Opinie

Opinie: Het enige positieve van corona is het einde van de kus

De kusinflatie heeft zulke dramatische vormen aangenomen, dat de waarde van de kus is gedaald tot nul, schrijft Ed Nijpels.

Jozette Dansk and David Dansk, twee Amerikaanse IC-artsen, geven elkaar een kus in coronatijd.  Beeld REUTERS
Jozette Dansk and David Dansk, twee Amerikaanse IC-artsen, geven elkaar een kus in coronatijd.Beeld REUTERS

Ondanks alle ellende heeft corona ons toch nog iets goeds gebracht: het einde van al het gelebber links en rechts, thuis en op de buis.

De voormalige koningin van de Nederlandse etiquette, Amy Groskamp-ten Have, schreef het al in 1939: ‘De waarde van de kus als gevoelsuiting is in onze dagen aanzienlijk gedaald.’ Dat was nog vóór de Tweede Wereldoorlog. Het is daarna alleen maar erger geworden. De kusinflatie heeft zulke dramatische vormen aangenomen, dat de waarde van de kus als economisch goed is gedaald tot nul.

Tv als schuldige

De nieuwe koningin van de fatsoenlijke omgangsvormen, Reinildis van Ditzhuyzen, geeft de tv de schuld van de teloorgang van de kus. Ik ben het graag met haar eens. Er wordt immers wat afgekust op de vaderlandse beeldbuis. In de diarree van tv-quizzen, spelletjes en talentenjachten die over ons wordt uitgestort, nadert het aflebberen van kandidaten en presentatoren onderling de grens van het belachelijke.

Mensen die elkaar nog nooit hebben gezien en elkaar ook nooit meer zullen zien, kussen elkaar of hun leven ervan afhangt. De kus is een universeel gebaar geworden en niemand durft achter te blijven. Als je binnenkomt op een feest of een receptie en er is er een begonnen met kussen, dan is er geen houden meer aan.

Of je wilt of niet, je wordt gekust of je wordt geacht te kussen. Ook al heb je iemand nauwelijks een keer gezien, er valt niet aan te ontkomen. En wee degene die niet meedoet aan die kuscultus. Die wordt zonder aarzelen als arrogant weggezet.

Onappetijtelijk

Als je al kussend een gezelschap rondgaat en je wilt eigenlijk een paar relatief onbekenden overslaan, dan druk je daarmee gelijk een stempel op de ongekuste. Zou er wat met die persoon mis zijn, heb je er misschien de pest aan, vind je hem of haar onappetijtelijk?

De kus is de ‘normale’ begroeting via het schudden van de hand zo langzamerhand aan het verdrijven. Die handdruk is pas na 1800 in het voetspoor van de Franse Revolutie naar ons land gekomen. Voor die tijd was de kus wel bekend, maar had hij altijd een bijzondere betekenis. Van de vredeskus uit de tijd van de apostelen, de bodemkus van de paus, de handkus in de betere kringen tot en met de kus op de ring van de kardinaal en natuurlijk op die van Sinterklaas. Altijd met eerbied en respect.

Jan en alleman

Heel lang geleden, leert Van Ditzhuyzen ons, werd zelfs het geven van een hand als te familiair beschouwd. Je boog, je knikte, of als vrouw ging je licht door de knieën en klaar was Kees. Kom daar tegenwoordig maar eens om.

Ziet u het al voor zich, kandidaten in een tv-finale van een of ander vreselijk spel, die elkaar bij het winnen kort toeknikken? Trapt u ook niet in het sprookje dat het Nederlandse kussen uit de zuidelijke landen komt. De kus is daar gereserveerd voor familie en heel goede vrienden. En dan geen drie, maar hooguit twee. En niet voor Jan en alleman.

Ik heb over het kussen veel geleerd van mijn 87-jarige schoonvader. Die heeft een geniale methode ontwikkeld om te voorkomen dat iemand anders de leiding neemt bij begroetingen.

Dat werkt als volgt. Hij neemt het hoofd van degene die in aanmerking komt voor een begroeting onwrikbaar tussen twee handen. Hij geeft maximaal twee razendsnelle kussen op de rechterwang. Terugkussen wordt compleet onmogelijk omdat hij het hoofd volledig in zijn greep heeft. Met zijn ellebogen weet hij ook te voorkomen dat de ander de truc overneemt. Na die twee kussen geeft hij het hoofd van het slachtoffer weer terug met gestrekte armen en maakt zich uit de voeten.

U begrijpt het al. Ik kan het goed vinden met mijn schoonvader.

Ed Nijpels is kroonlid van de Sociaal-Economische Raad en voorzitter van het Voortgangsoverleg Klimaatakkoord.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden