Opinie op Zondag Keyvan Shahbazi

Opinie op Zondag: Ik mis ze zo, de christenen van toen

Prikkelende opinies op een dag dat u er tijd voor heeft: de Volkskrant presenteert elke zondag bijdragen van een vaste club auteurs. Eerder vandaag historicus Dirk-Jan van Baar, nu is het de beurt aan cultureel psycholoog Keyvan Shahbazi.

Christelijke gelovigen op weg naar de kerk. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Voor menig godvruchtig Amerikaan was de afgelopen kerst er een om nooit meer te vergeten. Ter versterking van de familieband lag onder de kerstboom een geweldig cadeau om samen uit te pakken. Nieuw op de markt, origineel en betaalbaar: de in stemmig cadeaupapier verpakte uitslag van een DNA-onderzoek naar je Family Tree. Maar in zo’n 10 procent van de gevallen pakte het toch anders uit. Zelfs na een retest, bleek het Y-chromosoom in het DNA-profiel van papa en zijn broer toch niet helemaal overeen te komen. ‘But grandma was a God-fearing church-going Christian woman!’, hoorde ik een gelovige verzuchten in de BBC-microfoon. Tja, blijkbaar was ze ook van vlees en bloed, dacht ik bij mezelf.

Fortuyn

Toen ik bij de Haagse ministeries werkte, kwamen er genoeg christelijke bewindspersonen voorbij. Opgetogen begonnen ze hun introductiespeech voor de ambtenaren vaak met een Bijbel-citaat. Hun afscheidsspeech trouwens ook, maar dan met een brok in de keel. Daar tussenin merkte je weinig christelijks aan ze.

De muiterij van het electoraat onder leiding van Fortuyn en de implosie van de PvdA  bracht het Christen-Democratisch Appèl na de verkiezingen van 2002 plotseling weer in het centrum van de Haagse politiek. Met een onervaren chauffeur achter het stuur, moest de nog niet rijklare wagen van de christendemocraten in guur weer de weg op. Gevolg waren vele politieke deuken en krassen, en menige reputatieschade.

Balancerend tussen de overblijfselen van de gelukszoekers die in het kielzog van Fortuyn de politiek in waren gekatapulteerd, en de afgunstige VVD’ers die uit waren op Fortuyns erfenis, werd de wankele onervaren leider van de partij premier van Nederland. Het christendom werd uitgevent als ‘het fatsoen dat je moest doen’, en ‘onze waarden en normen die we moesten handhaven’. Tegelijkertijd werden er plannen gesmeed om duizenden onschuldige kinderen van de schoolbanken te plukken en uit hun thuisland, Nederland, te deporteren.

Franse vlag

De lage grijze wolken kwamen nog lager te hangen, veel kerken raakten geleidelijk in verval en werden omgebouwd tot appartementen of dansgelegenheden, omdat de kinderen van de christenen daar meer behoefte aan hadden. Nederland veranderde, en wat er van de christendemocratie overbleef, waren de adviezen uit de focusgroep: verkondig dat de joods-christelijke cultuur en tradities van ons zijn en bij ons land horen; wees nederig voor ‘de gewone normale Nederlander’ als hij nijdig is dat de wereld te ingewikkeld is geworden; toon begrip als hij foetert dat een ongewone niet-normale-Nederlander de baan heeft ingepikt die hem toekwam.

Wie vervolgens thuis de Franse vlag ondersteboven hing, het Wilhelmus uit zijn hoofd leerde en naar het Rijksmuseum was geweest, kon zichzelf en zijn kinderen eventueel nog veilig wanen. ‘Maar mits hij zijn liefde niet deelt met iemand van het gelijke geslacht’, briesten de Staatkundige gedoogbroeders naderhand.

Barmhartig

In de tijd dat ik zelf als minderjarige vluchteling in Nederland aankwam, leerde ik voor het eerst christenen kennen. Toen ik geen dak boven mijn hoofd had, brachten ze mij naar hun eigen huis en gaven ze mij een slaapplaats. Toen ik niets te eten had, gaven ze mij een plek aan hun eigen keukentafel. En toen ik eenzaam en alleen was, spraken ze met mij zoals mijn beste vrienden dat zouden doen.

Op een dag zei ik tegen ze, dat religie mij alleen leugens, haat en moordpartijen had gebracht. Ik zei dat ik niets met een god te maken wilde hebben, die dingen toestaat die ik met eigen ogen de Iraanse ayatollahs onschuldige kinderen heb zien aandoen. ‘Mijn religie is liefde’, zeiden de christenen, ‘ik verdeel mensen niet in groepen; wij zijn allemaal gelijken. Ik probeer te handelen zoals ik vermoed dat Christus zou doen: ‘ga de vluchteling tegemoet met brood; want voor het getrokken zwaard is hij gevlucht, en voor de gespannen boog en de druk van de oorlog.’ Voor mij is er maar één land: de aarde, één volk: de mensheid, en één geloof: de liefde.’

Ik werd er stil van. Zoveel barmhartigheid was ik van Allah, zijn profeet Mohammed en diens volgelingen niet gewend. Ik ben nog altijd overtuigd atheïst, maar nu het christendom steeds verder uit Nederland verdwijnt, mis ik ze zo, de christenen van toen.

Keyvan Shahbazi is publicist en als cultureel psycholoog verbonden aan de Politieacademie. Voor meer artikelen zie Shahbazi.cc.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden