COLUMNLisa Bouyeure

Op TikTok is het fijn uit de kast komen

Omdat er op Instagram onder het mom van #freethepeople een groep mensen met gebalde vuisten en matig doordachte standpunten was losgelaten, vluchtte ik deze week naar TikTok. Daar schotelde mijn algoritme me direct een baksel voor, iets waar ik niet meer van opkijk sinds iedereen zich al lockdownend in zuurdesembroden en druipcakes specialiseerde. Maar dit was een taart met een boodschap, met roze en blauw glazuur erop, beschreven door scholier Tatiana: ‘Verrassing, ik ben bi!’ In het filmpje is te zien is hoe het meisje hem neerzet, vol spanning naar de overkant van de tafel kijkt en in een opgelucht snikken uitbarst als haar ouders opstaan om haar te omhelzen.

Tatiana’s coming-out werd vijf miljoen keer bekeken en had als resultaat dat er meer tiktokkers aan het bakken sloegen. Op de app is het goed gebruik om elkaars dansjes en grappen te kopiëren, maar nu hadden onder anderen Lise, Megan, Madison, Hannah, Nola en Natalie een kant-en-klaar idee en een pak cakemix aangegrepen om iets te vertellen wat ze nog niet hardop durfden te zeggen. Tot tranen geroerde kijkers laafden zich aan de sympathieke reacties van hun ouders. ‘Je vaders blik stelt zelfs mij gerust,’ schreef Julia verheugd onder een van de video’s. Een ander meisje had diezelfde avond nog het gesprek aangedurfd met haar beste vriend. ‘Ik moet huilen van blijdschap maar ook omdat ik dit gevoel van bevrijding nooit zal kennen,’ schreef een roodharige tiener met een minder begripvolle familie, waarna hij werd overladen met hartjes en bemoedigende toekomstperspectieven.

‘TikTok is de ziel van het LGBTQ-internet geworden,’ schreef The Washington Post eerder dit jaar. Er zijn meerdere grote podia, zoals YouTube, Tumblr en Twitter, maar door LGBTQ TikTok scrollen voelt volgens de krant eerder alsof je backstage bent beland, waar jongeren hun rauwe emoties met elkaar delen. Het heeft er ongetwijfeld iets mee te maken dat maar liefst 34 procent van de generatie Z’ers, grootgebruikers van de app, zich niet als geheel heteroseksueel identificeert, volgens een peiling van het Britse onderzoeksbureau Ipsos MORI. Ter vergelijking: van de babyboomers is dat 12 procent. 

Maar ook de vorm van TikTok draagt bij aan het backstagegevoel. Door gebruikers wordt er een officieus onderscheid gemaakt tussen straight TikTok en het gemoedelijke gay TikTok, een plek vol gelijkgestemden waar je met de juiste hashtags en het opvoeden van je algoritme terecht kunt komen. Dat lhbti-jongeren zich daar vaak comfortabeler voelen dan in hun analoge omgeving, uit zich in grappige filmpjes over dat onderscheid. Al scrollend kwam ik bijvoorbeeld langs Ilse, die met vervormde stem — ‘Dit mag niet van de kerk!’ — naspeelt hoe haar Bijbelbeltse dorp reageert wanneer ze haar vriendin kust. Een meisje dat zich Bram noemt beeldt uit hoe ze vol schaamte op school aankomt nadat iedereen haar ‘domme lesbische tiktoks heeft gezien’.

Naast taarten, wapperende regenboogvlaggen en een audiofragment uit South Park blijken er nog een heleboel geschikte liedjes en dansjes te bestaan om je geaardheid uit de doeken te doen, met teksten als ‘All I really like is girls,’ en ‘I like women and men.’ Heel verwonderlijk is het ook niet dat een generatie die vloeiend memes en emoticons spreekt een non-verbale draai geeft aan beladen gesprekken.

Helaas hebben nog niet alle ouders die taal onder de knie. Zo volg ik vol spanning de eindeloos durende coming-out van Connie, die een TikTok-feuilleton maakt van alle keren dat ze met haar streng christelijke ouders op veelzeggende liedjes staat te dansen zonder dat de hint wordt begrepen. ‘Plottwist: ze weten het al,’ speculeert een volger, ‘ze willen het haar alleen horen zeggen.’

Lees ook

Ondanks de privacyzorgen en de geopolitieke strijd is het Chinese TikTok een ongekend succes. Wat maakt TikTok zo populair en kan Instagram dat trucje nadoen?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden