OpinieHoogbegaafdheid

Opinie: noodkreet van ouders met hoogbegaafde kinderen wordt niet begrepen

Een groep ouders wil de hoogbegaafdheid van hun kinderen als ‘handicap’ erkend krijgen. Negeer die roep om aandacht voor zulke kinderen niet, betoogt Guido Febus uit eigen ervaring.

Een klas van de A Day a Week school, waarin een op denkniveau geselecteerde groep kinderen vanaf groep 5 van verschillende basisscholen bij elkaar in de klas zitten en uitdagende opdrachten krijgen. Dit gaat van filosofische vraaggesprekken tot het maken van een mobile. Beeld Hollandse Hoogte / Kick Smeets Fotografie
Een klas van de A Day a Week school, waarin een op denkniveau geselecteerde groep kinderen vanaf groep 5 van verschillende basisscholen bij elkaar in de klas zitten en uitdagende opdrachten krijgen. Dit gaat van filosofische vraaggesprekken tot het maken van een mobile.Beeld Hollandse Hoogte / Kick Smeets Fotografie

Wanhopige ouders spannen een rechtszaak aan om hoogbegaafdheid als handicap aan te merken en om zo passend onderwijs af te dwingen. Veelzeggend was de reactie van het ministerie van Onderwijs: scholen hebben budget om hoogbegaafde kinderen te ondersteunen, daar gaat een uitspraak van de rechter niets aan veranderen. Precies die reactie triggerde mij. De noodkreet van die ouders wordt niet begrepen.

Als jochie van 5 op een doorsneeschool ergens in een doorsneestad schreef ik mijn eerste verhaal. Onderwerp: de schoolreis naar Artis van de dag ervoor. De hele beleving zorgvuldig samengevat op maar liefst een hele bladzijde. Met de hand geschreven. In lettergrootte ‘net-van-kleuter-af’, dat dan wel. Er is een vergeelde kopie van bewaard gebleven, er is bewijs. De juf noemde het ‘ongewoon’ voor een jochie van mijn leeftijd. Ik wist niet eens wat het betekende. Maar het leverde mij wel mijn eerste publicatie op. In de schoolkrant.

Ongewoon. Zo voelde ik mij op mijn school. Ik was geen gabber, maar ook geen nerd. Ik zat vooraan in de klas, maar finishte als laatste in de gymzaal. Bij het poten – doen kinderen dat nog? – op het trapveldje werd ik vaak als eerste gekozen. Er was toch een lulhannes op doel nodig, dus dat was dan mijn rol. Elke taal leerde ik met twee vingers in mijn neus, maar elke toets onderging ik met angst en beven.

Ik viel overal buiten en ik hoorde nergens bij. Ik kon op mijn school nooit vertellen wat ik dacht of voelde. Dus was ik ongewoon.

Radeloosheid

Zo ging mijn schooltijd voorbij. De honger om te leren, om de wereld te ontdekken, moest het vaak afleggen tegen depressies en radeloosheid. Ik wilde niet ongewoon zijn.

Maar hoe word je gewoon? En toen, midden 30, ontdekte ik dat ik hoogbegaafd (hb) en hoogsensitief (hsp) ben. Bam! Een ander label op mijn voorhoofd. Ongewoon werd ineens gewoon. Een wereld ging open.

Plots leerde ik mijzelf te begrijpen. Er kwam een verklaring voor waarom ik mijn gevoel of gedachten niet kon uitleggen. Voor de overprikkeling. En voor het onderpresteren. Gewoon omdat er een wervelwind aan hersenspinsels, ideeën en emoties door mijn hoofd raast.

En de steeds veranderende windrichting maakt hem ongrijpbaar. Het brein is een kunststukje van Moeder Natuur. Een meesterwerk van cellen die onnavolgbaar met elkaar zijn verbonden. En bij een hb/hsp’er is de bedrading in de bovenkamer nog ingewikkelder. Zij is een soort spaghettiravage, maar dan wel zonder de bolognesesaus. Het was fijn geweest als dit gerecht op de menukaart op school had gestaan.

Geënt op de massa

Want daar zit de sleutel. Het onderwijs is geënt op de massa. Op de 95 procent van de samenleving. Voor de kinderen die niet kunnen meekomen, is er speciaal onderwijs. Maar voor het handjevol hb/ hsp’ers is er nagenoeg niets. Dus zijn die kinderen ‘ongewoon’. Zij horen er niet bij. Onbegrepen door de wereld. Althans, zo voelen zij dat. Want zij kunnen het toch wel. En daar gaat het zelfbeeld. De schoolprestaties. De sociale contacten.

Meer dan doelverdediger op het schoolplein blijft er niet over. Zonde van al dat talent.

Erkenning, daar begint het mee. Erkenning dat er een groep kinderen is die elke dag een strijd levert tegen zichzelf. Die het verdient om aandacht en begeleiding te krijgen. Die gezien mag worden. Die het eigen talent weet te benutten. En bovenal, die wordt begrepen.

En die erkenning is al veel beter dan vroeger. Er zijn hier en daar al speciale scholen en nieuwe onderwijsmethoden. Er is ook meer kennis bij leerkrachten en ouders. Maar we zijn er nog niet. We moeten blijven investeren in deze groep.

Mijn zoon is 4 jaar en hij lijkt op mij. Ik houd mijn hart vast als ook hij hb/hsp’er blijkt te zijn.

Guido Febus is hoofd van een juridische afdeling bij een groot internationaal productiebedrijf.

Lees verder

Een groep ouders wil de hoogbegaafdheid van hun kinderen als ‘handicap’ erkend krijgen. Kijk daarmee uit, vinden de psychiaters Bram de Ridder, Branko van Hulst en Maria Groen-Blokhuis.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden