lang uitblijven. Op de avond van 8 september 2017 gaat de deurbel bij Raheleh Rahemipour, de dappere tante van Golrou. De revolutionaire gardisten dringen haar huis binnen. Geblinddoekt en gekneveld, wordt ze weggevoerd naar de beruchte Evin gevangenis en haar bezittingen worden geconfisqueerd. Niemand heeft sindsdien nog iets vernomen van de liefste tante van de hele wereld.

Keyvan Shahbazi (1964) studeerde culturele psychologie aan de Universiteit van Amsterdam. Hij heeft tal van Nederlandse bewindspersonen geadviseerd. Momenteel is hij verbonden aan de Politieacademie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.