ColumnSheila Sitalsing

Op een 2020 vol onvoorspelbaarheden

Sheila Sitalsing

Op de radio hoorde ik twee trendwatchers de nieuwste trends voor 2020 voorspellen. Ze voorzagen trends die lang geleden in de krant hebben gestaan, omdat het dingen zijn die gewoon allang aan het gebeuren zijn, over minder vlees eten en ‘geopolitieke verschuivingen’ en meer van die kwesties die we thuis met een kwartiertje googelen ook bij elkaar hadden kunnen ‘voorspellen’, maar dat deed aan hun enthousiasme niets af.

De toekomstkijker heeft altijd emplooi, omdat het wemelt van de mensen die niet genoeg hebben aan het nu; ze willen vooral weten hoe het straks zal zijn. Gelijk hebben ze, weinig is zo onbevredigend als niet weten hoe een verhaal afloopt. Zo kreunde mijn dochtertje eens bij het veel te vroeg wakker maken verwijtend ‘ik wilde mijn droom nog afkijken’.

De waarzeggers hebben het zelden bij het rechte eind. Maarten Keulemans zette dinsdag in een vermakelijk verhaal in deze krant uiteen wat er allemaal mis is gegaan bij 241 voorspellingen voor het jaar 2020: vier op de vijf prognoses kwamen niet uit (‘Het boek overlijdt in 2020’; ‘Nieuwe toekomstverwachtingen van rond het jaar 2020 geven een gemiddelde leeftijd van 111-121 jaar voor de Europeaan’; ‘Willem van Oranje staat in 2020 niet meer in de geschiedenisboeken’; ‘Het gaat zo slecht met de kranten dat de Volkskrant en Trouw fuseren tot de Volkstrouw’), meestal doordat er nu eenmaal aan de lopende band volslagen onverwachte dingen gebeuren.

Volgens de analyse van Keulemans is bijna de helft van de toekomstvoorspellingen als positief te classificeren, en 30 procent als negatief. Die laatste gaan over invallende Afrikaanse legers en over allesverwoestende bioterroristische aanslagen met miljoenen doden.

Omdat weinig zo disciplineert als het vooruitzicht van hel en verdoemenis, zijn er succesvolle politieke bewegingen die smullen van dit soort doemscenario’s. Ze hebben een trouwe achterban weten op te bouwen op basis van koortsige fantasieën over burgeroorlogen tussen wij en zij, en met angstverhalen over omvolkingscomplotten.

Bij dat soort voorspellingen zit altijd een vleugje wellust, en er wordt ongetwijfeld hartstochtelijk bij gedroomd van heldendom en van de liefde bedrijven in loopgraven en van met een uzi de vijand uitschakelen, als was je Bruce Willis in Die Hard 1 tot en met 5, in plaats van een consultant met hypotheekrenteaftrek die ’s morgens vroeg in de file aanschuift in zijn nieuwe Tesla model 3 – net op tijd voor de jaarwisseling aangeschaft om de gunstigere bijtelling mee te pikken – op weg naar de kantoortuin, waar de prangende vraag van de dag is: wat zijn ook alweer de regels rond nieuwjaarskussen met collega’s? 

De beste voorspelling is een saaie voorspelling, concludeerde Keulemans, eentje die door een open deur komt aangewandeld, en die we thuis ook zelf hadden kunnen bedenken. Dat er minder vlees zal worden gegeten bijvoorbeeld, of dat we ‘geopolitieke verschuivingen’ zullen meemaken. Dat vuurwerkliefhebbers in een achterhoedegevecht zijn verwikkeld. Dat de mensen uitgekeken zullen raken op Mark Rutte. Dat het misschien beter is om je druk te maken over nu dan over straks, omdat het straks toch allemaal anders zal lopen.

Op een 2020  vol onvoorspelbaarheden.

Werkende dieren, een Chinese Napoleon en iedereen een fotofoon: wat ze voorspelden voor 2020

2020 is zo’n mooi rond jaartal dat altijd tot de verbeelding sprak van toekomstvoorspellers. Uit een inventarisatie van 250 oude prognoses blijkt vooral een ding: dat voorspellen is zo makkelijk nog niet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden