ColumnSheila Sitalsing

Ook Griekenland schendt grondrechten, maar geen EU-land dat daartegen wil optreden

null Beeld

Wie het wil zien, ziet dat in Hongarije al jarenlang de democratische rechtsstaat niet naar behoren functioneert. Wie het wil lezen, kan al jarenlang in onder meer de Volkskrant adembenemende verhalen lezen over ‘Viktator’ Orbán. Over marginalisering van de vrije pers, over beknotting van rechters. Over antisemitisme en over intimidatie van minderheidsgroeperingen. Over de corruptie en zakkenvullerij die onvermijdelijk volgen op machtsconcentratie, altijd en overal.

En over de onmacht en het onvermogen van de Europese Unie, die begin deze eeuw er nog hartstochtelijk van droomde dat het toetreden van delen van het voormalige Oostblok tot de club zou leiden tot Europese broederschap en tot vanzelf-democratisering.

Dat laatste mislukte, dat eerste trouwens ook, en de EU kijkt sindsdien handenwringend toe. Af en toe roept een lidstaat ‘niet doen’, of schrijft de Europese Commissie een boze brief in bibberig handschrift en dreigt ze met sancties-op-termijn. Omdat de lidstaten vervolgens niet durven,of niet willen, of het ‘niet opportuun’ vinden, of Orbán gewoon een goede peer vinden met wie het prima zakendoen is, komen die sancties zelden – en als ze al komen, bijten ze niet. Regenboogkleuren in München, dat zal Orbán leren.

De les van het halfslachtige net-niet-ingrijpen in Hongarije is een eeuwenoude over zachte heelmeesters en stinkende wonden. Een variant op die les zien we in Griekenland. Nu, live.

Griekenland worstelt al jaren met de bewaking van een ­poreuze EU-buitengrens. De EU-broederlanden wensten de Grieken er veel succes mee, riepen ‘houd ze tegen voor ons’ en lieten gebeuren dat er kampen ontstonden waar ontheemden, vervolgden en avonturiers in de modder liggen te creperen.

Als zwerende puisten liggen die kampen op de kaart van ‘waardengemeenschap’ Europa, dat Donald Trump zo graag de les las over zijn muur en zijn kinderkooien. Terwijl: zo’n ‘muur’ hebben we hier ook. Hier sluiten we alleenreizende kinderen op in Griekse kampen, terwijl EU-landen kwartetten met verdeelsleutels. Wat we hier verder hebben: grenswachten die mensen die Europa binnen proberen te komen, mishandelen en terugduwen. Zulke push-backs zijn illegaal, want elke landreiziger heeft het recht gehoord te worden, maar ze gebeuren.

Met medeweten van de Griekse regering worden basisrechten geschonden die vastliggen in internationale en Europese verdragen. En met medeweten van de Griekse regering worden journalisten die misstanden in kaart proberen te brengen, geïntimideerd. Met de persvrijheid gaat het er rap de verkeerde kant op. De Nederlandse journalist Bram Vermeulen werd onlangs, terwijl hij voor de VPRO aan het filmen was op de grens tussen Griekenland en Turkije, korte tijd vastgehouden door de politie. En woensdag werd bekend dat de journalist Ingeborg Beugel, die al jaren in Griekenland woont en werkt, is gearresteerd wegens het helpen van een vluchteling; haar hangt mogelijk gevangenisstraf boven het hoofd.

Nu kúnnen ze in de EU best hard optreden. Toen er in ­datzelfde Griekenland gedoe was met begrotingstekorten en staatsschulden, waren er handboeien en karwatsen, repte men van een gedwongen Grexit en mocht het IMF spijkerbommen werpen op Athene.

Dus zou je denken dat Europese regeringsleiders de hele dag bezorgd bellen met hun Griekse ambtsgenoot. Om te zeggen dat dit zo niet kan in een democratische rechtsstaat. Maar dan vraagt hij vast ‘hoeveel vluchtelingen kom je ophalen?’.

En daar zit niemand op te wachten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden