OPINIEVLAGVERTOON

Opinie: Gezamenlijk vlaggen is juist nu belangrijk voor solidariteit

Steeds minder vaak hangt op Bevrijdingsdag de vlag uit. Jammer, want die geeft een gevoel van solidariteit, meent jurist Friso van de Pol.

Beeld ANP

Koningsdagochtend. Vol goede moed hang ik uit m’n raam. Ik heb net met man en macht een bezemsteel met daaraan een Nederlandse vlag aan mijn kozijn vast getapet. Als jongetje vond ik de vlaggen- en wimpelregen op (toen nog) Koninginnedag altijd prachtig. Het maakte me trots om Nederlander te zijn.

De laatste jaren echter lijkt het alsof de regen geleidelijk afneemt. Ook nu ben ik teleurgesteld. In mijn straat in Amsterdam met toch zeker zo’n honderd huishoudens hangen welgeteld twee extra vlaggen. In deze coronatijd had ik anders verwacht.

Een vlag zou bij uitstek een verbroederaar moeten zijn. Met voetbal tekenen we hem allemaal op de wang (de wimpel siert immers ons tenue), waar we gezamenlijk iets te vieren hebben hangen we hem hoog in de mast en wanneer we rouwen halfstok. Zo dacht ook de Tweede Kamer toen zij instemde met het plaatsen van een vlag in de plenaire zaal ‘overwegende dat de nationale vlag een mooie en duidelijke functie heeft als symbool van de natie’.

Mijn gepercipieerde afname in onze vlagtraditie verbaast me dan ook. Ja, in mijn studentenhuis waren het altijd de huisoudsten die erop stonden te vlaggen – de jongere studenten leek het minder te deren. Vice versa volgde mijn opa altijd strikt het vlaggenprotocol, maar zijn generatie dunt steeds meer uit. Er is echter een grote groep tussen deze leeftijden in die vroeger toch wel gevlagd moet hebben en dat inmiddels niet meer doet.

Zal het komen door de individualisering van de maatschappij? Dat het niet meer gaat om ‘wij, Nederland’, maar ‘ik, mezelf’? Dat zou wel de ultieme paradox zijn. Want met die ontwikkeling gaat bij velen een oprukkende eenzaamheid en existentiële leegte gepaard. Terwijl juist het gezamenlijk vlaggen, als symbool voor trots zijn op Nederland, zeker nu ­iedereen tezamen het coronavirus verslaat, ons gevoel van solidariteit en saamhorigheid weer kan versterken.

Beeld Friso van de Pol

Ik ben er trots op Nederlander te zijn. Ik ben trots op hoe we als land deze crisis doorkomen. Soms ben ik minder trots om Nederlander te zijn. Maar dan ben ik wel weer trots op hoe we samen problemen adresseren en creatieve oplossingen zoeken. Daarom ben ik voor een modern patriottisme, waarin iedere Nederlander en ieder die in Nederland woont trots kan zijn op Nederland en dat kan laten zien.

Ik realiseer me echter ook terdege dat sommige mensen dat anders ­voelen. Dat sommigen zich door het rood-wit-blauw juist buitengesloten voelen omdat ze het idee hebben dat Nederland ze in de steek heeft gelaten. Om te voorkomen dat alleen Geert Wilders en Thierry Baudet ­garen spinnen bij een modern patriottisme, moeten ook díe mensen gehoord worden. Ook zij moeten naar onze vlag en wimpel kunnen kijken en een trots voelen. Een saamhorigheid voelen wanneer die vlag ’s ochtends vroeg door de hele straat wordt opgehangen.

Bewust kies ik daarnaast voor ‘patriottisme’ en niet ‘nationalisme’. Trots zijn op Nederland bijt niet met trots zijn op Europa. Sterker nog, het zal juist onze trots op Europa vergroten. Wanneer wij weer meer collectiviteit en draagvlak weten terug te brengen in ons begrip van de Nederlandse identiteit zullen wij ook gemakkelijker onze plek in Europa en de wereld vinden. Immers is Europa plots een stuk minder bedreigend wanneer de Nederlandse identiteit helder is in plaats van diffuus.

Toen ik even later weer uit m’n raam keek, raakte mijn overbuurman precies de gevoelige snaar. Gepaard met de Nederlandse vlag, kwam de Braziliaanse naar buiten. Dát is modern patriottisme. Trots zijn op beide vaderlanden. En dat heel Nederland trots is op die diversiteit.

Ik pleit ervoor om bij de Dodenherdenking én Bevrijdingsdag weer met z’n allen te vlaggen. Juist nu weer even die verbroedering voelen. Voor alle uitdagingen die nog komen.

Friso van de Pol is jurist.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden