Opinie

Opinie: AIVD-succes maakt sleepwet overbodig

In de inlichtingenwereld geldt: 'hoe meer informatie, hoe meer werk.'

De AIVD heeft geen extra bevoegdheden nodig om door te gaan met het goede werk dat ze al kunnen verrichten en hebben verricht, betogen Lysanne van Schaik en Kevin Brongers van de Jonge Democraten.

Foto anp

Het was vorige week groot nieuws: de AIVD heeft de Amerikanen 'cruciale' informatie gegeven over Russische hackers na een eigen hackoperatie. Dat is fantastisch nieuws. Het verzamelen en delen van waardevolle informatie met bondgenoten is immers een kerntaak van de inlichtingendiensten. De Nederlandse inlichtingendiensten lijken ondanks het beperkte budget en de beperkte omvang prestaties van wereldklasse te kunnen leveren. Zo'n twee maanden vóór het referendum over een nieuwe Wet op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (Wiv), is het goed om te zien dat ook zonder de nieuwe wet de inlichtingendiensten uitmuntend werk kunnen leveren.

AIVD-baas Bertholee onthulde in College Tour dat zijn dienst in staat was meerdere grote aanslagen te voorkomen. De dienst kreeg toegang tot misschien wel de gevaarlijkste Russische hackersgroep. Premier Rutte gaf aan dat de nieuwe wet er 'sowieso moet komen'.

De laatste berichten tonen echter aan dat de inlichtingendiensten uitstekend in staat zijn waardevolle informatie te verzamelen met hun huidige bevoegdheden. De nieuwe Wiv is namelijk niet alleen een modernisering, maar ook een uitbreiding van aftapbevoegdheden. Alleen personen die worden verdacht van strafbare feiten mogen nu nog worden getapt. De nieuwe wet staat toe dat ook de gegevens van onschuldige personen in de omgeving van een verdachte mogen worden verzameld. Deze mogen dan maar liefst drie jaar worden bewaard.

Grove privacyschending

De huidige Wet op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten stamt uit 2002. Met de technologische ontwikkelingen van de laatste jaren is het natuurlijk tijd voor vernieuwing. De nieuwe wet is echter niet alleen een broodnodige update. Het mogen aftappen van informatie van mensen die niet verdacht worden van een strafbaar feit, en deze jarenlang bewaren, is een grove schending van het grondwettelijk beschermde recht op privacy.

Voor zulke ingrijpende inbreuken op grondrechten moeten zwaarwegende argumenten zijn. Daar is volgens ons geen sprake van. De nieuwe bevoegdheden garanderen grove privacyschending, maar het is niet bewezen dat ze effectief zijn. Niet alleen het recht op privacy komt in gevaar, maar ook de werkbaarheid. In de inlichtingenwereld geldt: 'hoe meer informatie, hoe meer werk.' Niet 'hoe meer informatie, hoe meer veiligheid'. De veiligheid kan juist in het geding komen door een onnodig grote berg aan informatie. De hooiberg wordt groter, de speld vinden alleen maar moeilijker.

Meer geld en mankracht

We zijn niet gedwongen te kiezen tussen veiligheid en privacy, zoals Twan Huys stelde in een vraag aan Bertholee. De Jonge Democraten maken zich hard voor beide. Onze inlichtingendiensten hebben baat bij meer financiële middelen en mankracht. Uitbreiding van aftapbevoegdheden is onnodig. Daarom zijn wij voor sterke inlichtingendiensten, maar strijden voor een duidelijk 'nee' in aanloop naar het sleepwetreferendum. Wij hopen dat een nee-stem een krachtig signaal afgeeft aan onze regering dat Nederlanders goede inlichtingendiensten wensen die ons veilig houden, terwijl stevige waarborgen voor privacybescherming en toezicht zijn verankerd in de wet.

Een toezegging in het regeerakkoord is onvoldoende. Toekomstige bewindspersonen hoeven zich daar namelijk niets van aan te trekken. We strijden daarom voor een veilig Nederland beschermd door effectieve en slagkrachtige inlichtingendiensten, en tegen de nieuwe Wiv. De AIVD heeft geen extra bevoegdheden nodig om door te gaan met het goede werk dat ze al kunnen verrichten en hebben verricht.

Lysanne van Schaik en Kevin Brongers van de Jonge Democraten