Opinie

Opinie: Een herzieningsonderzoek van acht jaar is niet fatsoenlijk. Maar niemand zegt er iets van

De Deventer Moordzaak komt maar niet tot een afronding, want sinds acht jaar loopt er een herzieningsonderzoek. Waarom is dat nog steeds niet klaar?

Technische recherche loopt met metaaldetector richting het graf van de weduwe Wittenberg, 2006. Beeld Marcel van den Bergh
Technische recherche loopt met metaaldetector richting het graf van de weduwe Wittenberg, 2006.Beeld Marcel van den Bergh

De Deventer moordzaak is de laatste maanden weer volop in de belangstelling gekomen. Afgelopen januari verscheen bij Argos de zesdelige podcast De Deventer Mediazaak. Deze maakte veel reacties los, met name aan het adres van Maurice de Hond, wiens rol in de zaak aan de kaak werd gesteld. Zijn reactie bleef niet uit. Begin juli verscheen de tiendelige podcast De schoft van de Deventer Moordzaak waarin De Hond zich door voormalig parlementair journalist Pim van Galen liet interviewen.

De Deventer Moordzaak is dus na 22 jaar nog springlevend en dat is grotendeels te wijten aan het blijven voortduren van het herzieningsonderzoek dat sinds 2013/14 onder leiding van Diederik Aben, advocaat-generaal bij de Hoge Raad, wordt gedaan. Dit onderzoek werd begin 2013 verzocht door advocaat Knoops en ruim een jaar later besloot de procureur-generaal bij de Hoge Raad, na een advies van de Adviescommissie afgesloten strafzaken (ACAS), dit te honoreren.

Drie onderwerpen

Aben spitste zijn onderzoek toe op drie onderwerpen: het tijdstip van overlijden, het telefoontje vanaf de A28, en de dna-sporen op de blouse van het slachtoffer. Veel van deze onderwerpen waren toen al vijftien jaar lang intensief onderzocht. Hij hoefde niet van klad te beginnen. Belangstellenden vroegen zich dus al snel af waarom het onderzoek nog niet was afgerond. Immers, het oorspronkelijke onderzoek in 1999/2000 duurde enkele maanden en een onderzoek in 2003/2004 dat zich toespitste op dna werd afgerond al na enkele weken. Waarom moest dit aanvullend onderzoek zo extreem veel langer duren?

Deze vraag bracht Kamerlid Attje Kuiken ertoe in 2019 minister Grapperhaus naar de stand van zaken te vragen. Die stelde haar gerust: er resteerde nog wat dna-onderzoek. Op een haar na gevild dus, zo leek het.

Toen Aben later dat jaar door De Stentor werd geïnterviewd, zei hij nog steeds niet te weten wanneer het onderzoek klaar zou zijn: ‘Met dna-onderzoek ben je zo drie, vier jaar verder.’ Hij was met Knoops in een impasse geraakt. ‘Als compromis hebben we dat coldcaseteam gevraagd nog eens alles wat afstandelijker te bekijken en te beoordelen of we toch nog iets gemist hebben.’

Hoewel sommigen in 2014 meenden dat er toen al zo veel belangrijke nieuwe feiten bekend waren dat een herzieningsverzoek kansrijk leek, is na bijna acht jaar geen zicht op afronding.

Plicht

De advocaat-generaal is bij zijn onderzoek niet gebonden aan een (wettelijke) termijn. Dat ontslaat hem niet van de plicht het onderzoek zo snel mogelijk tot een eind te brengen. Hij laat immers vele betrokkenen (in de eerste en voornaamste plaats de veroordeelde) veel te lang in onzekerheid . Hij is niet verplicht tussentijds te zeggen waarom hij niet eerder tot afronding kon komen. Aldus (geen termijn, geen tussentijdse rapportage) is een ideale doofpot gecreëerd en kan een herzieningsonderzoek eindeloos duren. Het herzieningsonderzoek in de Deventer Moordzaak is nu al flink op weg.

Toch is over deze gang van zaken in brede kring geen spoor van verontwaardiging te bespeuren. Het onderzoek duurt en duurt, niemand weet wanneer het wordt afgerond en het land wacht gelaten af. Een rechtsstaat onwaardig.

Henk de Swaan Arons, gepensioneerd universitair hoofddocent Erasmus Universiteit Rotterdam; Ton Derksen, emeritus-hoogleraar Tilburg University, auteur Lucia de B. en Leugens over Louwes; Hans Dooremalen, universitair docent Tilburg University; Herman de Regt, universitair hoofddocent Tilburg University

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden