OpinieJeugdzorg

Opinie: dat 8-jarige kind met een jeugdbeschermingsmaatregel? Dat heeft nog steeds geen hulp

Er gebeurt onvoldoende om kinderen die acuut hulp nodig hebben, te helpen. Het ministerie van Volksgezondheid kan het zich niet langer permitteren weg te kijken naar de gemeenten en af te wachten, vinden GroenLinks, VVD en Lijm de Zorg.

Een wip in de wijk Schieringen in Leeuwarden. De wijk is de slechtste buurt voor opgroeiende jeugd in Nederland.Beeld Hollandse Hoogte / ANP

‘Zeer kritisch, alarmerend, noodklok’: snoeiharde oordelen buitelden over elkaar heen toen vorig jaar de Inspecties Gezondheidszorg en Jeugd en Justitie en Veiligheid gezamenlijk met hun rapport over de stand van zaken in de jeugdzorg naar buiten kwamen. Onder de veelzeggende titel Kwetsbare kinderen onvoldoende beschermd, concludeerden zij dat juist de kinderen met de meest complexe en zware problemen niet of niet tijdig hulp krijgen. 

Kinderen die acuut hulp nodig hebben, bijvoorbeeld vanwege seksueel misbruik, blijven door wachtlijsten en gebrek aan passende hulp te lang in onveilige situaties zitten. Onacceptabel noemden de inspecties dat. Het rapport raakte ons diep. Als we de kwetsbaarste kinderen die in acuut gevaar zijn geen hulp kunnen bieden of veel te laat, dan gaat er iets goed mis.

Verontwaardiging blijft uit

Onlangs kwamen dezelfde inspecties met een voortgangsrapportage. Helaas bleef de maatschappelijke verontwaardiging deze keer uit. Alsof we eraan gewend zijn geraakt, terwijl de conclusies even hard zijn. Waar de inspecties zien dat er voor de lange termijn een positieve beweging in gang is gezet, stellen ze dat er onvoldoende gebeurt om acute problemen op te lossen. De beschikbaarheid van specialistische jeugdhulp voor kinderen met complexe problematiek is niet verbeterd. Het rapport eindigt dan ook met een noodkreet: er moet NU wat gebeuren. Als schrijnende illustratie noemen de inspecties een 8-jarig kind waarover een jeugdbeschermingsmaatregel is uitgesproken: ‘die heeft geen baat bij verbeteringen op de langere termijn.’

Het kabinet toont wat ons betreft te weinig daadkracht voor de korte termijn. Het ontbreekt niet aan actieplannen en aangekondigde wetsvoorstellen, met als doel de situatie in de toekomst beter te maken. Maar daarmee worden de onbeschermde kinderen van NU niet geholpen. Voorstellen uit de Kamer krijgen weinig opvolging, onder het mom ‘decentralisatie, dus de gemeenten zijn aan zet’. De gevolgen: steeds meer jongeren krijgen jeugdhulp en steeds meer hulpverleners verlaten de jeugdzorgsector. Intussen kennen veel gemeenten grote tekorten op jeugdzorg en staan specialistische jeugdzorgcentra financieel zwaar onder druk. En het 8-jarige kind met een jeugdbeschermingsmaatregel? Dat heeft nog steeds geen hulp.

Diverse gemeenten zijn met noodplannen aan de slag. Met doorbraakteams. Zodat er sneller hulp kan komen, zonder vast te lopen in administratieve verwerking, checklists, productcodes of wat dan ook. Maar zolang er onvoldoende behandelplekken zijn, blijven deze inspanningen tevergeefs. 

VWS is aan zet

Daarom moet het ministerie van VWS zijn rol als systeemverantwoordelijke pakken. Door te faciliteren. Zorg voor meer specialistische kennis en zet het Ondersteuningsteam Zorg voor de Jeugd in, zodat jongeren NU geholpen worden. En zorg dat betrokken partijen daar direct ook van leren. Verminder de uitstroom van hulpverleners door minder administratieve verplichtingen, zodat hulpverleners zich kunnen richten op wat ze het liefste doen: kinderen helpen. 

Die taak ligt bij VWS. Wegkijken naar gemeenten helpt niemand. We mogen niet wachten tot er volgend jaar weer een rapport verschijnt, met nog meer harde oordelen. We mogen niet wennen aan het feit dat de jeugdzorg niet op orde is. Hulp aan de kwetsbaarste kinderen is NU nodig.

Lisa Westerveld is Tweede Kamerlid voor GroenLinks, Martin Wörsdörfer is Tweede Kamerlid voor de VVD en Narita Derks is medeoprichter van Lijm de Zorg, voor betere jeugdzorg en GGZ.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden