OpinieVerpleeghuizen

Opinie: In het verpleeghuis waart het virus weer rond bij ouderen (maar vaccineer jongeren eerst)

Ook bij de tweede coronagolf gaat het met de bescherming van ouderen in verpleeghuizen weer faliekant mis, betoogt Jelle Holtzapffel.

Beeld BELGA

Ook in het verpleeghuis in Leiden waar ik werkzaam ben, waart het virus sinds een maand rond. Aangezien het een afdeling met dementiepatiënten betreft, duurt de uitbanning van het virus op de afdeling lang. Door de coördinator word ik even op de hoogte gesteld: ‘helaas nu ook besmettingen in de twee huiskamer’.

En dat terwijl het kabinet er juist zo veel aan gelegen was de ‘stille ramp’ die zich gedurende de eerste lockdown in de verpleeghuizen afspeelde nu te voorkomen. Het beleid bij de verpleeghuizen had tijdens de eerste golf gefaald: de kwetsbare bewoners waren niet goed afgeschermd, het personeel had nauwelijks beschermende kleding en bezoek was niet meer toegestaan. Uitgebreid werden vanaf de zomer de fouten geanalyseerd en een dit-nooit-meer verkondigd. Vanaf nu zouden er preventief mondkapjes worden gedragen, zou bezoek ten allen tijden mogelijk moeten blijven én moest er veel meer getest worden.

De werkelijkheid contrasteert sterk met deze voornemens. In 700 van de 2.500 verpleeghuizen is tijdens de tweede golf het virus toch geconstateerd. Een beter inzicht in de dagelijkse werkelijkheid van het tehuis is noodzakelijk. Cees Hertogh, hoogleraar ouderengeneeskunde en OMT-lid, stelt op Radio 1 dat het merendeel van de verpleeghuisbewoners mentaal niet in staat is de crisis te bevatten. Nee, zeker niet.

Wanneer ik met labjas, mondkapje en preventie bril op de afdeling opkom, complimenteren meerdere bewoners mij met mijn chique voorkomen. Ze vragen of ik er niet moe van wordt, zo’n mondkapje op, en een enkeling waarvoor dat eigenlijk dient. Dit is geen omgeving waarin afstand kan worden bewaard of het mogelijk is besmette personen af te zonderen. Die realiteit vergt aangepast beleid.

Daarom is het een hard gelag dat OMT-lid Hertogh in hetzelfde interview moest opmerken dat in veel tehuizen ‘nog altijd niet getest wordt zoals volgens het advies zou moeten’. In de praktijk betekent dat dat het virus rondwaart en het personeel in permanente angst verkeert het virus mee naar huis te nemen. En dat familie lange tijd niet op bezoek kan komen. Het dit-nooit-weer is in veel tehuizen dus al lang weer de realiteit. Afdelingen van de verpleeghuizen waar eenmaal corona is vastgesteld, gaan immers een tijd voor bezoek dicht. En zie het virus maar eens uit te bannen op een dementieafdeling. In de praktijk kunnen familieleden wekenlang niet op bezoek komen.

De voornemens van het kabinet zijn in het geding. Hoog tijd dat het beleid wordt aangepast aan de lastige realiteit van het tehuis. Anders blijft de stille ramp zich onder onze ogen voltrekken.

Jelle Holtzapffel (23) is student politieke filosofie en deeltijd-gastheer in een verpleeghuis. 

‘Ik hoop dat ouderen zich sociaal willen opstellen tegenover jongeren’
De afgelopen dagen was er discussie over welke bevolkingsgroepen als eerste gevaccineerd moeten worden. Medisch specialisten kiezen voor mensen die in de zorg werken, degenen met een zwakke gezondheid en ouderen.

Ik meen juist dat jongeren als eersten gevaccineerd moeten worden. Ik begrijp de overweging van medici om ouderen als een van de eersten te vaccineren, vanwege hun zwakkere immuunsysteem. Als zij het virus oplopen, hebben ze vaak ernstiger klachten waarbij ziekenhuisopname, of erger, vaker voorkomt. Echter, 60-plussers hoeven niet of nauwelijks deel te nemen aan het dagelijks leven en kunnen zich eenvoudiger in de huiselijke sfeer afzonderen. De bevolkingsgroep boven 60 jaar is volgens het CBS ongeveer even groot als de bevolkingsgroep tot 30 jaar, te weten 3 miljoen. Dus ook qua hoeveelheid vaccinaties past het deze eerst aan jongeren toe te dienen. Ik heb nog drie redenen.

Ten eerste: het merendeel van de jongeren in de leeftijdscategorie van 5 tot 30 jaar volgt nog (verplicht) onderwijs. Ten tweede: jongeren zijn grote verspreiders van het virus. Zij hebben een belangrijk aandeel in het verspreiden onder het werkende deel van de Nederlandse bevolking, namelijk hun docenten (CBS 2020: ongeveer 300 duizend) en hun ouders (CBS 2020: 2,5 miljoen gezinnen met thuiswonende kinderen).

Ten derde: jongeren hebben het meest te lijden in hun (geestelijke) ontwikkeling van de lockdown. Ik hoop dus dat ouderen zich sociaal willen opstellen tegenover jongeren.

Thimon Falch, 16, leerling 5 vwo.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden