OpinieVluchtelingencrisis

Opinie: Geef gevluchte kinderen échte opvang, op een plek waar ze al lang welkom zijn: in Nederland

De kabinetsoplossing voor 500 kinderen in Griekse vluchtelingenkampen helpt alleen het kabinet, betogen Wera de Lange en Hella Rottenberg.

Vluchtelingenkamp Moria op het Griekse Lesbos, begin maart dit jaar. Beeld Joris Van Gennip

Het lukt. De Nederlandse regering, de Griekse regering en een eerder gelikte dan ervaren Nederlandse hulporganisatie zijn het eens. Binnenkort komen er drie opvangtehuizen in Athene voor 3 x 16 is in totaal 48 onbegeleide vluchtelingenkinderen. Die mogen daar een paar maanden blijven en dan komen er weer 48 nieuwe vluchtelingenkinderen. Staatssecretaris Broekers-Knol (Justitie), die dit vorige week in een brief aan de Kamer meldde, zal tevreden zijn. Ze heeft voor elkaar wat ze heeft beloofd. Over tot de orde van de dag.

Welke orde? Wat voor dag? Waar gaan de 48 kinderen na die paar maanden heen? Die 48 kinderen gaan als het even kan naar ‘huis’, daar kunnen we kort over zijn. En dan gaat het dus om het ‘huis’ dat hen op veel te jonge leeftijd alleen op pad heeft gejaagd. Johnny de Mols organisatie Movement on the Ground krijgt die 3,5 miljoen euro Nederlands belastinggeld niet in de eerste plaats voor opvang, maar vooral voor het runnen van drie uitzetcentra. Daar heeft de staatssecretaris nooit geheimzinnig over gedaan.

Ruim 40 procent van de betrokken kinderen uit de doelgroep komt uit Afghanistan. En Afghanistan is, zoals bekend, een veilig land, dus die groep wordt uitgezet. Intussen zet Global Peace Index Afghanistan bij de allergevaarlijkste landen, net boven Syrië en Irak. In Nederland zouden ze van de rechter nog eens gelijk kunnen krijgen met hun asielverzoek.

Bijna alle vluchtelingen die uit ­Syrië komen (11 procent van deze minderjarigen), krijgen vrij makkelijk asiel. Dan zijn er de minderjarigen uit Pakistan (21 procent) en die uit ‘andere landen’, waaronder Noord-­Afrikaanse. Die laatsten kunnen niet terug, omdat hun landen geen vluchtelingen terugnemen. Wat moeten zij na die paar maanden rust onder Johnny de Mols vleugels? Rondzwerven in Athene?

Trouwens, de kinderen die twee of drie of vier lichtingen moeten laten voorgaan, de kinderen die in 2022 misschien aan de beurt komen, wat moet daar mee? Intussen maar verder wegzinken in criminaliteit, prostitutie, ondervoeding, ziekte, depressiviteit? En dan bijvoorbeeld weggestuurd worden, omdat ze net 18 zijn geworden? De gevaren die juist tieners in kampen en op straat bedreigen, laten zich makkelijk uittekenen. Dat is de kern van de hele zaak: het gaat om kinderen, niet-volwassenen. Waar ze vandaan komen, hoe ze in Europa beland zijn, doet niets af aan hun recht op bescherming en veilige opvang, op onmiddellijke zorg. Een recht dat in verdragen vastligt.

Er is een andere orde en een ander type dag mogelijk, voor waarschijnlijk minder geld. Maar dan moeten CDA en/of ChristenUnie en D66 moed, beleid en trouw hervinden. Er hebben zich 167 Nederlandse gemeenten en vijf provincies bereid verklaard elk een paar onbegeleide vluchtelingenkinderen op te nemen. De kinderen zullen worden gehuisvest en begeleid door voogdij-instelling Nidos, een organisatie die heeft verklaard het aan te kunnen, met medewerkers die erop zijn getraind.

Bij die 167 gemeenten zitten alle vier de grote steden. Die kunnen meer kinderen aan dan één of twee. Er was, nee, er ís, in Nederland een draagvlak voor werkelijke opvang, op korte termijn, voor 500 minderjarigen − evenveel als er in het veel armere Portugal worden opgenomen. Ze zullen hier op hun ongetwijfeld niet misselijke trauma’s en daaruit voortvloeiende gedragsproblemen behandeld worden, een opleiding krijgen, opgenomen worden in een huiselijke situatie. Laten kabinet en Kamer de lagere overheden het recht gunnen om te doen wat goed is.

Tegen welke achtergrond speelt het getrek en geduw om 500 vluchtelingenkinderen zich af? Het is een bekend verhaal, dat we nu al vijf jaar lang zoveel mogelijk proberen te verdringen. Er is op Europees grondgebied, om de hoek van ons Nederlandse huis, een hel op aarde geschapen. Er zitten 17 duizend mensen vast in het levensgevaarlijke en ziekmakende kamp Moria op Lesbos, tienduizenden anderen zitten al even vast in minder bekende maar vaak niet minder erge kampen. Velen van hen zitten er al jaren. De asielprocedures duren nog steeds eindeloos. Dat is de orde van de dag.

Turkije doet, zacht gezegd, geen moeite meer om vluchtelingen ervan te weerhouden hun heil in Europa te zoeken. Tegelijkertijd is het bij de Griekse kustwacht gewoonte geworden bootjes terug te duwen naar Turkse wateren. De Duitse tv-zender ARD liet onlangs zien hoe vluchtelingen door de Griekse kustwacht op stuurloze vlotjes werden overgezet en naar Turkse wateren teruggesleept, waarna de sleepkabel werd doorgehakt. Of de vluchtelingen het eindeloze dobberen overleven, zoeken ze maar uit. Het was geen eenmalig incident. Het heet officieel pushback beleid. Dat is de orde van de dag. Het aller-, allerminste dat we kunnen doen is die 500 kinderen alsnog hier onderbrengen, op een plek waar ze al lang welkom zijn. 

Wera de Lange is docent in Amsterdam en medeoprichter van Vluchtelingenkinderencomité Haarlem. 
Hella Rottenberg is journalist.

Lees verder

Vluchtelingen op Lesbos in gevaar na besmetting met corona
Zeker tweehonderd vluchtelingen met een verhoogd risico op covid-19 zitten vast in het beruchte kamp Moria op het Griekse eiland Lesbos. Daar kunnen ze niet worden beschermd tegen het virus. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden