Opinie op zondag: 'Jezelf overgeven is in Frankrijk noodzakelijk'

Prikkelende opinies op een dag dat u er tijd voor heeft: de Volkskrant presenteert elke zondag een bijdrage van een vaste club auteurs. Eerder vandaag historicus Willem Melching, nu journaliste en historica Daniela Hooghiemstra.

Na jarenlang geharrewar over cannabis leken de Frans-Nederlandse verhoudingen in een longue fleuve tranquille te zijn beland, maar de problemen met Air France laten zien dat het antagonisme toch nooit verdwenen is. Wij: lomp maar flexibel. Zij: hoffelijk maar onverzettelijk.

Fransen vinden het moeilijk om fouten toe te geven. Als gevolg daarvan lopen conflicten uit de hand en kan geen verandering plaatshebben, althans niet geleidelijk. Het zich verplaatsen in de ander wordt beschouwd als een verlies van positie, in plaats van als middel om tot een compromis te komen. Verkeren met Fransen, zo is mijn persoonlijke ervaring, vergt acceptatie van een permanente tegenstelling. Het conflict als raison d'être.

Emmanuel Macron wil Frankrijk moderniseren, maar een land waar appartementsgebouwen verwarmd worden met centraal bestuurde ketels, die ongeacht aanwezigheid of behoefte van bewoners dag en nacht vuurheet water rondpompen, heeft nog een lange weg te gaan.

Dag en nacht 25 graden

De buurman in ons Franse vakantieappartement opende eind januari de deur in zijn zwembroek. Jazeker was dit centrale verwarmingssysteem dat dag en nacht een temperatuur van 25 graden door het gebouw heen blaast niet ecologique, dat was hij wel met mij eens. Mais qu’est-ce qu’on va faire? Hij keek omhoog, in de richting van iets onbereikbaars. Er zat niet veel anders op dan deuren en ramen open te zetten, zo de temperatuur terug te brengen tot een acceptabele 20 graden en vervolgens te wachten op het moment waarop het 'syndicat' zou besluiten dat de zomer was begonnen en de ketel uit kon. Overgave, is ook mijn persoonlijke ervaring, maakt van het Franse samenlevingsmodel een onmisbaar onderdeel uit.

Mijn man, behept met een vertrouwen in instituties dat ik onverwoestbaar zou durven noemen, wees mij op het bestaan van een Assemblée Générale, die eigenaren in het gebouw een stem geeft. Een groepje Engelse bejaarden dat bijna dagelijks samenschoolt in de centrale hal, hielp ons uit de droom. Ten eerste richt het ‘syndicat’, dat de vereniging van eigenaren bestuurt, zich tégen diezelfde eigenaren, daarbij honds en autoritair optredend. Ten tweede en mede als gevolg daarvan, bestrijden de eigenaren elkáár. Het ‘projet piscine’ (project zwembad) had inmiddels geleid tot de vorming van een Brits-Noord-Europees blok, dat probeerde te voorkomen dat een Frans-Italiaanse coalitie de afsluiting van een lening door zou drukken, en zo vooruit zou lopen op de uitkering van een schadevergoeding, die na jarenlang procederen weliswaar was toegezegd, maar nog niet was uitbetaald. Het betrof hier compensatie door een firma die tien jaar geleden een lekkend zwembad had aangelegd, terwijl nog wel zo gezegd was dat een gecertificeerd bedrijf in de arm moest worden genomen.

Wij bedankten de Britten vriendelijk voor hun informatie en namen afscheid met de voorzichtige toezegging dat wij ons waarschijnlijk wel bij hun blok aan zouden sluiten.

Doortastendheid

'Ik aanvaard volledig de verticaliteit van de macht, die de horizontaliteit van politieke actie kruist’, verklaarde president Macron onlangs in een interview. Hoewel dat getuigt van een doortastendheid die me in het door stakingen geteisterde land geen luxe lijkt, stelt het toch niet helemaal gerust. Ik besloot nog maar weer eens te bellen met de firma La Redoute. Waarom waren de keukentafel en -stoelen nu nog steeds niet bezorgd?

‘Quand le ciel dans tes yeux, d’un seul coup n’est plus pur’ (als de hemel in je ogen plotseling niet puur meer is’) zong Johnny Hallyday terwijl ik in de wacht stond. Ik dacht aan zijn weduwe Laetitia, die, zo had ik juist gelezen in de Voici, zijn kinderen uit eerdere huwelijken buiten de erfenis probeerde te houden, maar daarbij nu hun moeders, de oude rotten Sylvie Vartan en Nathalie Baye, op haar pad vond.

‘Madame Hoeckjemstra?’

‘Oui.’

‘Ik moet u informeren dat uw bestelling nog niet bezorgd is’.

'Ja, daar haalt u de koekoek. Daarom belde ik. Maar waaróm niet? En wanneer komt die dan wel? En vindt u zelf nou ook niet dat…’

Om een lang verhaal kort te maken: Madame Hoeckjemstra, die op de genoemde leverdatum naar Frankrijk gereisd was om de haar beloofde goederen in ontvangst te nemen, kon de boom in.

Daniela Hooghiemstra is journaliste en historica.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden