OPINIELockheed

Opinie: Coronapatiënten Mexico bouwen aan onze F-35’s

Om de JSF van Lockheed te produceren, dwong Trump Mexicaanse toeleveranciers de coronaregels te negeren, stelt veiligheidsdeskundige Ko Colijn.

Productiehal van Lockheed in Fort Worth, Texas, waar F-35’s worden geassembleerd. Toen toelevering van onderdelen uit Mexico stagneerde wegens corona, grepen de VS in. Beeld Alexander H Groves

Het triomfalisme waarmee Donald Trump zijn mondkapje wegtrok, en tot ergernis van de medici met een oranje gezicht het Amerikaanse volk aanraadde zich niets van covid-19 aan te trekken omdat de ziekte niets voorstelt, vervult weldenkende Nederlanders met meewarigheid. Maar Trump is weinig veranderd en wij profiteren stilletjes van zijn viruswaanzin mee. We kopen vliegtuigen in de VS, die door coronapatiënten bij Mexicaanse onderaannemers van Lockheed worden gemaakt.

’s Werelds grootste wapenfabrikant Lockheed Aircraft doorstaat de coronatijd tot nu toe moeiteloos. De orderportefeuille is op peil gebleven (144 miljard dollar), de omzet had in het eerste kwartaal van dit jaar geen last van het virus (16 miljard dollar, groei van 3,6 procent ten opzichte van het eerste kwartaal 2019), de winsten worden nog steeds in miljoenen geteld (circa 20 procent per aandeel) en er zijn geen mensen ontslagen. De producent van het ook door Nederland bestelde gevechtsvliegtuig JSF (alias F-35) deed het dus prima, in die eerste virusmaanden.

Op het oog, want de Amerikaanse Rekenkamer (GAO) bleef zeer kritisch: het toestel kampt nog altijd met talloze problemen waar we hier zelden over horen.

’s Wereld duurste aankoopproject ligt nog onverminderd onder vuur van instanties als de GAO, en van het Amerikaanse equivalent van onze Inspecteur-generaal der Krijgsmacht. De inzetbaarheid van de F-35 is ongeveer 50 procent. Alleen al vorig jaar is het testprogramma negen maanden uitgelopen. De life cycle-kosten zijn nu alleen al 1.600 miljard dollar. De stuksprijs is wat gedrukt door het toestel een beetje te strippen en kosten door te schuiven naar ongecontroleerde posten, zoals ‘spare parts’.

Pentagon

Op kosten van de belastingbetaler heeft het Pentagon onlangs de rekening voor deficiënte onderdelen gesplitst met Lockheed en verder het bedrijf een vrijbrief gegeven om een wereldvoorraad van reserveonderdelen aan te houden, hoewel de fabrikant geen ‘systeem’ heeft om na te kunnen gaan waar ter wereld de duizenden onderdelen rondzwerven. Wij haalden de eerste twee F-35’s, die overigens in de VS verblijven, met champagne en gejuich binnen.

Lockheed-ceo Marillyn Hewson verklaarde dat ze trots was leiding te geven aan een bedrijf dat ‘national security solutions’ produceerde in ‘a safe and healthy environment for our employees’. Minder bekend is dat wapenfabrikanten in de VS al snel onmisbaar werden verklaard, Lockheed in verband met covid-19 680 miljoen dollar aan ‘vooruitbetalingssteun’ van het Pentagon ontving en de productielijnen coûte que coûte open moesten blijven op bevel van Trump, corona of niet.

Toen de president nog schamperde dat corona een onschuldig griepje was, kreeg de Amerikaanse defensie-industrie al het etiket ‘vitaal’ opgeplakt en ging de bouw van de ­F-35 door, ook voor ons land. Penibel was het wel toen bleek dat Lockheed ook veel werk had uitbesteed aan Mexicaanse onderaannemers die op last van de Mexicaanse regering hun productie wél hadden moeten stilleggen om het personeel te beschermen tegen covid-19.

Aanstellerij, vond Trump, hij zou wel even met collega López Obrador bellen en met de vuist op tafel slaan. De Mexicaanse gaten in de supply chain moesten onmiddellijk weer worden gevuld, het ging immers niet om pepermuntjes voor Mexicanen maar om nationale veiligheid van de VS en buitenlandse afnemers.

Niet zeuren

Ook liet staatssecretaris Ellen Lord op 20 maart een decreet uitgaan naar wat ze de ‘critical essential’ bedrijven van de Defense Industrial Base noemde, dat plat gezegd neerkwam op het bevel ‘niet zeuren, maar doorwerken’.

De Mexicaanse onderaannemers gingen fluks weer open, vliegtuigen als de F-35 en F-16 rolden weer de hangars uit. Zo draagt het land (met 65 coronadoden per 100 duizend inwonersin de toptien van de wereld) zijn steentje bij aan ‘oplossingen’ voor de nationale veiligheid, ook aan die van onze Koninklijke Luchtmacht. Ons ministerie van Buitenlandse Zaken geeft het advies niet naar Mexico te reizen en in elk geval na terugkeer in quarantaine te gaan. Het ministerie schrijft ondermeer: door thuis te blijven draagt u bij aan het voorkomen van nieuwe besmettingen in Nederland.

Er is dus reden om de hypocrisie van onze meewarigheid aan de kaak te stellen en om even stil te staan bij het kopen van een vliegtuig van bijna 6 miljard euro dat voor een deel door goedkope Mexicaanse onderaannemers wordt gemaakt, die door Amerikaanse interventie gedwongen werden om door te werken in tijden van corona. Om het op zijn Trumps te zeggen: it’s a disgrace.

Ko Colijn is veiligheidsdeskundige, verbonden aan het Instituut Clingendael. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden