OpinieTweede nationaliteit

Opinie: Den Haag moet opkomen voor Nederlanders die hun tweede nationaliteit als ongewenst ervaren

Het is tijd dat Nederland zich hard maakt voor het recht om af te zien van je tweede nationaliteit. Dat betoogt een groep Marokkaanse Nederlanders.

Fans vieren in 2017 op het Amsterdamse Mercatorplein dat Marokko zich geplaatst heeft voor het WK voetbal in Rusland.Beeld ANP

Op 25 november wordt er in de Tweede Kamer een rondetafelgesprek gevoerd over de initiatiefnota de ongewenste nationaliteit. Het verhaal hierachter begon ruim een jaar geleden, toen twaalf Nederlanders met een Marokkaanse achtergrond het manifest Keuzevrijheid in nationaliteit lanceerden.

Zij stellen daarin dat Nederlandse burgers die van hun tweede nationaliteit af willen, moeten worden ondersteund door Nederland. De discussie over dit belangrijke vraagstuk vindt plaats in een gepolariseerd klimaat waarin nuance en feiten ver te zoeken zijn. Met dit pleidooi vragen we de politiek de keuzevrijheid voor alle Nederlanders die de tweede nationaliteit als ongewenst ervaren, te regelen.

Het is goed te zien dat politieke partijen zoals D66, PvdA, GroenLinks, SP, ChristenUnie, CDA en VVD het manifest steunen en aan het zoeken zijn voor een doorbraak. Nederlanders met een dubbele nationaliteit moeten ervoor kunnen kiezen hun tweede nationaliteit op te zeggen. Momenteel laten 26 landen, waaronder Marokko, Somalië en Griekenland, dit niet toe. Niet alleen genaturaliseerde Nederlanders, ook hun in Nederland geboren kinderen worden door deze landen automatisch aangemerkt als ‘hun’ staatsburgers.

Keuzevrijheid in nationaliteit is een fundamenteel recht, erkend in Nederlands- en internationaal recht. Echter, momenteel geniet niet iedereen hiervan. Daarom is actieve steun en bescherming door de Nederlandse staat noodzakelijk. Een tweede nationaliteit brengt voor een deel van Marokkaanse Nederlanders namelijk onvrijheid met zich mee.

Lockdown

Allereerst uit deze onvrijheid zich in het wegvallen van bescherming. Tijdens de wereldwijde lockdown in het voorjaar keerden vakantiegangers terug naar huis, behalve Nederlanders met een Marokkaanse achtergrond. Zij waren immers al thuis, aldus de regering in Rabat, met als gevolg dat deze mensen (onder wie kinderen) maandenlang vastzaten in een ver land.

Een ongewenste, dubbele nationaliteit doet afbreuk aan het principe van een gelijke, (diplomatieke) bescherming voor alle Nederlandse staatsburgers. Veelgehoorde kritiek luidt om dan ook niet af te reizen. Maar dat is geen optie. Immers, een verbod op bezoek aan familie in het herkomstland is inhumaan.

De tweede uiting van onvrijheid is moreel en principieel en betreft de wens niet meer te worden geassocieerd met een land waarin de democratie wankelt, een functionerende rechtsstaat ontbreekt en de persvrijheid beperkt is. Een land waar mensenrechten worden geschonden en homoseksualiteit en abortus strafbaar zijn. Een land dat zich via zijn ‘onderdanen’ in Nederland een weg baant naar Nederlandse instituten, waar de agenda van Marokko openlijk wordt bepleit.

Door deze toenemende invloed vanuit Marokko voelt een deel van de Nederlanders met Marokkaanse achtergrond zich niet vrij om in Nederland openlijk kritiek te uiten op ­Marokko, omdat dit als ‘onderdaan’ niet zonder consequenties zal blijven. De ongewenste, dubbele nationaliteit doet zo ook afbreuk aan de vrijheidsbeleving van mensen. Nederlanderschap lijkt dan ineens niets te betekenen.

Wisselende reacties

Reacties vanuit de Marokkaanse gemeenschap op het manifest zijn echter wisselend. Een deel (h)erkent – evenals andere Nederlanders met een tweede nationaliteit – deze roep om een vrije keuze.

Daarentegen ziet een ander deel de nationaliteit niet alleen als vorm van verbondenheid met de staat, maar ook met de cultuur, de familie en de afkomst. Zij zien deze oproep derhalve als een verloochening van de eigen identiteit.

Daarnaast leeft de misvatting dat dit manifest een pleidooi is voor de algehele afschaffing van de dubbele nationaliteit. Maar dat is geenszins het geval, sterker, wij willen dat iedereen de vrijheid heeft om zelf te bepalen of een tweede nationaliteit gewenst is of niet.

Nederland moet, vinden wij, harder knokken voor zijn burgers en ze beschermen tegen landen die Nederlanders als hun onderdanen beschouwen, terwijl zij hier zijn geboren en zich Nederlandse burgers voelen. Wat is het Nederlanderschap anders waard?

De boodschap aan Den Haag is dus helder: kom op voor Nederlanders die hun tweede nationaliteit als ongewenst ervaren.

Mohamed Amessas, raadslid GroenLinks Gouda, Abdessamad Taheri, coach, Yuba Zalen, docent, Hossnia El Yahyaoui, studente, Mohammed Mohandis, fractievoorzitter PvdA Gouda, M’hamed El Abdouni, voorzitter Bades Foundation, Najiha Benchamach, onderneemster en Moussa Aynan, fractievoorzitter Jouw Haarlem.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden