OpinieCORONAPREVENTIE

Opinie: Coronapreventie is net als veilig vrijen

In de bestrijding van het coronavirus kunnen we lering trekken uit de voorlichtingscampagnes die werden ingezet om het verspreiden van soa’s tegen te gaan, schrijven Filippo Zimbile en Erwin Fisser van Soa Aids Nederland.

Op het Amsterdamse Leidseplein worden gratis condooms uitgedeeld.Beeld ANP

Corona onder controle houden en veilig vrijen hebben meer gemeen dan je denkt. Een belangrijk deel van de oplossing zit in preventie en gedragsbeïnvloeding. Voor het vermijden van zowel ­corona als een soa gaat het om veranderen van gedrag dat moeilijk valt af te dwingen, omdat vertrouwen in anderen en zelf verantwoordelijkheid nemen een ­belangrijke rol spelen.

UvA-hoogleraar gezondheidscommunicatie Bas van den Putte stelde dat de uitdaging om jongeren nu te bereiken over corona precies dezelfde is als de voorlichtingscampagnes over soa’s (Wetenschap, 6 augustus). Inderdaad, in beide gevallen is sprake van een ongefundeerd vertrouwen in de eigen omgeving: ‘van mensen die ik graag mag, krijg ik vast niets.’ In beide gevallen is de geanticipeerde spijt groot: ‘ik zou het erg vinden als ik iemand zou besmetten van wie ik houd’. En in beide gevallen is de aanbevolen voorzorgsmaatregel in de praktijk erg lastig te volgen en te handhaven.

De grootste drempel is toch vooral ons gedrag. Het hebben van informatie en weten hoe erg het is, is niet voldoende. De gedragsverandering die nodig is om corona te voorkomen, is even moeilijk af te dwingen als die om een soa te voorkomen. Maar ook zonder dwang is het in Nederland gelukt om van veilig vrijen de norm te maken. Niet door één op zichzelf staande campagne, maar door een combinatie van interventies, zoals lespakketten voor scholen, een hulplijn, interactieve games via sociale media, onlinediscussies aangezwengeld door influencers en radio- en tv-spotjes. Dit alles is ontwikkeld met de inbreng van jongeren, zodat het aansluit bij hun belevingswereld en gedragsadviezen voor hen uitvoerbaar zijn. 

Influencer van het eerste uur Dylan Haegens zei op tv tegen zijn bedpartner: ‘ik ga niet zonder hoesje in jouw poesje’. Het bleek de effectiefste spot van een van de effectiefste gedragscampagnes ooit. De leefstijlcampagnes van weleer, over veilig vrijen, alcohol en drugs, waren effectief en hebben een schat aan strategieën opgeleverd. Het zou vanzelfsprekend moeten zijn die op te ­halen voor een nieuwe effectieve campagne om corona in Nederland eronder te krijgen. Wij adviseren de leden van de gedragsunit bij het RIVM de oude Vrij Veilig-campagne er op na te slaan.

Filippo Zimbile, programmaleider Publieksvoorlichting. Erwin Fisser (oud) campagneleider Vrij Veilig Campagne, Soa Aids Nederland

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden