OpinieKlassieke talen

Opinie: Beetje Grieks en Latijn is goed voor elke leerling

Moet het gymnasium toegankelijker worden? Geef Latijn en Grieks in de brugklas van heel het vwo, bepleit docent Maarten Labooy.

Een leraar met een groep leerlingen op Griekenlandreis, in Mycene, Peloponnesos.Beeld Hollandse Hoogte / Roel Burgler

Dezer dagen gaan de leerlingen van groep 8 voor het laatst naar hun recent heropende basisschool. Ze maken zich klaar voor de grote sprong naar het voortgezet onderwijs. Voor duizenden van hen geldt dat zij in het komende brugklasjaar beginnen aan de vakken Latijn en/of Grieks. Velen doen dat op categorale gymnasia (waar enkel het schooltype gymnasium wordt aangeboden), anderen in de gymnasiumbrugklas op brede scholengemeenschappen (die daarnaast ook een Atheneum-, havo- en/of vmbo-route aanbieden). In beide gevallen wordt – in de regel – vroeg geselecteerd: in groep 8 kiezen ouder en kind voor ‘het gym’.

Er is bij deze keuze een aantal problemen te signaleren. Veel leerlingen in groep 8 weten niet echt wat de vakken Grieks en Latijn inhouden. Hun voorstelling is vaag: ‘ Het zal wel moeilijk zijn en niets voor mij!’ Dit gebrek aan een duidelijk beeld bij ‘het gym’ is het grootst bij leerlingen die niet in de intellectuele bovenlaag van ons land zijn geboren: kinderen die weinig musea bezoeken, niet zo vaak op vakantie gaan en geen boekenkast hebben. Geven wij deze leerlingen wel een keuze, wanneer ze niet weten waarvoor ze kiezen?

Uitdaging zoeken

Ten tweede zien we dat veel leerlingen die – gestimuleerd door ouders – wel voor het gymnasium hebben gekozen daarvan achteraf spijt hebben: klassieke talen zijn complex en niet bedoeld voor statusjagers, maar voor leerlingen die een uitdaging zoeken en aankunnen. Tegelijkertijd zien we dat begaafde leerlingen op het Atheneum zich vervelen. Ook daaruit blijkt dat de selectie aan de poort te vroeg plaatsvindt. Tot slot zien we dat scholieren in Nederland weinig tot geen kennis hebben van de rijke wereld aan mythen, verhalen en filosofie die de Oudheid ons aanreikt en dat deze culturele bagage hen ook later (bij Nederlands of levensbeschouwing) niet of nauwelijks wordt aangereikt.

Om deze problemen het hoofd te bieden pleit ik ervoor in de gehele eerste klas van het vwo van scholengemeenschappen (met een gymnasiumafdeling) het vak Griekse en Latijnse Taal en Cultuur in te voeren. In dit eerste brugklasjaar krijgen alle vwo-scholieren een eerste kennismaking met de wereld van de Oudheid. Zij lezen en bespreken verhalen, mythen en filosofie, leren het Griekse alfabet lezen en maken een begin met de taalkundige bestudering van het Latijn en Grieks. Anders dan in de huidige opzet – waar de meeste aandacht naar de taal uitgaat – richt dit brugklasvak zich op de cultuur van de Oudheid waarbinnen de bestudering van de taal wel een plaats krijgt. Dit vak biedt alle potentiële gymnasiasten een eerlijk beeld van Grieks en Latijn.

Het komt de toegankelijkheid van het gymnasium ten goede omdat álle vwo-scholieren een kans en stimulans krijgen; niet alleen de leerlingen die dat vanuit thuis toch al hebben gekregen. Daarnaast biedt dit voorstel alle leerlingen die voorsorteren op een wetenschappelijke opleiding een basis-reservoir aan mythen, verhalen en filosofie.

Maak het gymnasium toegankelijk en toekomstbestendig met Latijn en Grieks in de brugklas van heel het vwo.

Maarten Labooy  is docent Grieks en Latijn op een scholengemeenschap in Utrecht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden