opinie

Opinie: Laat mensen zelf hun genderregistratie bepalen

In het wetsvoorstel Vereenvoudiging Transgenderwet wordt het aanpassen van je registratie van m/v en andersom gemakkelijker. Maar de X die Raven van Dorst in diens paspoort wil, kan nog steeds niet, betogen Anniek de Ruijter en Femke Zeven.

Raven van Dorst is een Nederlands singer-songwriter.  Beeld Daniel Cohen/Lumen
Raven van Dorst is een Nederlands singer-songwriter.Beeld Daniel Cohen/Lumen

‘Rockmuzikant Raven van Dorst bevrijdt zichzelf van ‘hokjesdwang’ en drinkt vervolgens een biertje’, kopte deze krant op 6 mei. En zo hoort het ook. Het biertje zodra de X in het paspoort staat, laat – helaas – waarschijnlijk langer op zich wachten.

Zo is het in Nederland nog steeds niet mogelijk om de registratie van m/v te laten wijzigen in X als non-binair transgender persoon. Daar kun je geen ‘simpele’ aanvraag voor doen bij de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente. Er is namelijk geen wettelijke grondslag, lees: de Staat heeft dit nog steeds niet geregeld.

En dat is onbegrijpelijk. Er is – getuige alleen al de reacties op de bevrijding van Raven – draagvlak en het is hoog tijd dat wettelijk verankerd wordt dat mensen zelf hun genderregistratie mogen bepalen. Dit gaat over het sterk verankerde zelfbeschikkingsrecht. Ook de rechterlijke macht begrijpt dat. Zo liggen er inmiddels vier uitspraken van rechters die alle overwegen dat er ‘sprake is van een maatschappelijke erkenning van een neutrale geslachtelijke identiteit.’

Geen stappen gezet

Niettemin onderneemt de Staat geen stappen. Ook niet in het recent gepubliceerde wetsvoorstel Vereenvoudiging Transgenderwet, waarin het aanpassen van je registratie van m/v en andersom gemakkelijker wordt. Dit betreft dus een binaire wijziging en zo vallen non-binair transgender personen wéér tussen de wal en het schip.

Wat betekent dat?

Er is nu geen wettelijke grondslag voor een duidelijke aanvraagprocedure voor een X bij de gemeente en daarom wijst de gemeente naar (een kostbare gang naar) de rechter, en het overhandigen van een deskundigenverklaring over de genderidentiteit. Hierbij is het vervolgens hopen dat de betreffende gemeente zich niet verzet en de rechter het verzoek toewijst. Dán kan toch eindelijk de geboorteakte worden gewijzigd.

Voortrekkersrol is voorbij

Weinig flexibel, ondanks de Europese tendens die duidelijk stelt dat het tijd is voor wettelijke gendererkenning op basis van zelfbeschikking. In een land waar we – twintig jaar na de openstelling van het burgerlijk huwelijk voor iedereen – ooit trots waren op onze (voortrekkers)rol op gebied van meer inclusieve (wets)ontwikkelingen, wordt echter al enige tijd volstaan met gebrekkige, ondoordachte wetgeving.

In het recent gepubliceerde wetsvoorstel wordt de handschoen ook niet opgepakt. Ondanks dat helder is wat er leeft in de maatschappij. Ook voor andere fundamentele onderwerpen geldt dat de maatschappelijke tendens tegenwoordig niet altijd maatgevend is voor Den Haag.

Goede richting

Een kleine stap in de goede richting zou een aangepast en uitgebreider wetsvoorstel Vereenvoudiging Transgenderwet zijn, waarin inclusiviteit ook echt wordt nagestreefd en niet onnodig een onderscheid – in weerwil van de wel aangepaste Algemene wet gelijke behandeling – in stand wordt gehouden. De Staat is aan zet, zodat Raven (en velen met hun) snel dat tweede biertje kan (en kunnen) drinken.

Anniek de Ruijter en Femke Zeven zijn werkzaam bij Bureau Clara Wichmann.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden