OpinieEconomie

Opinie: De ‘Economie’ redt geen levens, wij kunnen dat wel

Laten we in tijden van corona vooral voor onszelf kiezen in plaats van voor de ‘Economie’, betoogt psychotherapeut in opleiding Ruben van den Bosch.

In tijden van corona en economische krimp kunnen we ervoor kiezen om de onzichtbare hand van de ‘Economie’ geen mensen naar de voedselbank te laten duwen.Beeld ANP

Volkskrant-columnist Peter de Waard stelde deze week dat we de ‘Economie’ dankbaar moeten zijn voor het verlengen van de levens, vooral in de derde wereldlanden. Daar is de levensduur met tien jaren verlengd dankzij een groeiende economie. De schade die we de ‘Economie’ aandoen tijdens deze crisis onder het mom van het redden van levens, zou wel eens averechts kunnen werken en juist mensen dood laten gaan.

Voilà, een natuurwet. Gepresenteerd door Peter de Waard. De ‘Economie’, die wij hebben bedacht, geven we de macht om te beslissen over leven of dood. We laten de onzichtbare hand nog net niet kiezen wiens beademingsapparatuur hij uitschakelt, maar hij dwingt ons wel om via triage te kiezen wie er doodgaat. Weten wij veel wat zij anders zou doen.

Elke gevestigde ideologie toont zichzelf niet, maar doet zich voor als een natuurwet. Een regel die altijd opgaat, zonder uitzonderingen. Zo valt er immers niet meer aan de ideologie te tornen. Iedereen, links of rechts, moet er maar het beste van maken. Als je die opgelegde orde bevecht, ligt er een hoop werk klaar. Als Galileo moet je de mensen vertellen dat hun denkbeelden niet kloppen en daarmee dat de mensen zelf niet in het middelpunt staan.

Alleen de mens en zijn cultuur, oftewel voorbij de natuur, is juist niet onderhevig aan natuurwetten. Neem de grootste natuurwet, we gaan allemaal dood. Daar lijkt een hoop voor te zeggen. Toch vindt de buurvrouw het zo troostend dat er een hiernamaals is, terwijl de buurman zoveel steun ontleent aan de gedachte dat hij doorleeft in de herinnering van zijn naasten. Er is een cynicus voor nodig om te stellen dat men toch echt sterft. Nu hebben de cynici in dit geval het geluk dat de kaarten zijn omgedraaid. Om niemand expres te laten sterven hoeven we dit keer juist niet te geloven in een almachtig wezen.

Peter de Waard stelt de ‘Economie’ verantwoordelijk voor het verlengen van de levensjaren. De ‘Economie’ is daar alleen verantwoordelijk voor als we de verantwoordelijkheid niet ergens anders neerleggen. Mij lijken de doktoren die kindersterfte tegengaan, de voedselpakketten die worden uitgedeeld in hongersnood en zelfs de Nederlanders die steun geven na een tsunami betere partijen om de eer van verantwoordelijkheid te krijgen.

Nu, in tijden van corona en economische krimp, kunnen we ervoor kiezen om de onzichtbare hand geen mensen naar de voedselbank te laten duwen. We kunnen ervoor kiezen om met hele tastbare belastingmaatregelen de grootste vermogens iets minder groot te maken. We kunnen ervoor kiezen om een wereldwijd voedselprogramma op te stellen met de miljarden verdiend door Ahold. Dan moeten we alleen wel de door ons zelf bedachte natuurwetten durven te betwisten.

Laten we daarvoor kiezen en laten we dankbaar zijn voor onszelf, terwijl we daarvoor kiezen, in plaats van de moloch ‘Economie’.

Ruben van den Bosch is aspirerend psychotherapeut en student filosofie en psychologie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden