OpinieWITWASAFFAIRE ING

Opinie: niks ‘falend beleid’ bij witwassen, ING volgde bewuste strategie

De schikking die ING met justitie trof na gebrekkige controle op witwassen lijkt op klassenjustitie, betoogt Frans van de Camp, bedrijfseconoom en ex-docent economie bij Fontys Hogescholen. 

Ralph Hamers van ING in juni op weg naar de presentatie van de jaarcijfers van de bank.Beeld ANP

Naar aanleiding van een artikel-12-procedure, aangespannen door ­diverse slachtoffers, heeft het gerechtshof in Den Haag bepaald (Ten eerste, 8 juli) dat voormalig ING-topman Hamers voor moet komen om een verklaring af te leggen over het faciliteren van witwassen door de bank. Bij een dergelijke procedure is het noodzakelijk aannemelijk te maken dat er schade is geleden om tot vervolging te kunnen overgaan. In die zin zou het Nederlandse volk ook zo’n procedure kunnen aanspannen, aangezien belangrijke maatschappelijke belangen zijn geschaad. Facilitering van criminele activiteiten is een ernstig vergrijp en ondermijnt de samenleving. Daarvan zijn alle Nederlanders direct of indirect de dupe, al kan die schade moeilijk worden uitgedrukt in een geldbedrag.

Tijdens ondervraging door de Kamer ‘ging Hamers door het stof’ met zijn verklaring dat er grote fouten zijn gemaakt en het nooit had mogen gebeuren. Ook het OM stelde dat er ­falend beleid was gevoerd. Dit is echter een volkomen verkeerde voorstelling van zaken. Er is juist bewust beleid gevoerd dat succesvol is geweest doordat er de door de bedrijfstop gewenste doelen mee zijn behaald, namelijk een maximale bedrijfswinst, een (althans op korte termijn) gestegen beurskoers, een mooi dividend voor de aandeelhouders en een ­bonus voor de bestuurders.

Winstdoel behaald

Om de winstdoelstelling te behalen zijn vele medewerkers ontslagen teneinde de arbeidskosten te drukken. Dat de bank vervolgens onmogelijk kon voldoen aan haar maatschappelijke verplichtingen met betrekking tot het opsporen van witwaspraktijken, werd niet belangrijk gevonden. De systemen werden afgesteld op een beperkt aantal meldingen per dag, die met de resterende personele bezetting konden worden afgehandeld. Dit is ­bewust strategisch beleid en het is ondenkbaar dat de top van de bank daarvan niet op de hoogte was.

Door te stellen dat er fouten gemaakt zijn, wordt ten onrechte de indruk gewekt dat hier sprake is van menselijke vergissingen, maar dat is geenszins het geval. Ook na de waarschuwing door de Nederlandsche Bank dat ING meer werk diende te maken van haar compliance werd het ingezette beleid doorgevoerd.

De ING-top heeft derhalve bewust de verkeerde keuzes gemaakt, met goedkeuring van de Raad van Commissarissen. Een bedrijf dient echter evenwichtig rekening te houden met de belangen van alle stakeholders, niet alleen met die van de aandeelhouders en de bestuurders.

Frustrerend

Dat het OM met de schikking van 775 miljoen het dossier snel wilde sluiten in plaats van jarenlange juridische procedures te voeren, is begrijpelijk, maar voor het rechtsgevoel van de burger is het uiterst frustrerend dat de affaire afgekocht is en de beslissers strafvervolging ontlopen, dat lijkt op klassenjustitie. Bedrijfsgelden zijn bedoeld om de investeringen en de kosten van een onderneming te dekken, niet om de top van het bedrijf buiten het ­bereik van justitie te houden.

Kort voor deze affaire was er maatschappelijke commotie over de door de RvC voorgestelde 50 procent salarisverhoging voor Hamers. Commissaris Jeroen van der Veer vond die absurde loonsverhoging opportuun omdat ‘Hamers nu eenmaal in de Champions League speelt’. Het spel van Hamers lijkt echter meer op ­zaterdag-amateurvoetbal.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden