Column Sheila Sitalsing

Op een mooie dag zal het zover zijn: dan gaat asfalt, net zoals andere schaarse goederen, gewoon geld kosten

Op deze plek schrijven Chris Buur en Sheila Sitalsing beurtelings wat hun is overkomen of opgevallen op de weg en in de berm.

Drukte op de snelweg A15 nabij Papendrecht. Beeld ANP

We gaan dus rekeningrijden. Liever: rijrechten vergaren, elkaar broembundels cadeau doen, genieten van de scheurstimulans, ons beroepen op de ragregeling (copyright: Volkskrant-collega Jasper van Kuijk, die stelt dat verstandig beleid begint met opgewekte termen waarvan een mens zin krijgt).

Niet meteen, want eerst zullen we ons door vermoeiend theater heen moeten ploegen, waarin politici de vorige oorlog uitvechten en elkaar in infantiele schoolpleinruzietjes uitmaken voor ‘klimaatdrammer’. De gewoon verstandige mensen in het land vinden het ondertussen allang wenselijk om te betalen naar gebruik in plaats van naar bezit. Het onderzoek dat I&O Research onlangs uitvoerde, bevestigde wat verkeerseconomen al vermoedden: kom maar door met die broembundels.

Omdat politiek in dit land zelden leidend en meestal volgend is, zal er nog wel een aantal gesneefde partijleiders overheen gaan, maar op een mooie dag zal het zover zijn. Dan gaat asfalt, net zoals andere schaarse goederen, gewoon geld kosten.

Met een heffing (rijrecht) voor elk gebruik van asfalt, ongeacht tijdstip en locatie nemen verkeer en CO2-uitstoot over de hele linie af. Met een gerichtere heffing (ragregeling) op de drukste knelpunten kunnen reguliere files in de ochtend en namiddag goeddeels verdwijnen.

Friesland heeft zich al gemeld: bij een vlaktaks (algemeen rijrecht) moet er differentiatie naar regio komen, bepleitte een provinciewoordvoerder in Het Friesch Dagblad. In Friesland zijn de afstanden groter, is het openbaar vervoer slechter en zijn de files korter – het zou dus ‘niet eerlijk’ zijn om Friezen net zoveel te laten betalen voor hun broembundel als Randstedelingen. Waar Friezen staat, kunnen inwoners van elk willekeurig niet-Randstedelijk gebied worden ingevuld.

Nog meer oneerlijkheid: om files te attaqueren is een spitstarief (sorry: vip-pas) effectiever. Het is evenwel ‘niet eerlijk’ om werknemers die zonder alternatief – geen ov, geen flexibele werktijden – over de A4 langs Zoeterwoude moeten, meer te laten betalen voor hun woon-werkverkeer.

Gisteren fietste ik door Midden-Delfland, dat zich manhaftig staande probeert te houden als ‘het laatste nog open veenweidegebied in het zuidwesten van de Randstad’, en dat van alle kanten wordt aangevallen door verkeersdrammers – ook dat is ‘niet eerlijk’. Door het nieuwste stukje A4 dat nu al dichtgeslibd is. Door de Blankenburgtunnel, waarvan de aanleg onlangs is begonnen. Het wordt een toltunnel – een voorbode van de nieuwe tijd.

Op naar een rijrecht.

Kaart van de Blankenburgtunnel. Beeld Infografieken Nederland
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.