Opinie

Open brief New York Times: Rosenstein, stel een speciale aanklager aan

'U heeft maar één keus: stel een onafhankelijke aanklager aan', is het advies aan de Amerikaanse staatssecretaris van Justitie Rod Rosenstein in een opmerkelijke open brief van de gezaghebbende krant The New York Times. Het plotselinge ontslag van FBI-directeur Comey door president Trump brengt het onderzoek naar de Russische inmenging in de presidentsverkiezingen in gevaar. Rosenstein heeft in een klap zijn hoogstaande reputatie te grabbel gegooid door zich voor het karretje van Trump te laten spannen, stelt de krant.

Rod Rosenstein, Amerikaanse staatssecretaris van Justitie. Beeld reuters


Beste staatssecretaris van Justitie Rod Rosenstein,

Het komt zelden voor dat een individu zo veel verantwoordelijkheid voor het veiligstellen van de Amerikaanse democratie moet dragen als u nu op uw bord heeft. Ook al voor president Trumps schokkende beslissing om FBI-directeur James Comey te ontslaan, hing er een donkere wolk van verdenking rond deze president en de integriteit van het electorale proces dat hem aan de macht bracht. Op dit lastige moment moet u vaststellen dat u, hoe onwaarschijnlijk ook, de persoon bent met de meeste machtsmiddelen om die wolk te verdrijven en het vertrouwen van de Amerikanen in hun regering te herstellen. We leven met u mee; de druk is groot.

Gezien de glanzende reputatie die u op deze post heeft gebracht - waaronder een carrière van 27 jaar op het ministerie van Justitie onder vijf regeringen, en het aanzien van de langst dienende Amerikaanse officier van justitie uit de geschiedenis - voelt u zonder twijfel een zekere drang en plicht om op te treden. Als de opsteller van het memorandum dat de president aanhaalt bij Comeys ontslag, bent u nu diep betrokken bij dat besluit. Het was een onderbouwd memo; Comeys verkeerde beoordelingen tijdens het verloop van het FBI-onderzoek naar Hillary Clintons privé-e-mailserver waren inderdaad ernstig. Toch moet u beseffen dat deze terechte kritiek louter een voorwendsel was voor Trump, die Comey de laan uit stuurde op het moment dat die vroeg om meer middelen voor het onderzoek naar de banden tussen Trumps campagneteam en de Russische regering.


U moet ook wel weten dat Trump, door u opdracht te geven dat memorandum te schrijven, misbruik maakte van de integriteit die u heeft verdiend in bijna dertig jaar dienst aan de publieke zaak. Hij verkwanselde daarbij uw geloofwaardigheid even egoïstisch als voorheen het geld van andere mensen gedurende zijn hele carrière in het bedrijfsleven. We kunnen slechts hopen dat het ontbreken van een expliciete aanbeveling Comey te ontslaan, wijst op uw weigering zo ver te gaan als de president van u vroeg.

Hoe het ook zij, dat memo komt van u en dat ondermijnt uw mogelijkheid om enig onderzoek te doen naar Russische inmenging. Maar omdat minister van Justitie Jeff Sessions zichzelf heeft verschoond van deze kwestie wegens zijn eigen contacten met de Russen tijdens de campagne, ligt de macht om een werkelijk geloofwaardig onderzoek in te stellen bij u, en u alleen.

U heeft maar één keus: stel een speciale aanklager aan die onafhankelijk is van zowel het ministerie als het Witte Huis. Niemand anders heeft genoeg gezag om de bevolking ervan te overtuigen de waarheid na te jagen. Hoewel een handvol Republikeinse senatoren en Kamerleden hun zorg hebben uitgesproken over het ontslag van Comey, ziet het er niet naar uit dat de onderzoeken van het Congres genoeg medewerkers krijgen en behoorlijk worden uitgevoerd. En de Amerikanen kunnen weinig vertrouwen hebben dat het ministerie van Justitie of een FBI waar Trump zijn eigen mensen heeft neergezet, tot op de bodem zullen uitzoeken of en, zo ja, hoe Rusland heeft geholpen het presidentschap te stelen voor Trump.


In theorie zou niemand een groter belang hebben bij een geloofwaardig onderzoek dan de president, die immers bij herhaling heeft onderstreept dat alle verdenkingen ongegrond zijn. Maar in plaats van te proberen verdenkingen de grond in te boren, stookt hij zij vol overgave verder op door pogingen de waarheid te achterhalen te dwarsbomen.

Gezien uw eigen reputatie als integer man, moet u toch wel bezorgd zijn over het algemene patroon van het gedrag van deze president, inclusief zijn minachting voor de ethische maatstaven van presidenten voor hem. Hij heeft zijn zakenbelangen vermengd met zijn openbare verantwoordelijkheden. Hij heeft opgeschept dat de wetten over botsende belangen niet op hem als president van toepassing zijn. En vanaf het moment van zijn aantreden heeft Trump de bereidheid van een despoot getoond om zijn eigen versies van de waarheid uit te vinden, de federale overheid van de wapens te voorzien die versie door te drukken en zo zijn ego te strelen en vendetta's, grote en kleine, te voeren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden