OpinieHet ‘oude normaal’

Opinie: hopelijk kan de nationale smetvrees snel op z’n retour

De vroege, ernstige verwachtingen over corona zijn niet uitgekomen en dus is weer het tijd voor het ‘oude normaal’, betoogt Arjuna van der Kooij.

Een kamerbode met schoonmaakmiddel en een doekje tijdens een debat in de Tweede Kamer over de ontwikkelingen rondom het coronavirus. Beeld ANP

Een krappe maand geleden waarschuwden Ira Helsloot en Peter Olsthoorn in deze krant voor al te draconische maatregelen om het ­coranavirus te beteugelen. Ze haalden onder andere John ­Ioannidis aan, een gerenommeerd medisch onderzoeker van de Amerikaanse Stanford ­University. Ioannidis had toen al ­redenen om tot kalmte te manen en zei dat er vooral meer betrouwbare data nodig was.

Onlangs rapporteerde Ioannidis over de resultaten van zijn onderzoek. Hij concludeert dat veel deskundigen er behoorlijk naast zaten met de vroege rampmodellen. Toch valt hij niemand af. De samenloop van omstandigheden creëerden volgens hem de ingrediënten voor een perfecte storm.

Ioannidis’ onderzoek wijst uit dat het coronavirus qua dodelijkheid voor mensen onder de 65 jaar in ­dezelfde regio zit als seizoensgriep. De getallen van zijn studie in Californië bij een groep van 3.500 mensen, waarbij op antistoffen en dus eerdere besmetting van het virus getest werd, komen vooralsnog overeen met zijn analyse van de demografische ­sterf- versus besmettingscijfers van cruiseschip Diamond Princess.

De nijpende situaties in zieken­huizen in Italië en New York konden ontstaan doordat het toch al broze gezondheidssysteem hier over het randje ging. Ioannidis concludeert tevens dat je deze strijd juist niet in een ziekenhuis omgeving moet uitvechten. Enkel de meest acute gevallen moeten daar volgens hem behandeld worden. De risicogroep moet worden beschermd, maar de lockdowns en sociale isolatie lijken veel schadelijker te zijn dan dat ze goed doen. De resultaten in Zweden lijken deze conclusie vooralsnog te staven.

Wat niet meehelpt om het hoofd koel te houden, is de sensationele berichtgeving over coronadoden in veel media. In The Wall Street Journal van 24 april omschrijft Ioannidis de coronapandemie als ‘the perfect storm of that quest for very urgent, spectacular, exciting, apocalyptic results’.

Zo is het maar net. Erwin Kompanje van het Erasmus MC beschrijft in een mooi stuk dat de ‘ronkende dagelijkse updates’ over ­coronadoden een vertekend beeld geven en veel te breed uitgemeten worden. Hij vindt het onmenselijk om ­ouderen een waardig levenseinde omringd door geliefden te onthouden, waarbij het er niet toe doet of het nu corona is of wat anders dat het laatste zetje geeft. Oude mensen sterven nu eenmaal. En de uitzonderingsgevallen worden bij corona als nimmer tevoren uitvergroot – de zeldzame buschauffeur of twintiger die onder het virus bezweken is.

Het is te hopen dat de beleids­makers bereid zijn bij te sturen en dat de nationale smetvrees nu hopelijk snel op zijn retour kan. Terug naar het ‘oude normaal’ alsjeblieft. Want in een samenleving van mondkapjes, desinfectiegel en plexiglas is de lol er snel van af. Om van corona-apps nog maar te zwijgen. De telefoon als nieuwe enkelband. En het is ook te hopen dat we uit deze geschiedenis meenemen dat de manier waarop we met dier en natuur omgaan aan een radicale herziening toe is.

Dat is de wrange paradox van deze situatie: de lucht is wel mooi schoon en stil. Zo stil als voor een perfecte storm. 

Arjuna van der Kooij is editor, schrijver en cultureel antropoloog.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden