Opinie

'Ook voor Jan Modaal bestaat er een sluiproute naar een werkweek van een paar uur'

Vergeet die trendy zelfhulpboeken over minder werken en meer genieten, schrijft Gerhard Hormann. Het kan simpeler, met het stappenplan dat hij zelf toepaste. 'Eerst versneld je hypotheek aflossen en een beetje afzien, daarna afbouwen en lekker van alles af zijn.'

Beeld thinkstock

Tijdens de zomermaanden wemelt het in de media van artikelen over 'loom geluk', het 'nut van nietsdoen' en 'heerlijk rondlummelen'. Logisch, want na twee weekjes Corsica of Toscane zouden we dat lekker relaxte levenstempo graag nog even vast willen houden. Maar eenmaal thuis wacht een stuwmeer aan e-mails en blijkt alleen je werkverslaafde baas iets te hebben aan de bestseller van Martin Bjergegaard.

Voor alle duidelijkheid: ik heb het boek Winning Without Losing van de Deense ondernemer (en ex-workaholic) Bjergegaard niet gelezen. Wel heb ik het, meteen nadat ik eerder deze week op zijn bestaan werd geattendeerd in De Volkskrant, op internet besteld omdat ik vermoed dat het gaat om een geestverwant die gruwt van tijdverspilling en zweert bij acht uur slaap per nacht. Net als Bjergegaard ben ik van mening dat je leuke dingen niet uit moet stellen tot 'later' en dat je nu al volop van het leven moet genieten. Bij die levensinstelling hoort wat mij betreft ook zo min mogelijk betaalde arbeid.

45 uur per week
Tot mijn verbazing bleek het beloofde 'niet werken' in zijn geval nog altijd 45 uur per week te beslaan. Maximaal weliswaar, maar dat heeft toch niet bijster veel te maken met het dolce far niente waaraan je op je vakantie in Toscane even mocht ruiken, voordat je je weer met frisse tegenzin in de ratrace stortte. Daarmee is Winning Without Losing vooral interessant leesvoer voor workaholics die hoog in de hiërarchie zitten en net op tijd tot het besef zijn gekomen dat het met werkweken van 80 uur de spuigaten uit begint te lopen. Dat zijn topmannen als George Banken (49) van Detron die in interviews aangeeft 'plankgas te hebben geleefd' en Carsten Schloter van Swisscom die uiteindelijk aan de constante stress bezweek en zichzelf onlangs van het leven beroofde.

Voor de gewone man en de gemiddelde werknemer is een werkweek van 36 tot 40 uur nu al de norm en nauwelijks het toppunt van rust te noemen. Zelfs wie relatief dichtbij zijn werk woont, kan aan die betaalde uren wekelijks nog minimaal vijf uur reistijd toevoegen. Voor die groep is Winning Without Losing dus een dieetboek waarvan je geen grammetje afvalt en betekent 'lekker niets doen' vooral dat er letterlijk niks verandert aan hun dagelijks bestaan. Bjergegaard zegt dat hij 'mensen wil inspireren hun dromen na te jagen', maar tegelijk is een fulltime baan juist iets waaruit veel mensen zouden willen ontsnappen, zeker nu de pensioendatum steeds verder wordt opgeschoven en de werkdruk in alle sectoren wordt opgevoerd.

Timemanagment
Volgens FD-columnist Gerben van der Marel heb je voor het verwezenlijken van die droom - dat wil zeggen: zoveel geld dat je in principe helemaal niet meer hoeft te werken - minstens 5 miljoen euro nodig. Daarbij gaat het dan ook nog eens om vrij belegbaar vermogen, dus niet om pensioenaanspraken en de eventuele overwaarde van je huis. Pas dan kun je jezelf met een gerust hard 'rijk' noemen en ben je echt helemaal vrij om te doen en laten wat je wilt. Om dat doel te bereiken helpen handige tips als 'neem morgen vrij' en een strakke vorm van timemanagement natuurlijk niet veel, want gewone stervelingen zijn al blij als ze elke maand alle rekeningen kunnen betalen.

Met het schamele aantal van 191.000 dollarmiljonairs in Nederland lijkt die droom op het eerste gezicht maar voor heel weinig mensen weggelegd, zeker omdat je voor die kwalificatie 'slechts' 760.000 euro hoeft te bezitten en daarbij ook je huis en je toekomstige pensioen mag meerekenen.

Winstverdriedubbelaar
Toch is er ook voor Jan Modaal een sluiproute mogelijk naar een minimale werkweek volgens een systeem dat je feitelijk de enige echte 'winstverdriedubbelaar' zou kunnen noemen. Je hoeft namelijk helemaal geen miljonair te zijn om een rijk leven te leiden, net zoals er ook geen stapel trendy managementboeken op je nachtkastje hoeft te liggen om tijd over te houden en ver onder die beloofde 45 uur van Bjergegaard uit te komen.

De te volgen strategie bestaat uit een simpel stappenplan: eerst versneld je hypotheek aflossen en een beetje afzien, daarna afbouwen en lekker van alles af zijn. Het mes snijdt daarbij vanaf dag één aan twee kanten. Wie superzuinig gaat leven om de schuld bij zijn bank versneld af te lossen (en vergeet niet dat een doorsnee hypotheek in bijvoorbeeld België een looptijd heeft van slechts 12 jaar), ontdekt namelijk al snel dat je met een veel soberder uitgavenpatroon net zo gelukkig kunt zijn als met een lifestyle vol dure etentjes, hippe gadgets en verre vakanties. Zijn je woonlasten eenmaal gedaald tot bijna nul, dan heb je vervolgens nog maar een zeer bescheiden gezinsinkomen nodig om een leven te leiden waarin je beschikt over een zee aan vrije tijd en een maximum aan keuzevrijheid.

Afbetaalde achtertuin
Zelf heb ik die cyclus van heel sober leven naar heerlijk simpel leven al bijna voltooid, met als gevolg dat ik zeer binnenkort op zomaar een doordeweekse dag in mijn afbetaalde achtertuin het boek van Bjergegaard kan gaan zitten lezen. Zijn tips blijken namelijk opeens volmaakt logisch en consistent, wanneer je als tweeverdieners sámen niet meer uren hoeft te draaien dan maximaal 40 per week (en liefst nog veel minder).

Dat is wat mij betreft het 'nieuwe nietsdoen': allebei halve dagen werken en zoveel genieten van alle daaruit voortvloeiende vrije tijd dat het een volstrekt absurde gedachte wordt om op vakantie te gaan om de batterij op te laden en eindelijk tot rust te komen.

Gerhard Hormann (1961) is politicoloog en journalist/schrijver.

 
Zijn je woonlasten eenmaal gedaald tot bijna nul, dan heb je vervolgens nog maar een zeer bescheiden gezinsinkomen nodig om een leven te leiden waarin je beschikt over een zee aan vrije tijd en een maximum aan keuzevrijheid
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden