opinie op zondag Diversiteit

Opinie op zondag: Hoe goede bedoelingen kwalijke gevolgen kunnen krijgen

Beeld ANP

Wilt u dit verhaal liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie

Als streven naar diversiteit institutioneel wordt, kan het omslaan in het tegenovergestelde van de goede bedoeling. Toen een kennis van mij onlangs solliciteerde bij het ministerie van Binnenlandse Zaken, werd haar meegedeeld dat haar brief eerst ‘geneutraliseerd’ moest worden alvorens deze naar de sollicitatiecommissie kon worden doorgestuurd.

Iedere aanwijzing in de brief die afkomst, geslacht of leeftijd zou kunnen onthullen, zo werd haar verteld, moest eruit verwijderd worden. Zo zouden alle sollicitanten een ‘gelijke kans’ krijgen. Bij mijn kennis, hoewel een vrouw en dus juist horende tot de doelgroep die verondersteld werd met deze nieuwe aanpak een steuntje in de rug te krijgen, leidde dat tot enige paniek. Wat zou de commissie denken van het forse hiaat in haar cv, ergens tussen haar dertigste en haar veertigste? Ze had in die tijd enkele freelanceklussen gedaan, maar veel hadden die niet om het lijf gehad, omdat ze ook drie kinderen had verzorgd en opgevoed, op de een of andere manier iets waartoe zij zich, net als veel andere vrouwen, meer geroepen gevoeld had dan haar man. Dit overigens tot hun beider tevredenheid, maar nu zou ze hiervoor dan alsnog de rekening gepresenteerd krijgen. 

Flierefluiter

De neutrale sollicitant die het ministerie van haar wilde gaan maken, leek nu namelijk een flierefluiter. Zou dat, zo vroeg ik mij af, niet ook gelden voor de Syrische vluchteling die ooit overheidsfunctionaris was, na zijn gedwongen migratie een tijdje in een café werkte en na een avondstudie rechten nu een gooi naar deze baan deed? Hoe zou hij er na ‘neutralisatie’ op staan? Niet zo gunstig, leek me.

Identiteit ontnemen

Het getuigt van lef van een werkgever om personen die belangstelling voor een vacature tonen, ongevraagd een deel van hun identiteit te ontnemen. Er is in het verleden veel te doen geweest over het verplicht moeten tonen van een identiteit, maar mij komt het omgekeerde: het moeten inleveren daarvan, haast wel als iets ernstigers voor. Wie is een sollicitant nog als die geen man, vrouw, geboren Hollander, Surinamer, of Syriër meer mag zijn? Bereidt de overheid zich hiermee soms alvast voor op de komst van het robottijdperk waarin al die lastige individuele dingetjes geen rol meer spelen?

Strijd voor onafhankelijkheid wordt vroeg of laat gekaapt door ‘preciezen’, systeembouwers die het streven zo serieus gaan aanpakken, dat de bevrijding omslaat in ketening. Uit de vrouwenbeweging is het fenomeen ook bekend, met als gevolg dat in sommige landen nu eerst een contract moet worden ondertekend voordat twee mensen zonder risico op vervolging met elkaar naar bed kunnen. Onder dergelijk precies bewind kunnen er ook geen grapjes meer gemaakt worden. Na een jarenlange succesvolle strijd voor homorechten en wereldwijde omarming van de Gay Pride Parade, moest onlangs een door de firma Blokker vrolijk gepresenteerde ‘gay pruik’, schielijk uit het assortiment gehaald worden omdat die ‘stigmatiserend’ zou zijn.

Zo leidt gelijkheidsstreven uiteindelijk tot het ontnemen, in plaats van tot het gunnen van een identiteit. ‘Omdat het fijn is om jezelf te zijn’ luidde jaren geleden de slogan van het damesblad Viva. Verder dan het recht daarop zou gelijkheidsstreven niet moeten gaan. Het risico dat iemand die zich presenteert als zichzelf, daarop wordt be-of veroordeeld, valt nog altijd te verkiezen boven krampachtige gelijkschakeling.

Hoe stelt het ministerie zich het verdere verloop van die sollicitatie eigenlijk voor? Beelden van de vroegere datingshow ‘Op Goed geluk’ van Carry Tefsen komen in mij op: kandidaten gingen daar, gescheiden door een wand, in gesprek, maar kregen elkaar pas op het allerlaatste moment te zien.

De sollicitatiecommissie zit klaar. (Tromgeroffel.) De deur gaat open.

Het is een vrouw!

Als ik mijn kennis was, zou ik een snor opplakken.

Daniela Hooghiemstra is journalist en historica.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden