Oorlog is absoluut geen mannenzaak

Het is een bizar idee dat 'de onderdrukte man' gelukkig zijn hart nog kan ophalen aan oorlogsgeschiedenis.

De Britse prins Harry tijdens een reünie met D-Day-veteranen ter gelegenheid van de herdenking van D Day maandag 6 juni Foto getty

Frans van Deijl ziet zijn kans schoon om op de 72e verjaardag van D-Day en passant de veronderstelde vervrouwelijking van de samenleving aan de kaak te stellen ('Mannendingetje in een verweekte samenleving'). De huidige samenleving is volgens hem 'verweekt', onder andere omdat de oververtegenwoordiging van vrouwen in het onderwijs jongens 'onwillekeurig een overdaad aan vrouwelijke waarden bijbrengt'.

Op merkwaardige wijze verbindt Van Deijl dit idee aan de vaststelling dat de onderdrukte man gelukkig nog zijn hart kan ophalen aan oorlogsgeschiedenis. Aangezien anderen het idee van de zogenaamde feminisering van de samenleving al voldoende hebben afgebroken, willen we die discussie niet opnieuw oprakelen. Wel willen we erop wijzen dat oorlog niet alleen iets is van en voor mannen.

Oorlog is meer dan veldslagen en soldaten. Het is de confrontatie van gehele samenlevingen met geweld, bezetting, honger, onderdrukking en trauma. De geschiedschrijving heeft dit ondertussen voldoende aangetoond. Het is ieders goed recht om weg te dromen bij de landing van duizenden soldaten aan Omaha Beach, maar het getuigt van weinig historisch besef om de oorlog te reduceren tot een militaire gebeurtenis. In Van Deijls ogen is oorlog iets voor en door mannen.

In werkelijkheid zijn het soldaten én burgers, mannen én vrouwen die met oorlog te maken krijgen en, belangrijker, de gevolgen ervan onder ogen moeten zien. Vrouwen spelen wel degelijk een actieve rol in de veranderende oorlogssamenleving en veel mannen verafschuwen de oorlog waarin ze verplicht moeten vechten. Oorlog is absoluut niet exclusief een mannenzaak. Van Deijl mag dus best wat verder kijken dan zijn D-Dayneus lang is. Daarbij mag hij ook zijn blik verleggen naar degenen die de oorlog tegenwoordig bestuderen.

Dat Van Deijl geen enkele vrouw kent die belangstelling heeft voor oorlog zegt iets over zijn kennissenkring. Die vrouwen zijn er namelijk volop. Sommige van hen maken van die interesse hun beroep - zoals ondergetekenden. Het is daarom behalve volkomen onzinnig ook oneerbiedig om oorlogsfascinatie terug te brengen tot een 'compensatie voor de veranderde rol van de man in onze tijd'.

Interesse voor een samenleving in oorlog overstijgt iedere voorliefde voor soldaatje spelen en is bovendien geenszins door gender bepaald. Als Van Deijl zoveel moeite heeft met zijn verweekte mannelijke positie in de samenleving, dan raden wij hem aan hier iets anders aan te doen dan zich, als man, grote thema's als oorlog zomaar toe te eigenen.

R. Spijkerman, UGent, K. Vanraepenbusch,CegeSoma Brussel, J.J. Zurné,CegeSoma Brussel, I. de Zwarte,NIOD/UvA

Meer over

Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.