OpinieOnderwijssegregatie

Opinie: Divers wonen is leuk, maar de kinderen gaan meestal nog apart naar school

De onderwijssegregatie in Utrecht gaat zover, dat de PvdA een centraal aanmeldpunt overweegt. Maartje Vermeulen woont in de wijk Lombok en roept mede-ouders op de kinderen in de eigen wijk naar school te sturen. 

Op straat in de Utrechtse wijk Lombok.Beeld Hollandse Hoogte

De Utrechtse wijk Lombok is een bekende wijk in Utrecht en ver daarbuiten. Niet voor niets, de wijk is bijzonder. In Lombok wonen mensen met allerlei achtergronden en opleidingsniveaus. Dit zou wijkbewoners dichter tot elkaar kunnen brengen, maar dat is helaas niet het geval. Zelfs naar dezelfde basisschool gaan, is vaak een brug te ver.

In het basisonderwijs in Utrecht is een opvallende ontwikkeling gaande. In wijken als Tuindorp en Oog in Al barsten de scholen uit hun voegen, terwijl in andere wijken scholen krimpen en soms zelfs noodgedwongen moeten sluiten. Een oorzaak van deze trend is dat veel ouders het leuk vinden in een diverse wijk te wonen, maar hun kroost toch liever op een zogenoemde witte school doen. Dat tast de sociale cohesie en integratie aan, niet alleen in de wijk, maar ook in de stad en de samenleving.

Opboksen tegen witte scholen

Ik ben zelf ook in Lombok gaan wonen vanwege de verscheidenheid van de wijk. En ook omdat je hier de letterlijke betekenis van het woord samenleving ziet. De basisschool waar onze kinderen heengaan, weerspiegelt de sfeer van de wijk: open, progressief, innovatief en cultureel divers. De gemeente noemt de school van mijn kinderen een voorbeeld vanwege zijn groene schoolplein, integraal kindcentrum en aandacht voor burgerschap. De school past daarmee precies in de politieke onderwijsagenda. Toch moet deze school helaas opboksen tegen de onweerstaanbare aantrekkingskracht van scholen in de overwegend witte wijk Oog in Al. De angst regeert in de wijk. Ouders kiezen voor het bijzondere karakter van Lombok, maar dragen er liever niet aan bij.

Wanneer ik ouders in de speeltuinen in de wijk spreek, wordt er over schoolkeuze gesproken en passeren allerlei argumenten de revue en ook hier hoor ik de angst voor de ander: ‘Ik wil het beste voor mijn kind en dat is een witte school met mensen op het schoolplein waarin ik me herken. Ik heb liever geen hoofddoekjes op het schoolplein.’ Dat is even schrikken, want dit zijn dezelfde mensen die juist vanwege het diverse karakter een woning kochten in deze wijk. Die diversiteit wordt ondertussen steeds meer een utopie en ik kan dit maar moeilijk accepteren.

Vrees is leidend

Als docent ethiek en recht leer ik mijn studenten dat ze hun oordeel moeten uitstellen om zaken eerst vanuit verschillende invalshoeken te bekijken. Wanneer ze voor een dilemma of lastige beslissing staan, leren ze niet alleen naar hun eigen belang te kijken, maar ook naar dat van hun omgeving, de wijk en de samenleving. De ouders die ik in de speeltuin spreek, doen dit niet. Zij laten zich leiden door hun vrees voor het vreemde en hun veronderstelling van wat veilig en prettig is. Terwijl uit onderzoek blijkt dat een gemengde school goed is voor de sociaal-emotionele ontwikkeling van een kind. Gemengde scholen bevorderen burgerschap en sociale cohesie in een wijk. Segregatie en angst voor de ander hebben de samenleving daarentegen zelden vooruitgeholpen.

Momenteel ligt er een initiatiefvoorstel van de PvdA bij de gemeenteraad in Utrecht om te komen tot een centraal aanmeldbeleid. Dit wordt donderdag 8 oktober in de gemeenteraad besproken. Misschien is dit de enige manier om toenemende segregatie op scholen tegen te gaan, maar stiekem hoop ik toch dat ouders en scholen zelf gaan nadenken over hun beleid en de gevolgen hiervan. Eigenlijk zou ik ouders willen oproepen: gebruik bij de keuze voor een school meer dan allen je onderbuikgevoel.

Natuurlijk, de ontwikkeling van je kind staat voorop. Maar wie weet, als je je kinderen de kans gunt andere culturen en achtergronden te leren kennen, vinden zij de school die jouw wijk het beste weerspiegelt waarschijnlijk net zo leuk als mijn kinderen hun school.

Maartje Vermeulen is docent ethiek en recht. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden