OPINIEEconomisch steunpakket

Opinie: Onze belastingcenten hoeven niet opnieuw in de zakken van topmannen terecht te komen

Grijp het nieuwe steunpakket aan om de economie eerlijker te maken, zoals een beter vangnet voor flexwerkers en betaalbare groene woningen, betogen Mirthe Biemans, Sara Murawski, Wimar Bolhuis en Jurjen van den Bergh. Vandaag lanceren ze de website samenuitdecrisis.nl.

Flexwerkers in Den Bosch.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Onlangs werd het economisch steunpakket voor de komende maanden aangenomen in de Tweede Kamer. Een belangrijk, maar teleurstellend moment. Met geen woord werd gesproken hoe Nederland de vele miljarden euro’s belastinggeld in gaat zetten om samen uit deze crisis te komen en toe te werken naar een eerlijkere en duurzamere economie. Hoewel de drie planbureaus (CPB, PBL en SCP) eensgezind waarschuwden dat de impuls voor de economie moet zorgen voor een investering in de brede welvaart en voor noodzakelijke langetermijnverandering, doet de regering hier weinig mee.

De coronacrisis is een mokerslag voor ons land. Juist nu wordt blootgelegd wat er altijd al mis was. De mensen die altijd al alles op alles moesten zetten om mee te kunnen doen, worden het hardst getroffen. Onze arbeidsmarkt en sociale zekerheid blijken kapot: denk aan de laagopgeleide en jonge flexwerkers die zonder baan thuis zitten en de zelfstandigen die geen vermogen hebben om op terug te vallen. Het woningtekort wreekt zich: denk aan mensen die op een kluitje zitten in slecht onderhouden, krappe, dure appartementen en waar de sociale spanningen en het huiselijk geweld oplopen. De onderwijskloof groeit: denk aan kinderen die de fysieke aanwezigheid op school zo hard nodig hebben om goed te kunnen leren en te klimmen op de sociale ladder. De coronaklappen zijn hard en dreunen lang na.

Daarbij slaat deze coronacrisis toe na het bezuinigingsbeleid dat de reactie vormde op de vorige crisis. Daardoor zijn publieke voorzieningen onder zware druk komen te staan en worden mensen steeds meer op hun zelfredzaamheid aangesproken. Het is niet voor niets dat de drie planbureaus met klem vroegen om oog te houden voor mensen die hard geraakt worden en niet profiteren van het herstelbeleid. En om dit moment in te zetten voor verandering voor de lange termijn, die al lang hard nodig was. Het bleek onvoldoende, gelet op het gebrek aan daadkracht van de regering.

Veel zwaarder

Daarom pleiten wij nu voor een eerlijke en duurzame weg uit de crisis. Want dit keer wordt het snel veel zwaarder dan ruim tien jaar geleden, voorspellen de Europese Commissie, het Internationaal Monetair Fonds en straks ook ons Centraal Planbureau. We kunnen ons simpelweg niet veroorloven om de fouten van toen te herhalen. Het mag niet meer gebeuren dat publieke geldstromen zomaar naar bedrijven worden overgeheveld. Ze moeten gericht geïnvesteerd worden, in duurzame groei en werkgelegenheid. Voorkomen moet worden dat steun blijft hangen in de financiële markten of verdwijnt in zakken van topmannen en aandeelhouders, terwijl de samenleving en de reële economie er weinig profijt van hebben. Het mag niet gebeuren we de rekening van de crisis weer neerleggen bij de kwetsbaarste groepen en gewone Nederlanders.

Onderschat niet: elke beslissing die de overheid nu neemt heeft gevolgen voor onze samenleving en economie, op de korte en lange termijn. Er ligt een belangrijke keuze voor over de toekomst van Nederland. Een keuze die om visie vraagt, politieke visie over wat voor samenleving en economie we willen zijn. Want we kunnen weer een tijd tegemoet gaan met stijgende armoede en schulden, drie stappen terug in verduurzaming en meer bezuinigingen op de publieke sector. 

Versnelde verduurzaming

Maar we kunnen ook kiezen voor een alternatief. Voor hogere minimumlonen die consumptie stimuleren, voor een socialezekerheidsstelsel voor alle werkenden, voor investeringen in het openbaar vervoer en infrastructuur, voor versnelde verduurzaming van de economie, voor betaalbare groene woningen. We hoeven onze belastingcenten niet opnieuw in de zakken van aandeelhouders en topmannen terecht te laten komen. Nederland kan duidelijke eisen stellen aan bedrijven en banken die onze steun verdienen, net zoals de landen om ons heen doen. Alles zodat we toewerken naar een eerlijkere en duurzamere economie.

In de komende maanden wordt achter de schermen nieuw economisch beleid bedacht en voor Prinsjesdag in september het belastinggeld verdeeld. Zonder tegengeluid vindt de sterke lobby van het bedrijfsleven haar weg in deze plannen van de regering en is de kans groot dat alles bij het oude normaal blijft. Wij pleiten voor een echt nieuw normaal: Samen uit de Crisis. Door nu te laten horen hoe wij willen dat we samen uit de crisis komen, kunnen we een ander geluid laten doorklinken tot het Torentje. Samen kunnen we eisen van politici dat ze andere keuzes maken. Keuzes die niet voor enkelen, maar voor ons allemaal goed zijn.

Mirthe Biemans, Sara Murawski, Wimar Bolhuis en Jurjen van den Bergh lanceren samen met een grote groep maatschappelijke spelers de campagne samenuitdecrisis.nl om ideeën en initiatieven uit te lichten waarmee de politiek de crisis eerlijk en duurzaam te lijf kan gaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden