Opinie

Opinie: Dat obesitas écht een groot probleem is, is nog niet doorgedrongen in de partijprogramma’s

Niet een zoönose, maar onze levensstijl vormt de grootste bedreiging voor onze gezondheid. Een analyse van de plannen van de acht grootste politieke partijen toont een grabbelton van weinig effectieve maatregelen, betoogt chirurg Maurits de Brauw.

Benidorm, Spanje. 2015 Beeld Getty Images
Benidorm, Spanje. 2015Beeld Getty Images

Meer dan de helft van de bevolking heeft overgewicht en inmiddels lijden 3,4 miljoen Nederlanders aan buikobesitas. Obesitas gaat gepaard met een ernstig beloop van covid-19 en veroorzaakt suikerziekte bij 1 miljoen patiënten. Hoe gaan de grootste acht politieke partijen de obesitasepidemie te lijf? Een evaluatie van de gemiddeld 104 pagina’s van de verkiezingsprogramma’s.

Alleen in de programma’s van het CDA en D66 komt het woord ‘obesitas’ voor. Overgewicht en/of obesitas worden niet genoemd in de programma’s van de VVD, de PVV, en de PvdA. Suikerziekte wordt in geen enkel partijprogramma genoemd.

De VVD, D66 en de ChristenUnie willen onze gezondheid stimuleren of overgewicht aanpakken met het Nationale Preventieakkoord. Dit akkoord werd in 2018 gesloten met onder andere de voedingsindustrie en betreft het gezonder maken van producten. Dit akkoord heeft als zeer ambitieus doel het percentage Nederlanders die overgewicht hebben terug te brengen van 51 procent nu naar 38 procent in 2040. Maar de voorgestelde maatregelen in dit akkoord zijn totaal niet toereikend om deze doelstelling te halen.

De VVD en D66 noemen de gecombineerde leefstijlinterventie als behandeling van overgewicht en obesitas. De gecombineerde leefstijlinterventie is een gedragsbehandeling met caloriebeperking en een beweegprogramma. De resultaten van deze behandeling zijn zeer teleurstellend met een tijdelijk en klein gewichtsverlies. Deze behandeling zal geen invloed hebben op het aantal mensen met overgewicht of obesitas.

Suikertaks

Een suikertaks wordt voorgesteld door D66, GroenLinks en de ChristenUnie. De VVD, de SP GroenLinks de PvdA en de ChristenUnie willen belastingverlaging voor gezonde producten als groente en fruit. Belastingverhoging voor ongezonde producten wordt voorgesteld door de PvdA de ChristenUnie en de SP. Het CDA, D66, en GroenLinks willen de hoeveelheid zout, suiker en vet in voedingsproducten reguleren.

De ChristenUnie en GroenLinks willen reclame op ongezonde producten verbieden. GroenLinks wil snoep en frisdrankautomaten op scholen verbieden. GroenLinks en het CDA willen producten van een betere informatie voorzien op het etiket.

De VVD, het CDA, D66, en de PvdA noemen het stimuleren van beweegprogramma’s en sport voor de jeugd,. Als enige partij wil D66 de stedelijke infrastructuur meer inrichten op fietsen en wandelen. Voor de PVV is gezondheidszorg een topprioriteit, maar deze partij neemt geen maatregelen tegen obesitas of overgewicht.

Grabbelton

Geen enkele partij stelt een doel voor het keren van de groei van overgewicht en obesitas. De door partijen genoemde maatregelen lijken afkomstig uit een grabbelton: willekeurig, onsamenhangend en daardoor nauwelijks effectief. De partijprogramma’s weerspiegelen geen enkel besef van urgentie omtrent de groei en de gevolgen van obesitas.

Van covid-19 kunnen wij leren dat individuele verantwoordelijkheid en persoonlijke vrijheid geen effectieve bestrijding van een epidemie opleveren. De politieke partijen moeten een gezonde voedselomgeving mogelijk maken. Dat betreft niet alleen toezien op en reguleren van de samenstelling van voedsel, maar gaat ook om de etikettering, marketing, de prijs, en het aanbod van voeding. De soort en het aantal aanbieders van voedsel moet gereguleerd worden. Voor meer beweging moet de infrastructuur van steden en dorpen worden aangepast.

Wij hebben politieke partijen nodig die zich meer bekommeren om het grootste gezondheidsprobleem van deze tijd, en daarop actie ondernemen.

Maurits de Brauw is chirurg in het Spaarne Gasthuis.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden